भारत फ्रान्सकडून 114 नवीन राफेल फायटर जेट्स खरेदी करत आहे. यांना स्वदेशी क्षेपणास्त्रे आणि शस्त्र प्रणालीने सुसज्ज केले जाईल. हिंदुस्तान टाइम्सच्या वृत्तानुसार, करारात इंटरफेस कंट्रोल डॉक्युमेंट (ICD) समाविष्ट करण्याची तयारी सुरू आहे, जेणेकरून स्वदेशी प्रणाली जेट्समध्ये जोडता येतील. ICD हे एक दस्तऐवज आहे, जे फायटर जेट आणि त्याच्या विविध प्रणालींमधील समन्वय निश्चित करते. यामुळे भारत आपल्या स्वदेशी शस्त्र प्रणालींना राफेलमध्ये समाकलित करू शकेल. संरक्षण मंत्रालय पुढील महिन्यात डसॉल्ट एव्हिएशनला रिक्वेस्ट फॉर प्रपोजल (RFP) जारी करेल. यानंतर करारावर चर्चा सुरू होईल. या कराराला संरक्षण अधिग्रहण परिषदेने (DAC) 12 फेब्रुवारी रोजी मंजुरी दिली होती. 114 पैकी 18 राफेल जेट्स फ्रान्समधून ‘फ्लाई-अवे’ स्थितीत मिळतील. उर्वरित 96 जेट्स भारतात बनवले जातील, ज्यात 25% सुटे भाग स्वदेशी असतील. फ्रान्स सोर्स कोड शेअर करणार नाही अहवालांमध्ये म्हटले आहे की, फ्रान्स सोर्स कोड देण्यास तयार नाही. अधिकाऱ्यांच्या मते, कोणताही देश आपल्या फायटर जेटचा सोर्स कोड शेअर करत नाही. हाच कोड रडार, इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर, टार्गेट ट्रॅकिंग आणि शस्त्र प्रणाली नियंत्रित करतो, त्यामुळे तो शेअर केला जात नाही. मात्र, करारावर याचा परिणाम होणार नाही. स्वदेशी प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित सूत्रांनुसार, रशियानेही Su-57 आणि Su-30 MKI चे सोर्स कोड शेअर केलेले नाहीत. अमेरिकन कंपन्याही आपल्या लष्करी विमानांचे सॉफ्टवेअर कोड कोणत्याही देशाला देत नाहीत. भारताने अजून अमेरिका किंवा रशियाकडून 5व्या पिढीचे फायटर जेट खरेदी करण्याबाबत कोणताही निर्णय घेतलेला नाही. सध्या लक्ष स्वदेशी प्रकल्पांवर आहे, ज्यात तेजस मार्क 1ए, लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रे आणि ट्विन इंजिन एएमसीए यांचा समावेश आहे. सरकारचे उद्दिष्ट परदेशी विमाने आणि शस्त्र प्रणालींवरील अवलंबित्व कमी करणे आहे, विशेषतः बियॉन्ड व्हिज्युअल रेंज (BVR) एअर-टू-एअर आणि एअर-टू-सरफेस क्षेपणास्त्र क्षमतेमध्ये. वायुसेनेने सप्टेंबर 2025 मध्ये मागणी केली होती वायुसेनेने सप्टेंबर 2025 मध्ये 114 अतिरिक्त राफेल जेटची मागणी संरक्षण मंत्रालयाकडे पाठवली होती. वायुसेनेकडे आधीच 36 राफेल विमाने आहेत, तर नौदलाने 26 मरीन व्हेरिएंट राफेलची ऑर्डर दिली आहे. एकाच प्लॅटफॉर्मची अधिक संख्या असल्याने देखभालीचा खर्च कमी होईल. अंबाला एअरबेसवर राफेलचे प्रशिक्षण आणि MRO (देखभाल, दुरुस्ती आणि ओव्हरहॉल) केंद्र आधीच कार्यरत आहे. वायुसेनेकडे त्वरित दोन स्क्वाड्रन (36-38 विमाने) समाविष्ट करण्यासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा, सुटे भाग आणि प्रशिक्षित कर्मचारी उपलब्ध आहेत. भारतात 176 राफेल विमाने होतील 114 राफेल विमानांचा करार पूर्ण झाल्यानंतर भारताच्या ताफ्यात राफेल विमानांची संख्या 176 होईल. मात्र, यासाठी अजून थोडा वेळ लागू शकतो. वायुदलाने यापूर्वीच 36 राफेल विमानांचा समावेश केला आहे आणि भारतीय नौदलाने 26 राफेल मरीनची ऑर्डर दिली आहे. राफेल मरीनपूर्वी भारताने फ्रान्सकडून वायुदलासाठी 36 राफेल जेट्स देखील खरेदी केले आहेत. 2016 मध्ये झालेल्या या करारातील सर्व विमाने 2022 मध्ये भारतात पोहोचली होती. यांचे संचालन वायुदलाच्या अंबाला आणि हाशिमारा हवाई तळांवरून केले जाते. हा करार 58,000 कोटी रुपयांमध्ये झाला होता. राफेल मरीन विमानाची वैशिष्ट्ये वायुदलाच्या राफेल विमानांपेक्षा प्रगत आहेत.
Source link
114 नवीन राफेल स्वदेशी क्षेपणास्त्रांनी सुसज्ज असतील:18 जेट फ्रान्समधून येतील, 96 भारतात बनवले जातील; सोर्स कोड मिळणार नाही
