भारतीय लष्कराने जवानांच्या गणवेशातून गुलामगिरीच्या काळातील खुणा काढून टाकल्या आहेत. 174 पानांच्या नवीन ‘आर्मी युनिफॉर्म-2026’ पुस्तकात वसाहतवादी काळातील नियमांमध्येही बदल केले आहेत. हे बदल भारताच्या सार्वभौम ओळखीनुसार आणि राष्ट्रीय भावनेनुसार करण्यात आले आहेत, असे लष्कराने म्हटले आहे. नवीन नियमांनुसार, परेडमध्ये रिव्ह्यूइंग ऑफिसरसाठी तलवार ठेवणे ऐच्छिक करण्यात आले आहे. तसेच, काही मेस ड्रेससोबत वापरली जाणारी पाउच बेल्ट काढून टाकण्यात आली आहे. यासोबतच ‘रॉयल’ सारख्या जुन्या शब्दांचा वापर बंद करण्यात आला आहे. पहिल्यांदाच औपचारिक नागरी पोशाखात स्वदेशी बंदी जॅकेटचाही समावेश करण्यात आला आहे. बंद गळ्याचे बंदी जॅकेट पूर्ण बाह्यांच्या शर्ट, औपचारिक पॅन्ट आणि बंद शूजसोबत परिधान करता येईल. यापूर्वी लष्कराने फेब्रुवारी 2023 मध्येही अनेक जुन्या परंपरा रद्द केल्या होत्या. यामध्ये समारंभांमध्ये घोडागाडीचा वापर, निवृत्तीदरम्यान ‘पुल आउट’ कार्यक्रम आणि डिनरमध्ये पाइप बँडची परंपरा यांचा समावेश होता. तलवारीचा वापरही मर्यादित करण्यात आला नवीन नियमांनुसार, आता तलवार केवळ परेड कमांडर, कंटिंजेंट कमांडर आणि काही विशिष्ट अधिकारीच ठेवू शकतील. विशेषतः प्रजासत्ताक दिन, स्वातंत्र्य दिन, सेना दिन आणि गार्ड ऑफ ऑनर यांसारख्या प्रमुख समारंभांमध्ये तिचा वापर केला जाईल. नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, रिव्ह्यूइंग अधिकारी परेड दरम्यान तलवार ठेवणार नाहीत. सेनेचे म्हणणे आहे की, या बदलांचा उद्देश परंपरा नष्ट करणे हा नाही, तर गुलामगिरीच्या काळातील राहिलेल्या खुणा आधुनिक भारतीय विचारांनुसार बनवणे हा आहे. परवानगीशिवाय लग्न-पार्टी, निदर्शनांमध्ये गणवेश घालण्यावर बंदी मॅन्युअलमध्ये वैयक्तिक देखावा, लष्करी वर्तन आणि गणवेशातील आचरणाबाबत संपूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वे दिली आहेत. यानुसार, सैनिकांना परवानगीशिवाय दाढी ठेवणे, विचित्र हेअरस्टाईल, दिसणारे इलेक्ट्रॉनिक गॅजेट्स, टॅटू, बॉडी पियर्सिंग आणि मेकअप करण्यास बंदी असेल. यासोबतच, लष्कराशी संबंधित अधिकारी आणि जवानांना राजकीय, धार्मिक किंवा निषेध सभा, विवाहसोहळे, खाजगी पार्ट्या आणि सशुल्क मीडिया कार्यक्रमांमध्ये परवानगीशिवाय गणवेश परिधान करून जाण्याची परवानगी नसेल. याच वर्षी 246 रस्ते, इमारतींची नावेही बदलली या वर्षाच्या सुरुवातीला, भारतीय लष्कराने आपल्या सर्व ठिकाणांवरील 246 रस्ते, इमारती आणि सुविधांची नावे बदलून वसाहतवादी काळातील वारसा संपुष्टात आणण्याचा एक मोठा उपक्रम हाती घेतला. या पावलाचा उद्देश भारताच्या स्वतःच्या इतिहास, वातावरण आणि लष्करी परंपरांमध्ये रुजलेली संस्थात्मक ओळख मजबूत करणे, तसेच देशातील शौर्य पुरस्कार विजेते, युद्ध नायक आणि प्रसिद्ध लष्करी नेत्यांचा सन्मान करणे हा आहे. भारतीय लष्कराच्या अधिकाऱ्यांनुसार, या सरावात 124 रस्ते, 77 वसाहती, 27 इमारती आणि इतर लष्करी सुविधा, तसेच 18 वेगवेगळ्या सुविधांचा समावेश होता. यात उद्याने, प्रशिक्षण क्षेत्रे, क्रीडांगणे, गेट्स आणि हेलिपॅड यांचा समावेश होता. दिल्ली कॅन्टमध्ये किर्बी प्लेसचे नाव केनुगुरुसे विहार आणि मॉल रोडचे नाव अरुण खेत्रपाल मार्ग असे ठेवण्यात आले. त्याचप्रमाणे अंबाला, मथुरा, जयपूर, बरेली, महू, देहरादून आणि कोलकाता यासह अनेक लष्करी पायाभूत सुविधांमधील ब्रिटिशकालीन नावे बदलण्यात आली.
Source link
भारतीय सैन्याने दूर केल्या गुलामगिरीच्या काळातील खुणा:आता परेडमध्ये रिव्ह्यूइंग अधिकारी तलवार ठेवणार नाही; प्रथमच फॉर्मल ड्रेसमध्ये बंदी जॅकेटचा समावेश
