भोपाळ/जयपूर/लखनौ/पाटणा7 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
मान्सूनच्या पावसाच्या नोंदीच्या १२६ वर्षांच्या इतिहासात जून महिना दुसरा सर्वात कोरडा ठरण्याची चिन्हे आहेत. ४ जून ते २१ जून या कालावधीत देशात ५७.४ मिमी पाऊस झाला आहे, जो सामान्यपेक्षा ४२.२% कमी आहे.
यापूर्वी २००९ मध्ये संपूर्ण जून महिन्यात अपेक्षित पावसापेक्षा ४९% कमी पाऊस नोंदवला गेला होता. यामुळे मध्य आणि वायव्य भारतातील शेतीवर वाईट परिणाम झाला होता.
मात्र, मान्सून आता दोन आठवड्यांनंतर पुढे सरकू शकतो. बंगालच्या उपसागरात एक हवामान प्रणाली तयार झाली आहे, जी मान्सूनला छत्तीसगडपर्यंत पोहोचवेल.
हवामान विभागाने ईशान्य आणि पूर्व भारतात २५ जूनपर्यंत मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. आसाम, मेघालय, अरुणाचल प्रदेशात रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
रविवारी मेघालयच्या काही भागांत मुसळधार पाऊस झाला. खासी हिल्स जिल्ह्यातील मॉसिनराम शहरात २४ तासांत ५३० मिमी पावसाची नोंद झाली. म्हणजे, एका रात्रीत येथे जेवढा पाऊस झाला, तेवढा पाऊस जोधपूर-बिकानेरमध्ये ६ महिन्यांत होतो.
राजस्थानमधील श्रीनगरमध्ये रविवारी गारपीट झाली. तर, मध्य प्रदेशातील ५ जिल्ह्यांमध्ये आज उष्णतेच्या लाटेचा इशारा देण्यात आला आहे. उत्तर प्रदेशातील ३८ जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची लाट येऊ शकते.
बंगालच्या उपसागरातून पुढे सरकणाऱ्या वाऱ्यांची सॅटेलाइट इमेज
देशभरातील हवामानाची छायाचित्रे…
बंगालमधील कोलकाता येथे रविवारी मुसळधार पाऊस झाला. दिवसा अचानक हवामान बदलले, यामुळे नागरिकांची तारांबळ उडाली.
तामिळनाडूमध्ये मान्सूनचे ढग पाऊस पाडत आहेत. रविवारी थूथुकुडी येथे काळ्या ढगांमध्ये एक वादळ दिसले.
उष्णतेने त्रस्त 8 राज्ये, विदर्भात रात्रीही उष्णतेची लाट
उत्तर प्रदेश, पूर्व मध्य प्रदेश आणि विदर्भातील काही भागांमध्ये तापमान 40-42°C च्या दरम्यान आहे. तेलंगणा, बिहार, गुजरात, हरियाणा, झारखंड, ओडिशा, पश्चिम राजस्थान आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातील काही वेगवेगळ्या भागांमध्येही तापमान याच श्रेणीत आहे.
ओडिशा आणि कर्नाटकमध्ये लोकांना दमट हवामानाचा सामना करावा लागू शकतो. विदर्भातील 8 जिल्ह्यांमध्ये सततच्या उष्णतेमुळे रात्रीही गरम होत आहेत. येथे रात्री उष्णतेच्या लाटेचा (लू) इशारा जारी करण्यात आला आहे.
दरम्यान, उत्तर प्रदेशातील बांदा सलग दुसऱ्या दिवशी देशातील सर्वात उष्ण ठिकाण ठरले. येथे पारा 42.6 अंश सेल्सिअस नोंदवला गेला.
याशिवाय कानपूर, वाराणसी, बहराइच आणि प्रयागराजमध्येही पारा 42 अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त नोंदवला गेला. राजस्थानमधील श्रीगंगानगर आणि हरियाणातील रोहतक येथेही पारा 42 अंश सेल्सिअसच्या वर होता.
मान्सून अडकल्यामुळे काय झाले, 4 मुद्द्यांमध्ये जाणून घ्या
- पेरणीवर परिणाम: 12 जूनपर्यंत एकूण खरीप पेरणी वार्षिक आधारावर 3.9% नी घटून 84.6 लाख हेक्टर झाली.
- पिकांवर परिणाम: डाळींचे क्षेत्र 43.2% आणि कापसाचे 28% घटले. मात्र, भात पेरणीत 28.4% ची वाढ नोंदवली गेली.
- दिलासादायक बाब: जलाशयांमधील पाण्याची पातळी, क्षमतेच्या 28.3% आहे, जी 10 वर्षांच्या सरासरीपेक्षा 16% जास्त आहे (सिंचनासाठी राखीव साठा).
- धोका: जुलै-ऑगस्टमधील पावसावर सुधारणा अवलंबून राहील. कमी झाल्यास अन्नधान्य महागाई आणि ग्रामीण उत्पन्नावर दबाव वाढू शकतो.
पुढील 2 दिवसांच्या हवामानाचा अंदाज
23 जून:
- आसाम, मेघालय आणि अरुणाचल प्रदेशमध्ये मुसळधार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट आहे.
- मान्सूनमुळे ओडिशा, केरळ, कर्नाटक, तेलंगणा, कोकण-गोवा आणि मध्य महाराष्ट्रात मुसळधार पाऊस पडेल.
- उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगडसह महाराष्ट्राच्या विदर्भात उष्णतेची लाट राहील, विदर्भातील 8 जिल्ह्यांमध्ये रात्रीही उष्ण असतील.
- राजस्थान, हिमाचल, उत्तराखंड, दिल्ली, पंजाब, चंदीगड आणि हरियाणामध्ये मान्सूनपूर्व सक्रियतेमुळे वादळी वाऱ्यासह पाऊस पडू शकतो.
24 जून:
- आसाम, मेघालय आणि अरुणाचल प्रदेशात सलग दुसऱ्या दिवशी मुसळधार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट आहे.
- मान्सूनमुळे सिक्कीम, कोकण-गोवा, तेलंगणा आणि किनारपट्टीवरील कर्नाटकात मुसळधार पाऊस पडेल.
- आंध्र प्रदेश, मराठवाडा, झारखंड, ओडिशा येथेही जोरदार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट आहे.
- मध्य प्रदेश-उत्तर प्रदेश आणि विदर्भात सलग तिसऱ्या दिवशी उष्णतेच्या लाटेचा इशारा जारी करण्यात आला आहे.
राज्यांमधून हवामानाची बातमी…
1. राजस्थान: आज 17 जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा अलर्ट; श्रीगंगानगरमध्ये गारपीट, जयपूर-चूरूमध्ये 1 इंच पावसाची नोंद
राज्यात मान्सूनपूर्व सक्रिय आहे. रविवारी बीकानेर, जयपूर आणि कोटा विभागातील काही भागांत सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत पाऊस झाला. जयपूर आणि चुरूमध्ये 1 इंचपर्यंत पावसाची नोंद झाली. यादरम्यान श्रीगंगानगरमध्ये गारपीटही झाली. हवामान विभागाच्या मते, सोमवारी 17 जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा आहे.
2. मध्य प्रदेश: जबलपूरसह 5 जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा इशारा; 25 जूननंतर मान्सूनचा प्रवेश होईल
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, राज्यात 26 जूनपर्यंत उष्णतेची लाट (लू) आणि उष्ण हवामान राहील. मान्सूनचा प्रवेश 25 जूननंतर होऊ शकतो. पुढील 4 दिवसांपर्यंत जबलपूर, नरसिंगपूर, मंडला, उमरिया आणि दिंडोरीमध्ये दिवसा गरम वारे वाहतील, तर संध्याकाळनंतर वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता आहे.
3. उत्तर प्रदेश: 38 शहरांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा इशारा, 5 जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा इशारा; प्रयागराजमध्ये तापमान 42°C च्या वर
राज्यात मान्सूनचा वेग मंदावल्याने उष्णता वाढली आहे. आज 38 जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा (हीटवेव्ह) अलर्ट आहे. तर, 5 जिल्ह्यांमध्ये पाऊस पडू शकतो. रविवारी बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये कडक ऊन होते. प्रयागराज 42.5°C आणि वाराणसी 42.4°C तापमानासह राज्यातील सर्वात उष्ण जिल्हे ठरले. बहराइचमध्ये 42°C आणि झाशीमध्ये 41.8°C तापमान नोंदवले गेले.
4. बिहार: 19 जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा ऑरेंज अलर्ट, पाटण्यात मध्यरात्री पाऊस झाला; कैमूरमध्ये तापमान 41°C च्या वर
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, आज राज्यातील 19 जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या काळात 60Kmph पर्यंत वेगाने वारे वाहतील. वीज पडण्याची शक्यताही वर्तवण्यात आली आहे. रविवारी पाटण्यात रात्री उशिरा पाऊस झाला. तर, 41.6°C तापमानासह कैमूर राज्यतील सर्वात उष्ण जिल्हा ठरला.
