बाडमेर11 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
राजस्थानच्या बालोतरा येथे देशातील सर्वात हायटेक हिंदुस्तान पेट्रोलियम लिमिटेड (HPCL) च्या रिफायनरीमध्ये पुन्हा एकदा आग लागली. शुक्रवारी संध्याकाळी सुमारे 6 वाजता क्रूड डिस्टिलेशन युनिट (CDU) मध्ये तेलाची गळती होत होती, जिथे ठिणगी पडल्यानंतर आग लागली.
आग लागताच रिफायनरीची अग्निशमन यंत्रणा सक्रिय झाली आणि सायरनही वाजू लागले. धूर निघू लागताच घटनास्थळी गोंधळ उडाला. माहिती मिळताच अग्निशमन दलाच्या गाड्या पोहोचल्या आणि सुमारे 15 मिनिटांत आगीवर नियंत्रण मिळवले.
प्राथमिक माहितीनुसार, आगीमुळे मोठे नुकसान झालेले नाही. या रिफायनरीचे उद्घाटन 21 एप्रिल रोजी होणार होते. त्यापूर्वी 20 एप्रिल रोजी रिफायनरीमध्ये आग लागली होती. आगीमुळे 21 एप्रिल रोजी होणारे उद्घाटन पुढे ढकलण्यात आले होते. त्यानंतर 4 जुलै रोजी पंतप्रधान मोदींनी याचे उद्घाटन केले होते.
हे चित्र रिफायनरीच्या CDU युनिटचे आहे, जिथे आग लागली. माहिती मिळाल्यावर अग्निशमन दलाने आग विझवली.
20 एप्रिल रोजी लागलेली आग 3 तासांत विझवण्यात आली होती
याच वर्षी 20 एप्रिल रोजी रिफायनरीच्या दोन भागांमध्ये, क्रूड डिस्टिलेशन युनिट (CDU) आणि व्हॅक्यूम डिस्टिलेशन युनिट (VDU) मध्ये आग लागली होती. युनिटमधून धूर निघू लागल्यावर कर्मचाऱ्यांनी फायर सेफ्टी सिस्टीम चालू केली. त्यानंतर घटनास्थळी पोहोचलेल्या अग्निशमन दलाच्या गाड्यांनी 2 ते 3 तासांत आगीवर नियंत्रण मिळवले. यावेळी युनिटमधून आगीच्या ज्वाळा बाहेर पडत होत्या.
ही घटना 21 एप्रिल रोजी रिफायनरीच्या उद्घाटनाच्या एक दिवस आधी घडली होती. या घटनेनंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा येथे येण्याचा कार्यक्रम स्थगित करण्यात आला होता. यानंतर येथे दुरुस्तीचे काम करण्यात आले आणि 4 जुलै रोजी पंतप्रधानांनी रिफायनरीचे उद्घाटन केले.
4500 एकरमध्ये बांधलेली आहे HPCL ची रिफायनरी
सरकारी तेल कंपनी हिंदुस्तान पेट्रोलियम लिमिटेड म्हणजेच HPCL ची ही रिफायनरी राजस्थानमधील नव्याने तयार झालेल्या बालोतरा जिल्ह्यातील पचपदरा येथे आहे. 4500 एकर (7200 बिघा) मध्ये बांधलेल्या या रिफायनरीमध्ये परदेशातून मागवलेल्या कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करण्यासाठी आणि त्यातून वेगवेगळी उत्पादने तयार करण्यासाठी संपूर्ण कॉम्प्लेक्स तयार करण्यात आले आहे. येथे वर्षाला 9 दशलक्ष टन कच्चे तेल शुद्ध केले जाऊ शकते.
देशातील सर्वात हायटेक रिफायनरी
पचपदरा रिफायनरी HPCL (74%) आणि राजस्थान सरकार (26%) यांचा संयुक्त उपक्रम आहे. 15 वर्षांच्या दीर्घ प्रतीक्षेनंतर आणि 42,229 कोटी रुपयांच्या अतिरिक्त खर्चानंतर (सुरुवातीच्या खर्चाच्या तुलनेत) आता ही वाळवंटाचे चित्र बदलण्यास सज्ज झाली आहे.
पचपदरा रिफायनरीची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे तिचा नेल्सन कॉम्प्लेक्सिटी इंडेक्स (NCI) आहे. तो जवळपास 17 आहे. तांत्रिक भाषेत याचा अर्थ असा आहे की, ही देशातील सर्वात प्रगत, हाय-कन्व्हर्जन रिफायनरी आहे. जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्यातून येणाऱ्या जड, कमी गुणवत्तेच्या (लो क्वालिटी) कच्च्या तेलाचेही मौल्यवान पेट्रोल, डिझेल, पेट्रोकेमिकलमध्ये रूपांतर करण्याची क्षमता ती ठेवते.
या रिफायनरीचे बहुतेक रिअॅक्टर, कॉलम, मोठे टँक भारतातच बनवले आहेत. याचे नियंत्रण प्रणाली (कंट्रोल सिस्टम), उच्च-दाब कंप्रेसरसाठी अमेरिका, जपान, युरोपमधील तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. याची फिनिशिंग, वेल्डिंगची गुणवत्ता आंतरराष्ट्रीय दर्जाची राखण्यासाठी नेदरलँड्सच्या तंत्रज्ञांनी येथे काम केले.
