मान्सून 7 दिवसांनी केरळात पोहोचेल:वादळी वाऱ्यांमुळे श्रीलंकेत अडथळा; 10% कमी पावसाचा अंदाज, जून-जुलैमध्येही उष्णतेची लाट राहील

देशात मान्सूनचे आगमन उशिरा झाले आहे. हवामान विभागाने शुक्रवारी सांगितले की, श्रीलंकेतील कमी दाबाच्या वादळी वाऱ्यांमुळे मान्सून 7 दिवसांनंतरच केरळच्या किनारपट्टीवर पोहोचू शकेल. केरळच्या किनारपट्टीवर मान्सून पोहोचण्याची सामान्य तारीख 1 जून मानली जाते. यापूर्वी हवामान विभागाने 26 मे पर्यंतच मान्सून येण्याचा अंदाज वर्तवला होता. अशा प्रकारे, मागील अंदाजानुसार मान्सून सुमारे 10 दिवसांनंतर देशात दाखल होईल. यावर्षी पाऊसही सामान्यपेक्षा कमी असेल. हवामान विभागाने 29 मे रोजी सांगितले की, यावेळी देशात सरासरी 78 सेंटीमीटर पाऊस होऊ शकतो. 1971-2020 च्या आकडेवारीनुसार, देशात सरासरी 87 सेंटीमीटर पाऊस मानला जातो. यापूर्वी हवामान विभागाने 13 एप्रिल रोजी 80 सेंटीमीटर पावसाचा अंदाज लावला होता. आयएमडीनुसार, जून-जुलैमध्येही उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पंजाब, बिहार, ओडिशा, छत्तीसगड, गुजरात आणि आंध्र प्रदेशमध्ये उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता आहे. सामान्यतः त्यावेळी तापमान 30-35 अंश सेल्सिअसपर्यंत असते. यावेळी तापमान 3 अंश सेल्सिअसने जास्त राहील. जूनमध्ये एमपी, यूपी, बिहारमध्ये कमी पाऊस हवामान विभागाने सांगितले की, जूनमध्ये मध्यप्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंडमध्ये सामान्यपेक्षा कमी पाऊस पडेल. तर महाराष्ट्र, राजस्थान आणि गुजरातच्या काही भागांमध्ये सामान्य पावसाचा अंदाज आहे. जिथे शेती पाण्यावर अवलंबून आहे, तिथे कमी पाऊस पडेल हवामान विभागाने सांगितले की, यावर्षी मान्सूनच्या कोर झोनमध्ये कमी पाऊस पडेल. मान्सून कोर झोन हा भारतातील असा प्रदेश आहे जिथे शेती सर्वाधिक मान्सूनच्या पावसावर अवलंबून असते. म्हणजेच, पाऊस चांगला पडला किंवा खराब पडला, तर त्याचा थेट परिणाम पिके, शेतकरी आणि अन्न उत्पादनावर होतो. मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, महाराष्ट्रातील विदर्भ, झारखंड, ओडिशा, तेलंगणा, उत्तर प्रदेश आणि बिहारचे काही भाग या प्रदेशात येतात. मान्सून 5 दिवसांपासून अडकला, 7 जूनपर्यंत येऊ शकतो केरळमध्ये मान्सूनच्या आगमनाबाबत हवामान विभागाचा अंदाज चुकीचा ठरला आहे. मान्सून केरळच्या किनाऱ्यापासून 30-35 किमी दूर 5 दिवसांपासून अडकला आहे आणि पुढील दोन-तीन दिवसांत तो पुढे सरकण्याची शक्यता नाही. हवामान विभागाने 15 मे रोजी सांगितले होते की केरळमध्ये सामान्य तारखेपेक्षा (1 जून) 5 दिवस आधी 26 मे रोजी मान्सून दाखल होईल. मात्र, आता आयएमडीचे उपमहासंचालक डॉ. एम. मोहापात्रा यांनी सांगितले की पुढील 7 दिवसांत मान्सून केरळमध्ये येऊ शकतो. गेल्या वर्षी 8 दिवस आधी आला होता मान्सून गेल्या वर्षी मान्सून निर्धारित वेळेपेक्षा 8 दिवस आधी म्हणजेच 24 मे रोजी केरळमध्ये पोहोचला होता. केरळमधून पुढे सरकत मान्सून महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये साधारणपणे जूनच्या मध्यापर्यंत पोहोचतो. 11 जूनपर्यंत मुंबईत आणि 8 जुलैपर्यंत तो संपूर्ण देशात पसरतो. त्याची माघार वायव्य भारतातून 17 सप्टेंबर रोजी सुरू होते आणि ते 15 ऑक्टोबरपर्यंत पूर्णपणे परत जाते. अल निनोच्या प्रभावामुळे मान्सूनला उशीर होऊ शकतो. तथापि, हंगामाच्या शेवटी थोडा दिलासा मिळू शकतो. आयएमडीच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या 150 वर्षांत मान्सून केरळमध्ये पोहोचण्याच्या तारखा वेगवेगळ्या राहिल्या आहेत. 1918 मध्ये मान्सून सर्वात आधी 11 मे रोजी केरळमध्ये पोहोचला होता, तर 1972 मध्ये सर्वात उशिरा 18 जून रोजी केरळमध्ये पोहोचला होता. अल-निनोमुळे मान्सून कमकुवत होईल हवामान विभागाने सांगितले की, कमकुवत मान्सूनमागे अल-निनो हे कारण आहे. जूनमध्ये अल निनोचा परिणाम दिसू शकतो. जुलै आणि ऑगस्टमध्येही कमकुवत ते मध्यम स्वरूपाचा अल निनो कायम राहण्याची शक्यता आहे. अल निनोमुळे समुद्राचे पाणी असामान्यपणे गरम होते, ज्यामुळे वाऱ्याच्या पद्धतीतही बदल होतो. याच्या प्रभावामुळे जगभरातील पावसाचे चक्र बिघडते. काही ठिकाणी भीषण दुष्काळ तर काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस आणि पूर येतो. सोप्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, जेव्हा अल-निनो सक्रिय होईल, तेव्हा ते प्रशांत महासागरातून भारताकडे येणाऱ्या मान्सून वाऱ्यांना थांबवेल. यामुळे पावसावर परिणाम होईल. कमकुवत मान्सून, कमी पावसाचा सामान्य माणसावर परिणाम…



Source link