रायपूरमध्ये E-20 पेट्रोल टाकल्याने इंजिन खराब:ग्राहक न्यायालय म्हणाले- मारुती सुझुकीने नवी कार किंवा 20 लाख परत द्यावे; देशातील पहिले प्रकरण

देशभरात पेट्रोलमध्ये E20 (20 टक्के इथेनॉल मिश्रित इंधन) च्या वापराला प्रोत्साहन दिले जात आहे. याच दरम्यान रायपूरमध्ये E20 पेट्रोलमुळे कारचे इंजिन खराब झाल्याचे प्रकरण समोर आले आहे. या संबंधित प्रकरणात ग्राहक न्यायालयाने मारुती सुझुकी इंडिया लिमिटेड आणि तिच्या अधिकृत डीलरला जबाबदार धरले आहे. न्यायालयाने सांगितले की, नवीन कार द्यावी किंवा 20 लाख रुपये परत करावेत. न्यायालयाने मान्य केले की, गाडीचे इंजिन E-20 इंधनानुसार नव्हते, तरीही ती कार ग्राहकाला विकण्यात आली. न्यायालयाने सांगितले की, 45 दिवसांच्या आत ग्राहकाला त्याच मॉडेलची नवीन कार द्यावी, जी E-20 इंधनासाठी अनुकूल असेल. जर असे केले नाही, तर कंपनीला वाहनाची संपूर्ण किंमत सुमारे 20.5 लाख रुपये आणि इतर खर्च देखील परत करावे लागतील. E-20 मुळे कार खराब झाल्याबद्दल ग्राहकाला नुकसान भरपाई देण्याचे हे देशातील पहिले प्रकरण आहे. डीलरने कारची चुकीची माहिती दिली कंपनी म्हणाली इंजिन खराब, 5.30 लाख खर्च होतील कंपनीने मान्य केले की पहिल्यांदा टाकी पूर्णपणे स्वच्छ झाली नव्हती आणि रासायनिक इंधन आत राहिले होते. त्यानंतर पुन्हा स्वच्छता करण्यात आली, परंतु पुन्हा इंधन टाकी, पाइपलाइन आणि फिल्टरमध्ये पांढरा थर आणि द्रव पदार्थ आढळला. पुढच्या वेळी डॅशबोर्डवर इंजिनमध्ये बिघाडाची चेतावणी आली आणि ईव्ही (इलेक्ट्रिक वाहन) मोडने काम करणे बंद केले. इंजिन पूर्णपणे बंद पडले आणि कार चालवण्यायोग्य राहिली नाही. नंतर कंपनीने ई-मेलद्वारे सांगितले की इंजिन पूर्णपणे खराब झाले आहे आणि ते बदलण्यासाठी सुमारे 5.30 लाख रुपये खर्च येईल, जे वॉरंटीमध्ये समाविष्ट नसेल. कंपनीने नंतर कार दुरुस्त करून दिली, परंतु डीलरशिपसमोर पेट्रोल भरल्यानंतरही वाहन सुमारे 10 किलोमीटर चालून पुन्हा बंद पडले. यावेळी टाकीतून दह्यासारखा पांढरा थर आणि द्रव पदार्थ मिळाला. डॉ. प्रेमराज यांनी नवीन कार किंवा पूर्ण रक्कम परत करण्याची मागणी केली, परंतु कंपनीने स्पष्टपणे नकार दिला. नंतर प्रकरण ग्राहक न्यायालयात पोहोचले. डॉक्टरांनी मार्च 2025 मध्ये याचिका दाखल केली. सरकारी प्रयोगशाळेच्या अहवालातून प्रकरण स्पष्ट झाले पेट्रोलच्या नमुन्यांची तपासणी एसजीएस प्रयोगशाळेत करण्यात आली. अहवालात इंधनात इथेनॉलच्या उपस्थितीची पुष्टी झाली. तपासणीत असे आढळून आले की पेट्रोलच्या खालच्या भागात इथेनॉल पांढऱ्या थराच्या रूपात वेगळे होऊन जमा झाले होते. अहवालानुसार, इंधन E20 श्रेणीचे होते, परंतु इथेनॉल वेगळे झाल्यामुळे त्याची प्रभावी मात्रा केवळ 6 ते 7 टक्के राहिली होती. आयोगाने असे मानले की गाडीचे इंजिन E20 इंधनाशी सुसंगत नव्हते, तरीही ग्राहकाला अशी कार विकण्यात आली. नवीन कार, अन्यथा पूर्ण पैसे परत करा 14 जुलै 2026 रोजी ग्राहक फोरमने पीडितेच्या बाजूने निकाल दिला आणि आदेश दिला की, जर कंपनीने 45 दिवसांच्या आत नवीन E20 अनुकूल कार उपलब्ध करून दिली नाही, तर तिला वाहनाची किंमत 20.5 लाख रुपये, आरटीओ नोंदणी, विमा आणि इतर खर्चांसह संपूर्ण रक्कम परत करावी लागेल. मानसिक त्रासासाठी 1 लाख रुपये आणि खटला लढण्यासाठी 10 हजार रुपये देखील द्यावे लागतील. वाचा, तज्ज्ञांनी काय म्हटले? ऑटो तज्ज्ञ के. महेश कुमार यांच्या मते, इथेनॉलमध्ये ओलावा असल्यास ते पेट्रोलमध्ये समान रीतीने मिसळत नाही, कारण दोघांची घनता (density) वेगळी असते. यामुळे इंधन पंप आणि इंधन प्रणालीच्या इतर भागांवर परिणाम होऊ शकतो. E20 इंधनावर कंपनीने काय म्हटले? मारुती सुझुकी इंडियाचे कॉर्पोरेट अफेअर्सचे वरिष्ठ कार्यकारी अधिकारी राहुल भारती यांनी इथेनॉल इंधनाबाबत सांगितले, ‘गेल्या काही दिवसांपासून आम्ही ऐकले आहे की गाड्यांमध्ये इथेनॉलच्या वापराबाबत काही शंका व्यक्त केल्या जात आहेत.’ ते म्हणाले, ‘मुख्य चिंता ही आहे की जर E20 इंधनाचा वापर अशा गाड्यांमध्ये केला गेला, ज्यांचे उत्पादन आणि विक्री 2023 पूर्वी झाली होती आणि ज्या मुख्यत्वे E10 इंधनासाठी डिझाइन केल्या होत्या, तर त्याचा काय परिणाम होईल?’ राहुल भारती यांनी स्पष्ट केले, ‘आमच्याकडे पुरेसे सुरक्षा मानक (फॅक्टर्स ऑफ सेफ्टी) आहेत, जे हे सुनिश्चित करतात की जर 2023 पूर्वी भारतात बनवलेल्या आणि विकलेल्या गाड्यांमध्ये E20 इंधनाचा वापर केला गेला, तर वाहनाच्या झीज (वेअर अँड टेअर), गंज (कोरोजन), कारचे आयुष्य किंवा E20 इंधनाच्या संपर्कात येणाऱ्या भागांवर कोणत्याही प्रकारची हानिकारक समस्या उद्भवत नाही.’



Source link