सुनयना चड्ढा. नवी दिल्ली3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
जगात व्हिसाशिवाय जास्त देशांमध्ये प्रवास करण्याचं स्वातंत्र्यही मोठ्या किमतीसोबत येतं. ‘ग्लोबल पासपोर्ट इंडेक्स 2026’ नुसार, जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट असलेल्या देशांचे नागरिक सर्वाधिक करही भरतात.
या क्रमवारीत पहिल्या स्थानावर असलेल्या स्वीडनसोबत फिनलंड आणि डेन्मार्कसारख्या देशांमध्ये प्रभावी कर 56-57% पर्यंत पोहोचतो. याच करातून तिथे मोफत शिक्षण, उत्तम आरोग्य सेवा आणि मजबूत सामाजिक सुरक्षा यांसारख्या सुविधांचा खर्च उचलला जातो. या इंडेक्समध्ये पहिल्या 10 पैकी 9 स्थानं युरोपीय देशांकडे आहेत. स्वीडन पहिल्या, स्वित्झर्लंड दुसऱ्या आणि फिनलंड तिसऱ्या स्थानावर आहेत. टॉप-10 मध्ये समाविष्ट असलेला एकमेव गैर-युरोपीय देश सिंगापूर आहे. म्हणजेच, जगात सर्वाधिक प्रवासाचं स्वातंत्र्य देणाऱ्या पासपोर्टवर युरोपचं वर्चस्व आहे, पण यासोबतच सर्वात जास्त कराचा बोजाही जोडलेला आहे.
तरीही संपूर्ण युरोपमधील चित्र सारखे नाही. स्वित्झर्लंड आणि नॉर्वे असे अपवाद आहेत, जिथे चांगल्या जीवनमानासह आणि मजबूत प्रशासनासह तुलनेने कमी प्रभावी कर दर आहेत. विशेषतः स्वित्झर्लंड कमी करांमुळे गुंतवणूकदारांसाठीही आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे.
आशियाबद्दल बोलायचे झाल्यास, सिंगापूर 10व्या स्थानासह टॉप-10 मध्ये समाविष्ट असलेला एकमेव देश आहे. त्यानंतर संयुक्त अरब अमिराती (21वे), जपान (23वे), हॉंगकाँग आणि दक्षिण कोरियाचा क्रमांक लागतो. गुंतवणुकीच्या स्वातंत्र्याच्या बाबतीत सिंगापूर जगात पहिल्या, हॉंगकाँग दुसऱ्या आणि यूएई पाचव्या स्थानावर आहे. सिंगापूरचे दरडोई उत्पन्न 92,270 डॉलर आहे, तर यूएई आणि हॉंगकाँग देखील उच्च उत्पन्न असलेल्या अर्थव्यवस्थांमध्ये समाविष्ट आहेत. विशेष बाब म्हणजे यूएईमध्ये कराचा भार जवळजवळ शून्य आहे, तर सिंगापूर आणि हॉंगकाँग देखील कमी करांसह गुंतवणूक आणि संपत्ती निर्मितीसाठी अनुकूल वातावरण देतात.
भारत या इंडेक्समध्ये 197 देशांमध्ये 125व्या स्थानावर आहे. भारतीय पासपोर्ट धारकांना केवळ 26 देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त किंवा व्हिसा-ऑन-अरायव्हल प्रवासाची सुविधा मिळते. म्हणजेच, भारताचे नागरिक तुलनेने कमी कर देतात, परंतु जागतिक प्रवासाच्या स्वातंत्र्याच्या बाबतीत अजूनही खूप मागे आहेत.
स्वित्झर्लंड, नॉर्वे अपवाद…पासपोर्ट मजबूत, प्रभावी करही कमी
युरोपमधील कमी कर असलेले देश सहसा युरोपीय संघातून बाहेर आहेत. स्वित्झर्लंड आणि नॉर्वे हे याचे अपवाद आहेत, जे उत्कृष्ट प्रशासन आणि उच्च जीवनमानासह कमी प्रभावी कर दर लावतात. नॉर्वे देखील ईयूचा सदस्य नसतानाही मजबूत पासपोर्टमध्ये कायम आहे. स्वित्झर्लंड संपूर्ण युरोपमध्ये सर्वात कमी कर घेऊन गुंतवणूकदारांना आकर्षित करतो.
