इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. पगारदार आणि सामान्य करदात्यांसाठी ITR भरण्याची अंतिम तारीख 31 जुलै आहे. बहुतेक नोकरदार लोक फॉर्म 16 द्वारे रिटर्न भरतात. यात पगार, TDS, कर सवलत आणि करपात्र उत्पन्न यांसारखी सर्व आवश्यक माहिती एकाच ठिकाणी मिळते. मात्र, अनेकदा तो उशिरा मिळतो आणि काही लोकांना तर तो मिळतच नाही. अशा परिस्थितीत, मोठा प्रश्न हा आहे की फॉर्म 16 शिवायही ITR भरता येतो का? उत्तर आहे- ‘होय.’ फक्त यासाठी काही कागदपत्रांची आवश्यकता असते. म्हणून आज ‘तुमचा पैसा’ मध्ये आपण फॉर्म 16 शिवाय ITR कसा भरायचा हे जाणून घेऊ. यासोबतच आपण हे देखील जाणून घेऊ की- तज्ज्ञ: सीए अमर जैन, संस्थापक – चार्टर्ड अकाउंटंट कंपनी ‘टॅक्स प्रोव्हायडर’ इंदूर प्रश्न- फॉर्म 16 काय असतो? उत्तर- फॉर्म 16 हे एक TDS (टॅक्स डिडक्टेड ॲट सोर्स) प्रमाणपत्र आहे, जे नियोक्ता (मालक) आपल्या कर्मचाऱ्यांना देतो. यात संपूर्ण आर्थिक वर्षात कर्मचाऱ्याला मिळालेला पगार, पगारातून कापलेला TDS आणि सरकारने जमा केलेल्या त्या TDS चा संपूर्ण तपशील असतो. याच कारणामुळे ITR भरताना ते सर्वात महत्त्वाच्या कागदपत्रांपैकी एक मानले जाते. प्रश्न- फॉर्म 16 मध्ये कोणती माहिती असते? उत्तर- फॉर्म 16 दोन भागांमध्ये (भाग A आणि भाग B) असतो. यात कर्मचाऱ्याचा पगार, कर आणि TDS शी संबंधित महत्त्वाची माहिती असते. संपूर्ण तपशील खालील ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- फॉर्म 16 मिळाल्यावर काय तपासले पाहिजे? उत्तर- फॉर्म 16 मिळाल्यानंतर तो न पाहता ITR फाइल करू नये. प्रथम त्यात नमूद केलेल्या माहितीची आपल्या कागदपत्रांशी पडताळणी करा. विशेषतः तपासा की- लक्षात ठेवा- फॉर्म 16 आणि फॉर्म 26AS/AIS मधील TDS माहिती जुळवणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. यामुळे चुकीचे कर क्रेडिट मिळणे किंवा ITR प्रक्रियेत विलंब होण्यासारख्या समस्या टाळता येतात. प्रश्न- ITR भरण्यासाठी फॉर्म 16 आवश्यक आहे का? उत्तर- नाही. ITR दाखल करण्यासाठी फॉर्म 16 आवश्यक नाही. तथापि, जर तुम्ही पगारदार कर्मचारी असाल, तर हे सर्वात उपयुक्त कागदपत्रांपैकी एक मानले जाते. यात पगार, करपात्र उत्पन्न, कर सवलत आणि TDS ची माहिती एकाच ठिकाणी सहज उपलब्ध होते. प्रश्न- जर फॉर्म 16 नसेल तर काय करावे? उत्तर- जर एखाद्या कारणामुळे फॉर्म 16 मिळाला नसेल, तरीही ITR दाखल करता येतो. यासाठी काही कागदपत्रे आवश्यक असतात. ग्राफिकमध्ये सर्व कागदपत्रांची यादी पाहा- प्रश्न- ITR कसे दाखल करावे? उत्तर- स्टेप-बाय-स्टेप संपूर्ण प्रक्रिया समजून घेऊया- स्टेप-1: आवश्यक कागदपत्रे गोळा करा स्टेप-2: एकूण उत्पन्नाची गणना करा स्टेप-3: उत्पन्न आणि TDS जुळवा पायरी-4: कर सवलती आणि वजावटी जोडा पायरी-5: कराची गणना करा पायरी-६: ITR दाखल करा प्रश्न- कोणत्या लोकांना फॉर्म 16 मिळत नाही? उत्तर- फॉर्म 16 केवळ पगारदार कर्मचाऱ्यांना नियोक्ता जारी करतो. त्यामुळे ज्या लोकांचे उत्पन्न पगाराऐवजी इतर कोणत्याही स्त्रोतातून येते किंवा ज्यांचा कोणताही नियोक्ता नाही, त्यांना फॉर्म 16 मिळत नाही. ग्राफिकमध्ये पाहा, कोणाला फॉर्म 16 मिळत नाही- लक्षात ठेवा- फॉर्म 16 न मिळाल्याचा अर्थ असा नाही की ITR भरायचा नाही. जर तुमचे उत्पन्न आयकर नियमांनुसार ITR दाखल करण्यायोग्य असेल, तर इतर कागदपत्रांच्या मदतीने देखील रिटर्न दाखल करता येतो. प्रश्न- जर नोकरी बदलत असाल तर कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात? उत्तर- जर आर्थिक वर्षादरम्यान नोकरी बदलली असेल, तर ITR भरताना या गोष्टी लक्षात ठेवा- लक्षात ठेवा- नोकरी बदलल्यावर सर्वात मोठी चूक म्हणजे दोन्ही कंपन्यांचा पगार एकत्र न दाखवणे ही आहे. यामुळे कमी कर जमा होऊ शकतो आणि नंतर व्याज किंवा आयकर विभागाची नोटीस देखील येऊ शकते. प्रश्न- जर ITR भरल्यानंतर फॉर्म 16 मिळाला आणि त्यात फरक असेल तर काय करावे? उत्तर- सर्वात आधी हे तपासा की चूक कुठे आहे. त्यानंतर परिस्थितीनुसार कार्यवाही करा. प्रश्न- फॉर्म 16 शिवाय ITR भरताना कोणत्या चुका होतात? उत्तर- फॉर्म 16 शिवाय ITR भरणे अवघड नाही, पण थोडीशी निष्काळजीपणा देखील समस्येचे कारण बनू शकते. म्हणून या चुका करणे टाळा-
Source link
तुमचा पैसा- फॉर्म 16 शिवायही ITR भरू शकता:हे 10 दस्तऐवज तयार ठेवा, फाइल करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया जाणून घ्या, या 8 चुका करू नका
