व्हॉट्सॲप युजरनेम फीचरचा लोकांना फायदा:राजकारण्यांचे गणित बिघडणार, बूथ व्यवस्थापन ते मेसेज, कॉल, सर्वेक्षणासाठी मोबाइल नंबरचा वापर

व्हॉट्सॲपने मोबाइल नंबरऐवजी युजरनेमला मुख्य ओळख बनवण्याचा प्रस्ताव ठेवताच राजकीय पक्षांमध्ये खळबळ उडाली. सरकारने तातडीने व्हॉट्सॲपची मूळ कंपनी मेटाला नोटीस बजावून यावर बंदी घातली. केवळ युजरनेम असल्यास कोणत्याही गुन्हेगाराचा माग काढणे कठीण होईल, असा युक्तिवाद करण्यात आला. पण एक सत्य हेही आहे की राजकीय पक्षांनी गेल्या दशकात मतदारांच्या मोबाइल नंबरवर आधारित मोठे नेटवर्क तयार केले आहे.

या डेटामध्ये मोबाइलद्वारे मतदाराचे बूथ, जात आणि सरकारी योजनांच्या लाभासारखी महत्त्वाची माहिती जोडलेली आहे. युजरनेम मुख्य ओळख बनल्यास ही संपूर्ण यंत्रणा प्रभावित होऊ शकते. राजकीय पक्षांनी या दशकात अत्यंत मेहनतीने हे मोबाइल नंबर गोळा केले आहेत. यामध्ये सदस्यत्व मोहीम, मिस्ड कॉल, बूथ समिती, मागील प्रचार यंत्रणा आणि जनतेपर्यंत पोहोचण्याच्या कार्यक्रमांमध्ये गोळा केलेल्या नंबरचा समावेश आहे. युजरनेम फीचर यासाठी एक धक्का असेल.

पक्षांना युजरनेमवर नेटवर्क बनवावे लागेल

सध्या मतदाराची ओळख ‘मोबाइल नंबर’ची आहे, त्याद्वारे बूथ, प्रभाग, शेतकरी, लाभार्थी, बूथप्रमुख, सेलफोन प्रमुख यांच्यापर्यंतची साखळी जोडलेली आहे. ही ओळख ‘युजरनेम’ झाल्यास बूथ व्यवस्थापन कमकुवत होईल. मतदार आपल्या मनाने आयडी बनवतील.

दिशा वर्माटेक ग्लोबल इन्स्टिट्यूट

मोठा धोका काय? डुप्लिकेसी. रियलबीजेपी, रियलकाँग्रेस, पीपीएमओ इंडियासारखे आयडी बनू शकतात. हॉट्सॲपने म्हटले की त्यांनी सरकारी आणि लोकप्रिय वाटणारे सर्व आयडी सुरक्षित केले आहेत तरीही स्पेलिंगमध्ये थोडा बदल करून या यंत्रणेला फसवले जाऊ शकते.

मोबाइल नंबरचा डेटा का महत्त्वाचा आहे? पक्ष मोबाइल नंबरवरून मेसेज पाठवतात, कॉल करतात, मायक्रो टार्गेटिंग करतात. सर्वेक्षण करतात, निवडणुकीचा फीडबॅक घेतात. जर व्हॉट्सॲपने नंबर दाखवणे बंद केले, तर लोकांना युजरनेमद्वारे जोडावे लागेल. जुना डेटाबेस निरुपयोगी ठरेल.

युजरनेम आले तर काय करावे लागेल? पक्षांना आपली संपूर्ण डिजिटल रणनीती बदलावी लागेल. केवळ मोबाइल नंबरवर आधारित नेटवर्क संपुष्टात येईल. व्हेरिफाईड व्हॉलंटिअर सिस्टम तयार करावी लागेल. प्रत्येक कार्यकर्त्याचा संघटनात्मक डिजिटल आयडी तयार करावा लागेल. युजरनेम मॅपिंग डेटाबेस तयार करावा लागेल. प्रत्येक बूथ कार्यकर्त्याची पुन्हा पडताळणी होईल.

याचा सर्वसामान्यांना फायदा होईल का?

फायदे भरपूर आहेत. नुकसान तितके नाही. आज कोणत्याही व्हॉट्सॲप ग्रुपमध्ये सामील होताच तुमचा नंबर शेकडो अनोळखी लोकांपर्यंत पोहोचतो. त्या नंबरशी अनेक माहिती जोडलेली असते (बँकिंग, यूपीआय, ओटीपी, फूड डिलिव्हरी). कुटुंबातील सदस्य या संवेदनशील नंबरशी जोडलेले असतात. युजरनेममुळे डिजिटल ओळख सुरक्षित होईल.