![]()
फिरणे, सबस्क्रिप्शन, जीवनशैलीवर खर्च करणारी पिढी मानली जाणारी जेन झी (14-29 वर्षे) खरं तर इतर पिढ्यांसारखीच जबाबदार आहे. 5.2 लाखांहून अधिक पगारदार यूपीआय वापरकर्त्यांच्या व्यवहारांवर आधारित एका अभ्यास अहवालानुसार, जेन झीच्या मासिक कमाईचा 70% पेक्षा जास्त भाग बिल भरणे, किराणा, आर्थिक सेवा, खरेदी आणि खाणे यांसारख्या दैनंदिन गरजांवर खर्च होतो. फिनटेक प्लॅटफॉर्म ‘सॅलरीसे’ च्या या अभ्यासात असेही म्हटले आहे की जेन झी प्रवासावर फक्त 5% खर्च करते, तर फिरणे या पिढीची पहिली पसंती मानली जाते. मनोरंजनामध्ये स्ट्रीमिंग जेन झीची पहिली पसंती म्हणून उदयास आली सबस्क्रिप्शनमध्ये जिओ हॉटस्टारचा वाटा 12.4%, नेटफ्लिक्सचा 10.7% आणि स्पॉटिफायचा 5.6% आहे. मनोरंजनावर खर्च जास्त दिसत असला तरी, तो एकूण खर्चाचा एक छोटासा भाग आहे. प्रत्येक पेमेंट एकाच डिजिटल इकोसिस्टममधून करण्याचा ट्रेंड वीज-पाण्याचे बिल असो किंवा सबस्क्रिप्शनचे नूतनीकरण, जनरेशन झेड आता प्रत्येक पेमेंट एकाच डिजिटल इकोसिस्टममधून करत आहे. यामुळे दैनंदिन आणि आवश्यक खर्च एकमेकांत मिसळून गेले आहेत. तरुण मौजमजेवरही खर्च करत आहेत, पण जबाबदारीने जबाबदाऱ्या वाढल्या असल्या तरी जनरेशन झेडचा मौजमजेवरील खर्च थांबत नाही. अभ्यासानुसार, हा खर्च आवश्यक खर्चांसोबत, त्यांची जागा न घेता, कायम राहतो. म्हणजे दोन्ही प्रकारचे खर्च सोबतच चालतात. वयानुसार जबाबदारी वाढत आहे, मौजमजेवरील खर्च घटत आहे 18-23 वयोगटातील जनरेशन झेडचा 50% खर्च आवश्यक वस्तूंवर होतो, तर 24-29 वयोगटातील लोकांमध्ये तो वाढून 59% होतो. दोन्हीमध्ये मौजमजेवरील खर्च 32% वर स्थिर आहे, म्हणजे वयानुसार जबाबदाऱ्या वाढतात. आणि इकडे…सामान्य भारतीय आता प्रीमियम उत्पादनांवर खर्च वाढवत आहेत गरजेच्या वस्तूंव्यतिरिक्त आता भारतीय ग्राहक प्रीमियम उत्पादनांवरही मनमोकळेपणाने खर्च करत आहेत. जून तिमाहीच्या निकालांमध्ये एचयूएलची ब्युटी अँड वेलबीइंग श्रेणी १२% नी वाढली, तर आयटीसीच्या गैर-स्टेपल व्यवसायाने १६% वाढ दर्शविली. डेअरी, स्नॅक्स आणि नूडल्ससारख्या श्रेणींमध्ये तर २०% पेक्षा जास्त वाढ झाली. पेप्सिकोची बॉटलर कंपनी वरुण बेवरेजेसचे प्रमाण १४.४% नी वाढले. मात्र, स्वस्त उत्पादनांची मागणी अजूनही कमी आहे. जनरेशन झेडच्या खर्चाच्या प्राधान्यांमध्ये आवश्यक बिले आणि किराणा सर्वात वर, प्रवास सर्वात खाली इतर- २३.३% बिल भरणे, सबस्क्रिप्शन- २०.१% प्रवास- ५.००% किराणा, इतर वस्तू- १५.७% खरेदी- ११.९% आर्थिक सेवा- १२.२% जेवण (घरी/बाहेर)- ११.५% तीन गरजांवर – किराणा, आर्थिक सेवा आणि जेवण यावर जनरेशन झेड ३९.४% मासिक खर्च करते, जे बिल-सबस्क्रिप्शनच्या जवळपास दुप्पट आहे. एकूण खर्चात खरेदीचा वाटा ११.९% असूनही, हे मनोरंजन-केंद्रित नसून, दैनंदिन डिजिटल पेमेंट संरचनेचाच विस्तार आहे.
Source link
UPI वापरकर्त्यांचा अभ्यास:जेन-झी हुशार; 70% उत्पन्न गरजांवर खर्च, 50% पेक्षा जास्त पगार किराणा-बिलांमध्येच खर्च