गौरव मिश्रा (खजुराहो)45 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाने (Airport Authority of India) जारी केलेल्या राष्ट्रीय ग्राहक समाधान निर्देशांकानुसार (National Customer Satisfaction Index) मध्य प्रदेशातील खजुराहो विमानतळाला देशात पहिले स्थान मिळाले आहे.
विशेष म्हणजे, सध्या विमानतळावर कोणतीही देशांतर्गत किंवा व्यावसायिक विमानसेवा (डोमेस्टिक आणि कमर्शियल फ्लाइट) सुरू नाही. अहवालात स्वच्छता, पार्किंग सुविधा, प्रवाशांच्या सुविधा, वातावरण, सुरक्षा यासह 33 मुद्द्यांना आधार बनवण्यात आले.
दैनिक दिव्य मराठीने प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन सत्यता पडताळली. विमानतळ संचालक संतोष सिंह यांच्याशी फोनवर आणि पर्यटन मार्गदर्शक आशाराम पाल यांच्याशी बोलणे केले. विमानतळावर 36 कर्मचारी आणि 20 ते 25 स्वच्छता कर्मचारी आहेत.
विमानतळावर प्रवासी नसल्यामुळे ते रिकामे पडले आहे.
टर्मिनलवर नियमित प्रवाशांची गर्दी नाही
दैनिक दिव्य मराठीची टीम खजुराहो विमानतळावर पोहोचली तेव्हा टर्मिनलवर नियमित प्रवाशांची गर्दी नव्हती. गेटवर सीआयएसएफचे सशस्त्र जवान तैनात होते. सुरक्षा रक्षकाने गेटवर आत जाण्यापासून रोखले. कोणतीही फ्लाईट नाही असे सांगितले. प्रवासीही येत नाहीत, त्यामुळे अथॉरिटीकडून परवानगी घेऊनच आत जाऊ शकता.
टर्मिनलच्या आत सीआयएसएफ जवान, विमानतळ प्राधिकरणाचे कर्मचारी आणि सफाई कर्मचारी आपले काम करत होते. विमानतळासह रस्ता चकचकीत दिसत होता. इमारतही निर्मनुष्य पडली होती.
घटनास्थळी प्राधिकरणाचे कर्मचारी आणि आउटसोर्स कर्मचारीच उपस्थित दिसले. पार्किंगमध्ये फक्त कर्मचाऱ्यांच्या गाड्याच पार्क केल्या होत्या. विमानतळावर 2,286 मीटर लांब आणि 45 मीटर रुंद धावपट्टी आहे. येथे इन्स्ट्रुमेंट लँडिंग सिस्टम (ILS) आणि रात्रीच्या लँडिंगची सुविधा उपलब्ध आहे.
सध्या, नियमित व्यावसायिक उड्डाणे नसल्यामुळे या सुविधा वापरात नाहीत. स्थानिक लोकांच्या मते, कधीकधी नेते आणि व्हीआयपी-व्हीव्हीआयपींची चार्टर विमाने नक्कीच उतरतात. स्पाइसजेट आणि ‘उडान’ योजनेअंतर्गत चालणाऱ्या फ्लाई बिग सारख्या एअरलाईन्सही ठप्प आहेत.
विमानतळ सध्या पूर्णपणे ओस पडलेले असते.
30 जून रोजी रवाना झाली होती शेवटची फ्लाइट
खजुराहो विमानतळाचे संचालक संतोष सिंह यांनी सांगितले की, जानेवारी ते जूनपर्यंत ज्या प्रवाशांनी प्रवास केला होता, त्यांच्यात परदेशी नागरिकही होते. त्यांच्या प्रतिसादावर (फीडबॅकवर) ही क्रमवारी (रँकिंग) जारी करण्यात आली आहे.
प्राधिकरणाच्या माहितीनुसार, जून महिन्यापर्यंत फक्त दोन विमानसेवा कार्यरत होत्या. पहिली इंडिगोची दिल्ली, आग्रा, खजुराहो, वाराणसी आणि दुसरी किंगफिशरची आग्रा-खजुराहो, वाराणसी विमानसेवा.
जुलै आणि ऑगस्टमध्ये नियमित व्यावसायिक विमानसेवा नाही. जानेवारी 2026 ते जूनपर्यंत सुमारे 40 हजार प्रवाशांनी विमानतळावरून प्रवास केला होता. 30 जून रोजी इंडिगोची शेवटची विमानसेवा (उड्डाण) चालवली गेली होती. यामुळे सुमारे 154 प्रवासी आले आणि सुमारे 130 प्रवासी रवाना झाले होते.
नंबर-1 रँकिंग कधी आणि कशी मिळाली?
खजुराहो विमानतळाचे संचालक संतोष सिंह यांच्या मते, एका बाह्य संस्थेने मार्च महिन्यात सुमारे 7-8 दिवस सर्वेक्षण केले होते. या सर्वेक्षणात देशभरातील 63 पैकी 60 विमानतळांचा समावेश होता. हे जानेवारी ते जून दरम्यान प्रवास करणाऱ्यांच्या प्रतिसादावर आधारित होते.
संघाने प्रवाशांकडून विमानतळावरील चेक-इन, सुरक्षा, टर्मिनलची स्वच्छता, कर्मचाऱ्यांचे वर्तन, प्रतीक्षा वेळ, खाद्यपदार्थ आणि पेय, माहिती व्यवस्था, कमी गर्दी, कर्मचाऱ्यांचे चांगले वर्तन आणि एकूण प्रवासी अनुभव अशा 33 मानकांवर तपासणी केली.
पहिली फेरी 2025 मध्ये आणि दुसरी 2026 मध्ये झाली. खजुराहो विमानतळाने पहिल्या फेरीत 4.99 आणि दुसऱ्या फेरीत 4.98 गुण मिळवले. तर, औरंगाबादला 4.98 गुण मिळाले. 41 विमानतळांचा सीएसआय 4.78 पर्यंत राहिला. 19 विमानतळांचा सीएसआय सरासरीपेक्षा कमी राहिला.
पर्यटन मार्गदर्शक म्हणाले – तीन ते पाच विमानांची उड्डाणे असावीत
पर्यटन मार्गदर्शक परशुराम तिवारी यांनी सांगितले की, खजुराहो हे आंतरराष्ट्रीय पर्यटन स्थळ आहे. ते युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ म्हणून ओळखले जाते. अशा परिस्थितीत हवाई संपर्क पर्यटनासाठी महत्त्वाचा आहे. नियमित उड्डाणे बंद असल्याने प्रवाशांना रस्ते किंवा इतर साधनांवर अवलंबून राहावे लागत आहे. येथे किमान तीन ते पाच विमानांची उड्डाणे असावीत. त्यांनी सांगितले की, स्थानिक नेत्यांनीही आपली बाजू ठामपणे मांडली नाही.
पर्यटन उद्योगाशी संबंधित मार्गदर्शक आशाराम पाल सांगतात की, खजुराहोमध्ये ऑक्टोबर ते मार्चपर्यंत हंगाम असतो, तर इटलीमध्ये तो जुलै-ऑगस्टपासून मानला जातो. यावेळी येथील परिस्थिती नाजूक आहे, कारण पर्यटन खूपच खालच्या पातळीवर पोहोचले आहे.
इराण-अमेरिका, रशिया आणि युक्रेन युद्धामुळे भारतात पर्यटक कमी येत आहेत. याशिवाय, हवाई कनेक्टिव्हिटी आणि इंडिया टुरिझमचे कार्यालय खजुराहो येथून इंदूरला हलवण्यात आले आहे. सरकारकडे मागणी आहे की येथे एक विमानसेवा वर्षभर सुरू असावी. यामुळे पर्यटनाला मोठा फायदा होईल.
ऑफ सिझनमध्ये विमानसेवा बंद होते
विमानतळ संचालकांच्या मते, विमानसेवा अनेक कारणांवर अवलंबून असते. यात एअरलाईनची उपलब्धता आणि ऑपरेशनल स्लॉट यांसारख्या बाबींचा समावेश आहे. असे सांगितले जाते की उन्हाळ्यात आणि पावसाळ्यात पर्यटकांची संख्या कमी असते. खरे तर, खजुराहोला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते मार्च हा योग्य काळ असतो.
1 सप्टेंबरपासून विमानसेवा सुरू होईल
1 सप्टेंबरपासून एअर इंडियाचे एअरबस विमान दिल्ली-खजुराहो-दिल्ली मार्गावर नियमित विमानसेवा सुरू करेल. हे विमान दिल्लीहून सकाळी 11:50 वाजता खजुराहोला पोहोचेल. दुपारी 12:30 वाजता ते दिल्लीसाठी परत उड्डाण करेल. याव्यतिरिक्त, इंडिगो एअरलाईन्स देखील 1 ऑक्टोबरपासून आपली एअरबस सेवा पुन्हा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे.
माहितीनुसार, खजुराहो विमानतळ 1960 च्या दशकात सुरू झाले होते. 2019 पर्यंत येथे विमानसेवा नियमित होत्या. मार्च 2020 मध्ये कोविड दरम्यान पहिल्यांदा सेवा खंडित झाल्या होत्या, त्यानंतर सातत्याने अडथळे येत आहेत.
