सुप्रीम कोर्टाने म्हटले- 7 दिवसांत हवाई भाडे नियम अंतिम करा:जर एअरलाईन्सनी ऐकले नाही, तर विमाने उभी करा; सरकारने 3 आठवडे मागितले होते

केंद्र सरकारने सोमवारी सर्वोच्च न्यायालयाला सांगितले की, भारतीय विमान कायदा, 2024 अंतर्गत नियम बनवण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. या नियमांचा उद्देश भारताच्या विमान वाहतूक क्षेत्राचे आधुनिकीकरण करणे आहे आणि त्यांना तीन आठवड्यांत अंतिम स्वरूप दिले जाईल. सरकारने न्यायमूर्ती विक्रम नाथ आणि न्यायमूर्ती संदीप मेहता यांच्या खंडपीठासमोर नियमांचा मसुदा सीलबंद लिफाफ्यात सादर केला. केंद्राने सांगितले की, मसुद्यावर काही अंतिम चर्चा सुरू आहे. खंडपीठाने म्हटले, “हे सात दिवसांच्या आत प्रकाशित करा. जर एअरलाईन्स पालन करत नसतील तर त्यांना जमिनीवर थांबवा.” सरकारने म्हटले- लवकरच प्रक्रिया पूर्ण करू न्यायालयात सरकारची बाजू अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल अनिल कौशिक यांनी मांडली. त्यांनी सांगितले की, नियम बनवण्याची प्रक्रिया 3 आठवड्यांत पूर्ण होईल. त्यांनी न्यायालयात मसुदा नियम दाखवले. यानंतर खंडपीठाने म्हटले- “एक व्यवस्था सुचवली आहे, परंतु नियामकाबाबत आम्ही निश्चित नाही.” बेंचने सांगितले की, केंद्र सरकारने नियमांचा मसुदा अंतिम करण्यासाठी 3 आठवड्यांचा वेळ मागितला आहे. प्रकरणाची पुढील सुनावणी 7 सप्टेंबर रोजी निश्चित करण्यात आली. याचिकेत मागणी- स्वतंत्र नियामक प्राधिकरण स्थापन करावे विमान भाड्याच्या नियमांबाबतची याचिका सामाजिक कार्यकर्ते एस. लक्ष्मीनारायणन यांनी दाखल केली होती. त्यांनी संपूर्ण नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात पारदर्शकता आणि प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी एक मजबूत आणि स्वतंत्र नियामक प्राधिकरण स्थापन करण्याची मागणी केली आहे. याचिकेत भारतातील खाजगी विमान कंपन्यांकडून विमान भाडे आणि अतिरिक्त शुल्काच्या स्वरूपात होणाऱ्या चढ-उतारांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे. याचिकाकर्त्याच्या वकिलांनी सांगितले की, नवीन नियम लागू होईपर्यंत जुने नियमच लागू आहेत. त्यांनी सध्याच्या व्यवस्थेवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. याचिकेत म्हटले आहे की, विमान कंपन्या खूप जास्त भाडे आकारत आहेत. त्यांनी संसदेतील नागरी विमान वाहतूक मंत्र्यांच्या विधानाचा संदर्भ देत सांगितले की, सरकारने म्हटले होते की ते विमान भाड्याची कमाल मर्यादा निश्चित करू शकत नाही. न्यायालयाने जुलैमध्ये नियम सादर करण्यास सांगितले होते सर्वोच्च न्यायालयाने 13 जुलै रोजी सरकारला भारतीय विमान अधिनियम, 2024 अंतर्गत तयार केलेले नियम त्याच्यासमोर ठेवण्यास सांगितले होते. न्यायालयाने म्हटले होते की, नियम संसदेसमोर ठेवले असोत वा नसोत, ते सीलबंद लिफाफ्यात सादर केले जावेत. यापूर्वी 15 मे रोजी याचिकेवर सुनावणी करताना सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले होते की, हवाई भाडे तर्कसंगत करण्याची गरज आहे. न्यायालयाने सरकारला प्रवाशांना दिलासा देण्यास सांगितले होते. तेव्हा सरकारने न्यायालयाला सांगितले होते की, 2024 चा नवीन कायदा जानेवारी 2025 मध्ये लागू झाला आहे. या अंतर्गत तयार केले जाणारे नियम तयार केले जात आहेत. सणांमध्ये हवाई भाडे वाढल्याने न्यायालयाने चिंता व्यक्त केली होती गेल्या वर्षी 17 नोव्हेंबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने लक्ष्मीनारायणन यांच्या याचिकेवर केंद्र आणि इतर पक्षांकडून उत्तर मागितले होते. याचिकेत संपूर्ण नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात पारदर्शकता आणि प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी मजबूत आणि स्वतंत्र नियामक संस्थेची मागणी करण्यात आली होती. जानेवारीमध्ये सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले होते की, ते हवाई भाड्याच्या ‘अनिश्चित चढ-उतारात’ हस्तक्षेप करेल. न्यायालयाने सणांच्या काळात भाड्यात होणाऱ्या प्रचंड वाढीचा मुद्दाही उपस्थित केला होता. न्यायालयाने एअरलाइन्सकडून हवाई भाड्यात केल्या जाणाऱ्या प्रचंड वाढीला शोषण म्हटले होते. त्याने केंद्र आणि नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाला याचिकेवर उत्तर दाखल करण्यास सांगितले होते. याचिकेत बॅगेज आणि अतिरिक्त शुल्काचा मुद्दा यांसारखे 3 दावे सण आणि खराब हवामानात प्रवाशांवर अधिक परिणाम याचिकेत म्हटले आहे की, नियामक सुरक्षा नसल्यामुळे सणांच्या किंवा हवामान खराब असताना भाड्यात मनमानी वाढ होते. याचा सर्वाधिक परिणाम गरीब आणि शेवटच्या क्षणी तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांवर होतो. भाडे निश्चित करणारे अल्गोरिदम, तिकीट रद्द करण्याच्या धोरणांवर, सेवा सुरू ठेवण्यावर आणि तक्रारींचे निराकरण करण्याच्या व्यवस्थेवर नियंत्रण न ठेवणे ही राज्याच्या संवैधानिक जबाबदारीतील चूक आहे.



Source link