मुंबई7 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
टाटा ग्रुपची होल्डिंग कंपनी टाटा सन्सला 3 वर्षांत आपला IPO आणावाच लागेल. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने टाटा सन्सची ती याचिका फेटाळली आहे, ज्यात तिने NBFC म्हणजेच नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपनीचा दर्जा सोडण्याची मागणी केली होती.
टाटा सन्सने 2024 मध्ये ₹21,813 कोटींचे आपले सर्व कर्ज फेडले होते. कंपनीचे म्हणणे होते की, आता तिच्यावर कोणतेही कर्ज नाही, त्यामुळे तिला NBFC च्या श्रेणीतून बाहेर काढण्यात यावे, परंतु RBI ने ही मागणी मान्य केली नाही.
याचा सरळ अर्थ असा आहे की, टाटा सन्सला आता RBI चे नियम पाळावे लागतील आणि आपले शेअर्स शेअर बाजारात लिस्ट करावे लागतील.
संपूर्ण प्रकरण प्रश्न-उत्तरांच्या माध्यमातून समजून घेऊया…
प्रश्न 1: टाटा सन्सने NBFC चा दर्जा सोडण्यासाठी अर्ज का केला होता?
उत्तर: टाटा सन्सने 2024 मध्ये आपले ₹21,813 कोटींचे सर्व कर्ज फेडले होते. कंपनीचा युक्तिवाद होता की, जेव्हा तिच्यावर कोणतेही कर्ज शिल्लक नाही, तेव्हा तिला वित्तीय कंपनीच्या नियमांमधून आणि शेअर बाजारात सूचीबद्ध होण्याच्या सक्तीतून सूट मिळाली पाहिजे.
प्रश्न 2: RBI ने अर्ज का फेटाळला?
उत्तर: रिझर्व्ह बँकेच्या नियमानुसार, ₹1 लाख कोटींपेक्षा जास्त मालमत्ता असलेली प्रत्येक वित्तीय कंपनी अप्पर-लेयर श्रेणीत येते. टाटा सन्सची एकूण मालमत्ता या ₹1 लाख कोटींच्या मर्यादेपेक्षा खूप जास्त आहे, त्यामुळे RBI ने तिला नियमांमधून सूट देण्यास नकार दिला.
प्रश्न 3: टाटा सन्सला कधीपर्यंत बाजारात सूचीबद्ध व्हायचे होते?
उत्तर: RBI ने सप्टेंबर 2022 मध्ये टाटा सन्सला या श्रेणीत टाकले होते. नियमानुसार कंपनीला 3 वर्षांच्या आत म्हणजेच सप्टेंबर 2025 पर्यंत शेअर बाजारात सूचीबद्ध व्हायचे होते. अर्ज प्रलंबित असल्यामुळे हे प्रकरण लांबणीवर पडत राहिले, परंतु आता अर्ज फेटाळल्यानंतर लिस्टिंगची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.
प्रश्न 4: टाटा सन्सच्या लिस्टिंगमुळे किरकोळ गुंतवणूकदारांना काय फायदा होईल?
उत्तर: टाटा सन्स सूचीबद्ध झाल्यामुळे सामान्य लोकांना एअर इंडिया, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स, टाटा डिजिटल आणि टाटा ॲडव्हान्स्ड सिस्टम्ससारख्या कंपन्यांमध्ये पैसे गुंतवण्याची संधी मिळेल. या त्या मोठ्या कंपन्या आहेत ज्या सध्या शेअर बाजारात सूचीबद्ध नाहीत.
प्रश्न 5: भागधारकांवर आणि कंपनीच्या मूल्यांकनावर काय परिणाम होईल?
उत्तर: टाटा सन्सच्या लिस्टिंगमुळे समूहातील सूचीबद्ध नसलेल्या कंपन्यांचे बाजार मूल्य निश्चित होऊ शकेल. यामुळे टाटा सन्सचे एकूण मूल्यांकन लक्षणीयरीत्या वाढू शकते, ज्याचा थेट फायदा तिच्या भागधारकांना मिळेल.
प्रश्न 6: शापूरजी पालोनजी ग्रुपवर याचा काय परिणाम होईल?
उत्तर: शापूरजी पालोनजी (SP) ग्रुपची टाटा सन्समध्ये 18.4% भागीदारी आहे. टाटा सन्स सूचीबद्ध झाल्यामुळे त्यांच्या भागीदारीचे खरे मूल्य समोर येईल. भविष्यात जर SP ग्रुपला आपले शेअर्स विकून किंवा गहाण ठेवून पैसे उभे करायचे असतील, तर सूचीबद्ध कंपनी असल्यामुळे हे काम खूप सोपे होईल.
प्रश्न 7: टाटा सन्सकडे आता लिस्टिंग टाळण्यासाठी कोणताही पर्याय आहे का?
उत्तर: नाही, नियमांनुसार ₹1 लाख कोटींपेक्षा जास्त मालमत्ता असलेल्या कंपनीला सूट मिळू शकत नाही. त्यामुळे कायदेशीर मदतीशिवाय टाटा सन्ससाठी लिस्टिंग पुढे ढकलणे अशक्य आहे. मात्र, कंपनी RBI कडून तयारीसाठी थोडा अधिक वेळ मागू शकते.
