लष्कर कमांडर मूसा जखमांवर लावत होता आयुर्वेदिक मध:आरोग्याची माहिती देण्यासाठी पाकिस्तानी हँडलरला फोटो पाठवले; मुशर्रफच्या सुरक्षेत काम केले

जम्मू-काश्मीरमधील युसमर्ग येथे ठार करण्यात आलेला लष्कर-ए-तैयबाचा कमांडर मोहम्मद आसिफ उर्फ हाशिम मूसा जंगलात गोळी लागलेल्या जखमांवर मध लावत असे. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, जखमा लवकर भराव्यात आणि संसर्ग टाळता यावा यासाठी तो ही पद्धत वापरत असे. मूसाला चार दिवसांपूर्वी मध्य काश्मीरमधील बडगाम जिल्ह्यातील युसमर्ग येथे लष्कराने ठार केले. तो जम्मू-काश्मीरमधील प्रतिबंधित लष्करचा प्रमुख ऑपरेशनल कमांडर होता आणि २०२५ मधील पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यात त्याचा सहभाग होता. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, राजौरीतील डोरीमल-गंभीर मुगला परिसरात सुरू असलेल्या ऑपरेशन शेरुवालीदरम्यान मूसाला गोळी लागली होती. दोन दहशतवाद्यांचा शोध घेण्यासाठी हे ऑपरेशन ४५ दिवसांहून अधिक काळ सुरू होते. मूसा आणि त्याचा साथीदार यासिर पुंछ-राजौरीच्या जंगलात लपले होते. सुरक्षा घेरा असल्यामुळे मूसाला उपचार मिळत नव्हते. त्यामुळे त्याने जखमांवर मध लावला. यासिर सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात युसमर्गच्या उंचावरील भागात ठार झाला होता. त्याच्याकडून मिळालेल्या फोनमध्ये मूसाने मधाने उपचार केलेल्या जखमांची छायाचित्रे आढळली. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ही छायाचित्रे सीमापार पाकिस्तानमध्ये असलेल्या हँडलर्सना पाठवण्यात आली होती. त्यामुळे त्यांना मूसाच्या प्रकृतीची माहिती मिळत होती. हँडलर्स शहद शुद्ध असायला हवे, असे निर्देश देत होते. त्यामुळे मूसाच्या जखमा लवकर भरून येण्यास मदत होईल, असा त्यांचा विश्वास होता. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, मूसा सुमारे डझनभर दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये सहभागी होता. यामध्ये २०२५ मधील पहलगाम हल्ल्याचाही समावेश आहे. बैसरनच्या मैदानात झालेल्या या हल्ल्यात २६ जण मारले गेले होते. यामध्ये बहुतांश पर्यटक होते. आयुर्वेदात मधाने जखमांवर उपचार वैद्यकीय तज्ज्ञांनी सांगितले की, जंगलात मूसाने अवलंबलेली ही पद्धत जखमांवरील उपचारांशी संबंधित जुन्या आयुर्वेदिक तत्त्वांवर आधारित होती. ऑल इंडिया डॉक्टर्स असोसिएशन ऑफ इंडियन सिस्टिम ऑफ मेडिसिनचे अध्यक्ष डॉ. आर. पी. पाराशर यांनी याबाबत माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, आयुर्वेदातील सुश्रुतसंहितेसारख्या ग्रंथांमध्ये जखमांच्या देखभालीसाठी मधाचा वापर करण्याचे सांगितले आहे. त्यांनी सांगितले की आयुर्वेदात याला व्रणचिकित्सा म्हटले जाते. यामध्ये मधाच्या शोधन म्हणजेच स्वच्छता आणि रोपण म्हणजेच जखम भरून आणण्याच्या गुणधर्मांचा वापर केला जातो. डॉ. पाराशर यांनी सांगितले, “आधुनिक संशोधनातून या गोष्टींची संभाव्य कारणे समजतात. मधाची अधिक ऑस्मोटिक सक्रियता, आम्लीय pH आणि काही प्रकारच्या मधामध्ये हायड्रोजन पेरॉक्साइड तयार होणे यांचा यात समावेश आहे.” त्यांनी सांगितले की मधामध्ये असलेले इतर प्रतिजैविक घटकही जीवाणूंची वाढ रोखू शकतात. यामुळे जखम भरून येण्यासाठी अधिक चांगले वातावरण तयार होऊ शकते. मात्र, बंदुकीच्या गोळीच्या जखमांवर उपचार करताना सावधगिरी बाळगण्याचे त्यांनी सांगितले. जखम व्यवस्थित स्वच्छ करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. त्यांनी सांगितले की जखमेमध्ये गोळीचे राहिलेले कण उपचारात अडथळा आणू शकतात. तसेच, वैद्यकीय उपचारांमध्ये संसर्ग रोखण्यासाठी निर्जंतुक मेडिकल-ग्रेड मधाचा वापर केला पाहिजे. फूड सायन्स अँड इंजिनीअरिंगमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका संशोधन पत्रानुसार, जखमेवर मध लावल्याने ती भरून येण्याची प्रक्रिया जलद होऊ शकते. यामुळे जखमेमधील संसर्गही कमी होऊ शकतो. संशोधनपर लेखात म्हटले आहे, “मधाची पट्टी जखम भरून येण्याची प्रक्रिया वेगवान करू शकते. ती जखमेला संसर्गमुक्त करण्यास आणि वेदना कमी करण्यास मदत करू शकते.” यात म्हटले आहे की, मध जखमेतून द्रव बाहेर खेचतो आणि आपल्या जैविक परिणामांद्वारे ती लवकर स्वच्छ करतो. हीच प्रक्रिया भाजलेल्या जखमांमध्येही उपयुक्त ठरू शकते. पशुवैद्यकीय तज्ज्ञ डॉ. जहांजेब सिरवाल यांनी औषधशास्त्राच्या अभ्यासाचा संदर्भ दिला. त्यांनी सांगितले की, मध ऑस्मोटिक घटकाप्रमाणे कार्य करतो. त्यांच्या मते, तो जखमेतून द्रव बाहेर खेचतो. त्यामुळे मृत ऊतक काढून टाकण्यास मदत होते आणि सूज कमी होते. त्यांनी सांगितले की, आधुनिक संशोधनानुसार मध शरीराची रोगप्रतिकारक प्रतिक्रिया वाढवतो. तो ऊतकांच्या दुरुस्तीची प्रक्रियाही सुरू करतो. डॉ. सिरवाल यांनी सांगितले की, ज्या ठिकाणी सामान्य उपचार करणे कठीण असते, तिथेही यामुळे मदत होऊ शकते. ते म्हणाले, “जंगलात राहणाऱ्या लोकांसाठी भाजल्यावर किंवा दुखापत झाल्यावर मध हा एक सोपा उपाय ठरतो. त्याचा वापर अनेकदा गुरांवरही केला जातो.” मूसावर डझनाहून अधिक हल्ल्यांचा आरोप अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, मूसाला ठार मारणे म्हणजे जम्मू-काश्मीरमध्ये सक्रिय असलेल्या प्रमुख दहशतवादी कमांडरांपैकी एकाविरुद्ध पाच वर्षांपासून सुरू असलेल्या शोधमोहीमेचा अंत आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सुरक्षा दल आणि सामान्य नागरिकांवर झालेल्या डझनाहून अधिक मोठ्या दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये मूसा थेट सहभागी होता. एप्रिल 2023 मध्ये पुंछमधील भट्टा दुरियां येथे झालेल्या हल्ल्याचा कट त्याने रचला होता. या हल्ल्यात पाच सैनिक मारले गेले होते. त्यानंतर मे 2023 मध्ये राजौरीच्या कांडी जंगलात स्फोट झाला होता. त्यात पाच कमांडो मारले गेले होते. डिसेंबर 2023 मध्ये त्याने पुंछमधील डेरा की गली येथे झालेल्या घातपाती हल्ल्याचे नेतृत्व केले होते. या हल्ल्यात लष्कराचे चार जवान ठार झाले होते. मे 2024 मध्ये शशितारजवळ भारतीय वायुदलाच्या ताफ्याला लक्ष्य करण्यात आले होते. त्यात वायुदलाचा एक जवान मारला गेला होता. 2024 च्या उत्तरार्धापर्यंत मूसाने सामान्य नागरिक आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यास सुरुवात केली होती. 20 ऑक्टोबर रोजी गांदरबलमध्ये गगनगीर बोगदा प्रकल्पाच्या बांधकाम छावणीवर हल्ला झाला होता. यात एका स्थानिक डॉक्टरसह सात जणांचा मृत्यू झाला होता. त्याच्या चार दिवसांनंतर त्याच्या मॉड्यूलने बुटापथरी येथे लष्कराच्या वाहनावर घात लावून हल्ला केला. यात दोन सैनिक आणि नागरी संरक्षण दलाचे दोन पोर्टर मारले गेले होते.



Source link