2 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन (DRDO) ने मंगळवारी अँटी-रेडिएशन क्षेपणास्त्र रुद्रम-2 ची यशस्वी चाचणी केली आहे. ही चाचणी वायुसेनेच्या Su-30MKI फायटर जेटमधून करण्यात आली. हे क्षेपणास्त्र हवेतून जमिनीवर 300 किमी पर्यंतच्या पल्ल्यात शत्रूला नष्ट करेल.
रुद्रम-2 क्षेपणास्त्र शत्रूच्या हवाई संरक्षण प्रणाली आणि रडार, कम्युनिकेशन सिस्टीम आणि इलेक्ट्रॉनिक पाळत ठेवणाऱ्या नेटवर्कला नष्ट करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. हे क्षेपणास्त्र शत्रूचे रडार बंद असले तरीही त्याला शोधून नष्ट करेल.
रुद्रम-2 ची 2 वेगवेगळी मिशन्स
- ग्राउंड अटॅक- या मोडमध्ये क्षेपणास्त्र शत्रूचे बंकर, एअरस्ट्रिप, भूमिगत विमान हँगर, रडार आणि लष्करी तळांवर अचूक हल्ला करू शकते.
- अँटी-रेडिएशन (ARM)- या भूमिकेत याचे मुख्य लक्ष्य रडार स्टेशन, इलेक्ट्रॉनिक पाळत केंद्रे, कम्युनिकेशन आणि जॅमिंग सिस्टिम असतात.
रुद्रम-२ शत्रूच्या हवाई संरक्षणाला कमजोर करते
कोणत्याही देशाची हवाई सुरक्षा बऱ्याच अंशी त्याच्या रडार सिस्टिमवर अवलंबून असते. रडारच शत्रूची विमाने, क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन शोधून काढतात आणि सैन्याला वेळेत इशारा देतात.
रुद्रम-२ चे मुख्य काम अशा रडार सिस्टिम्सना शोधून नष्ट करणे आहे. जेव्हा रडार आणि पाळत ठेवणारी उपकरणे नष्ट होतात, तेव्हा शत्रूला आकाशातील हालचालींवर लक्ष ठेवणे कठीण होते. यामुळे त्याची हवाई सुरक्षा कमकुवत होते आणि भारतीय फायटर जेटसाठी हल्ला करणे सोपे आणि सुरक्षित होते.
सैन्य भाषेत शत्रूच्या हवाई संरक्षणाला कमकुवत करणाऱ्या अशा मोहिमेला SEAD (सप्रेशन ऑफ एनिमी एअर डिफेन्स) असे म्हणतात. सोप्या शब्दांत, याचा अर्थ शत्रूचे डोळे आणि कान बंद करणे, जेणेकरून त्याला हवाई हल्ल्यांची वेळेवर माहिती मिळू नये.
रडार बंद केल्यावरही लक्ष्य वाचणार नाही
सामान्यतः जेव्हा शत्रूला कळते की, त्याच्या दिशेने अँटी-रेडिएशन क्षेपणास्त्र येत आहे, तेव्हा तो आपले रडार बंद करतो. असे यासाठी केले जाते जेणेकरून क्षेपणास्त्राला सिग्नल मिळणे बंद व्हावे आणि ते लक्ष्यापर्यंत पोहोचू नये.
पण रुद्रम-२ सारख्या आधुनिक क्षेपणास्त्रांसमोर ही पद्धत फारशी प्रभावी नाही. क्षेपणास्त्रामध्ये असलेले INS (इनर्शियल नेव्हिगेशन सिस्टम) आणि SATNAV (सॅटेलाइट नेव्हिगेशन) तंत्रज्ञान त्याला लक्ष्याचे शेवटचे स्थान लक्षात ठेवण्यास मदत करते.
म्हणजे, जर शत्रूने शेवटच्या क्षणी रडार बंद केले तरी, रुद्रम-२ त्याच्या शेवटच्या ज्ञात स्थानापर्यंत पोहोचून हल्ला करू शकते. त्यामुळे केवळ रडार बंद केल्याने या क्षेपणास्त्रापासून वाचणे सोपे होणार नाही.
अँटी-रेडिएशन क्षेपणास्त्राबद्दल जाणून घ्या…
अँटी-रेडिएशन क्षेपणास्त्र (ARM) हे एक विशेष प्रकारचे क्षेपणास्त्र आहे, जे शत्रूच्या रडार आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक प्रणालींमधून बाहेर पडणाऱ्या सिग्नल्सना पकडून थेट त्यांच्या ठिकाणापर्यंत पोहोचते आणि त्यांना नष्ट करते.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, हे क्षेपणास्त्र शत्रूच्या रडारचा आवाज ऐकून त्याचा पाठलाग करते. रडार सिग्नल पाठवताच, क्षेपणास्त्र ते ओळखते आणि त्याच दिशेने हल्ला करते.
सामान्य क्षेपणास्त्रे आपले लक्ष्य शोधण्यासाठी स्वतः सिग्नल पाठवतात, परंतु अँटी-रेडिएशन क्षेपणास्त्र असे करत नाही. ते फक्त शत्रूच्या रडारमधून बाहेर पडणाऱ्या सिग्नल्सना पकडते.
म्हणून, हे शत्रूच्या हवाई संरक्षण प्रणालीसाठी अत्यंत धोकादायक मानले जाते, कारण रडार नष्ट होताच शत्रूची पाळत ठेवण्याची आणि इशारा देण्याची क्षमता खूप कमकुवत होते.
