डिजिटल गोपनीयता आणि पाळत (निगरानी) याबाबत जगभरात एक अत्यंत धक्कादायक अहवाल समोर आला आहे. जर्मनीच्या कार्ल्सरूहे इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या संशोधकांनी दावा केला आहे की, आता तुमच्या घरात किंवा सार्वजनिक ठिकाणी लावलेले साधे वाय-फाय राउटरदेखील तुम्हाला ट्रॅक करू शकतात. जाणून घेऊया काय आहे हे तंत्रज्ञान… वाय-फाय राउटर कोणत्याही फोन किंवा डिव्हाइसशिवाय एखाद्या व्यक्तीला कसे ट्रॅक करू शकतात? जर्मनीच्या संशोधकांनी यासाठी ‘बीएफआयडी’ नावाचा एक खास हॅकिंगचा मार्ग विकसित केला आहे. हे वाय-फायच्या ‘बीमफॉर्मिंग फीडबॅक इन्फॉर्मेशन’ (बीएफआय) या सामान्य फीचरचा फायदा घेते. वाय-फाय 5 आणि त्यानंतरच्या तंत्रज्ञानात हे फीचर राउटर सिग्नलची कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी दिले होते. परंतु हे सिग्नल कोणत्याही एन्क्रिप्शन (सुरक्षा लॉक) शिवाय सतत हवेत तरंगत राहतात. जेव्हा एखादी व्यक्ती खोलीत चालते, तेव्हा या लहरींमध्ये अडथळा निर्माण होतो, जो जवळचे कोणतेही वाय-फाय डिव्हाइस गुपचूप कॅप्चर करू शकते. हे तंत्रज्ञान एखाद्या व्यक्तीची ओळख किती अचूकपणे करू शकते? संशोधकांनी यासाठी मशीन लर्निंग आणि एआय मॉडेल्सचा वापर करून मानवी हालचालींच्या ‘रेडिओ प्रतिमा’ तयार केल्या. हे अगदी कॅमेऱ्यासारखे काम करते, पण प्रकाशाऐवजी रेडिओ लहरींद्वारे प्रतिमा तयार करते. 197 लोकांवर केलेल्या चाचणीत या प्रणालीने 99.5% अचूकतेने लोकांना त्यांच्या चालण्यावरून आणि शारीरिक रचनेवरून ओळखले. म्हणजेच आता ट्रॅकिंगसाठी स्मार्टफोन, स्मार्टवॉच किंवा कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक उपकरणाची आवश्यकता नाही. हे तंत्रज्ञान वायफायच्या रेडिओ लहरींमध्ये मानवी शरीराच्या हालचाली पकडून पाळत ठेवू शकते. वायफायला आपले नाव माहीत नसेल तर यामुळे गोपनीयतेला काय धोका आहे? सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनुसार, जरी वाय-फाय डेटा थेट तुमचे नाव सांगत नसला तरी, हल्लेखोर हा ट्रॅकिंग डेटा तुमच्या जुन्या स्मार्टफोन रेकॉर्ड्स किंवा लोकेशन हिस्ट्रीशी जोडून तुमची संपूर्ण ओळख सहजपणे उघड करू शकतात. सर्वात मोठा धोका हा आहे की सार्वजनिक ठिकाणी, मॉल्समध्ये किंवा ऑफिसमध्ये तुम्हाला कळणारही नाही आणि कोणीतरी तुमच्या प्रत्येक हालचालीवर शांतपणे लक्ष ठेवून असेल. राजकीय कार्यकर्ते, पत्रकार आणि आंदोलकांसाठी हे तंत्रज्ञान सर्वात मोठा धोका ठरू शकते. यापासून वाचण्याचा उपाय काय आहे? संशोधकांनी जागतिक टेक संस्था आणि नियामकांना आवाहन केले आहे की त्यांनी भविष्यातील वाय-फाय मानकांमध्ये मजबूत गोपनीयता संरक्षण (प्रायव्हसी प्रोटेक्शन) आणि एन्क्रिप्शन लागू करावे. जोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाय-फाय सिग्नल्स एन्क्रिप्ट केले जात नाहीत, तोपर्यंत सार्वजनिक वाय-फायच्या आसपास अत्यंत सावध राहणे आणि सुरक्षा त्रुटी दूर करणाऱ्या नवीन फर्मवेअर अपडेट्सचा वापर करणे हाच एकमेव व्यावहारिक मार्ग आहे.
Source link
दिव्य मराठी नॉलेज:स्मार्टफोनशिवायही तुम्हाला ट्रॅक करत आहेत का वाय-फाय राउटर?
