2 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आवश्यक आहेत.
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. ISRO च्या GSLV-F18 मोहिमेचे प्रक्षेपण
- 30 ऑक्टोबरच्या रात्री उशिरा इंडियन स्पेस रिसर्च ऑर्गनायझेशन म्हणजेच ISRO ने GSLV-F18 मोहिमेचे प्रक्षेपण केले.
- हे प्रक्षेपण रात्री 11 वाजून 51 मिनिटांनी आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून करण्यात आले.
- या मोहिमेद्वारे भारताच्या दुसऱ्या पिढीतील नेव्हिगेशन उपग्रह मालिकेतील तिसरा उपग्रह NVS-03 जिओसिंक्रोनस ट्रान्सफर ऑर्बिट (GTO) मध्ये स्थापित केला जाणार आहे.
- NVS-03 ची रचना ‘नेव्हिगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन’ उपग्रह समूह मजबूत करण्यासाठी आणि नेव्हिगेशन सेवा निश्चित करण्यासाठी करण्यात आली आहे.
- यामध्ये विद्यमान L5 / S सिग्नलव्यतिरिक्त L1 सिग्नलचाही समावेश आहे, ज्यामुळे भारत तसेच भारताच्या 1500 किमी पुढील प्रदेशापर्यंत कव्हरेज मिळते.
- हा उपग्रह वापरकर्त्यांना अचूक स्थिती, वेग आणि वेळ (PVT) सेवा प्रदान करण्यासाठी विकसित करण्यात आला आहे.
- या उपग्रहामध्ये स्वदेशी अणुघड्याळांसोबतच खरेदी केलेली अणुघड्याळेही बसवण्यात आली आहेत.
- ISRO नुसार, GSLV-F18 हे भारताच्या भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यानाची (GSLV) 20वी उड्डाण मोहीम असेल.
- ‘इंडियन कॉन्स्टेलेशनसह नेव्हिगेशन’ दोन प्रकारच्या सेवा देते, ज्यामध्ये मानक स्थिती सेवा आणि प्रतिबंधित सेवा यांचा समावेश आहे.
- पहिला उपग्रह NVS-01, GSLV-F12 मोहिमेअंतर्गत 29 मे 2023 रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला होता.
पहिल्यांदाच 2023 मध्ये एका भारतीय नेव्हिगेशन उपग्रहावर स्वदेशी अणु घड्याळ प्रक्षेपित करण्यात आले होते.
2. ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्वेट’ प्रकल्पाला मंजुरी
- 30 ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ₹40,000 कोटींच्या ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट’ प्रकल्पाला मंजुरी दिली.
- या अंतर्गत 8 नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट (NGC) तयार करण्यात येतील.
- हे NGC पृष्ठभाग-ते-पृष्ठभाग आणि पृष्ठभाग-ते-हवा मारा करणाऱ्या अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र प्रणालींनी सज्ज असतील.
- ही सुमारे 2,000 टन वजनाची आणि जवळपास 120 मीटर लांबीची एकेरी संरचनेची युद्धनौका असतील. त्यांचा कमाल वेग सुमारे 30 नॉट्स (जवळपास 55 किमी/तास) असेल.
- या ब्रह्मोससारख्या अत्याधुनिक जहाजविरोधी आणि भूभागावर मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्रांनी, टॉरपीडोंनी आणि आधुनिक सेन्सरने सज्ज असतील.
- या युद्धनौका किनारी सुरक्षा, पाणबुडीविरोधी युद्ध (Anti-Submarine Warfare) आणि गस्त मोहिमांमध्ये तैनात केल्या जातील.
- या युद्धनौका गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (GRSE), कोलकाता आणि गोवा शिपयार्ड लिमिटेड (GSL) यांच्या संयुक्त विद्यमाने तयार केल्या जातील.
- या युद्धनौकांमध्ये 70 टक्क्यांहून अधिक सामग्री भारतातच तयार केली जाईल. सर्व 8 युद्धनौका भारतातच बांधल्या जातील.
- पहिल्या युद्धनौकेचे बांधकाम एका वर्षाच्या आत सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. ती 2030 पर्यंत नौदलाकडे सुपूर्द करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
- याच वर्षी 21 जून रोजी तीन स्वदेशी युद्धनौका भारतीय नौदलात सामील करण्यात आल्या होत्या.
३. पंतप्रधान मोदींनी गुजरातमध्ये १४ हजार कोटी रुपयांच्या प्रकल्पांचे उद्घाटन केले
- 30 ऑक्टोबर रोजी गुजरातमधील बनासकांठा येथे ₹14 हजार कोटींहून अधिक किमतीच्या विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि भूमिपूजन करण्यात आले.
- या प्रकल्पांमध्ये एम्ब्रियो ट्रान्सफर टेक्नॉलॉजी-इन विट्रो फर्टिलायझेशन (ET-IVF) प्रयोगशाळेचे उद्घाटनही समाविष्ट आहे.
- तसेच दोन नव्या रेल्वे सेवांना हिरवा झेंडा दाखवण्यात आला आणि 12 बागायती क्लस्टर्सचे उद्घाटनही करण्यात येणार आहे.
- या क्लस्टर्सच्या माध्यमातून उच्च-मूल्य असलेल्या बागायती पिकांचे उत्पादन, प्रक्रिया आणि विपणन वाढवण्यावर भर दिला जाईल.
- पंतप्रधानांनी यावेळी किसान सन्मान निधीचा 24 वा हप्ता जारी केला. याअंतर्गत 9.34 कोटींहून अधिक शेतकरी कुटुंबांना ₹18,690 कोटींहून अधिक रक्कम मिळणार आहे.
पंतप्रधानांनी यावेळी बनासकांठामध्ये रोड शो देखील केला.
4. डॉ. एस. जयशंकर G20 परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत सहभागी
- 30 ऑक्टोबर रोजी परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर अटलांटा येथे झालेल्या G20 परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत सहभागी झाले.
- या बैठकीचे अध्यक्षस्थान अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी भूषवले. बैठकीत ऊर्जा पुरवठा साखळी सुलभ करण्यासह सामायिक आर्थिक आणि सुरक्षा आव्हानांवर सहकार्य वाढवण्याबाबत चर्चा झाली.
- G20 बैठकीदरम्यान ‘क्वाड’ देश अमेरिका, भारत, जपान आणि ऑस्ट्रेलियांचे परराष्ट्र मंत्रीही सहभागी होतील. या वर्षातील ही दुसरी ‘क्वाड’ परराष्ट्र मंत्रीस्तरीय बैठक असेल.
- जयशंकर अटलांटाहून कॉमनवेल्थ हेड्स ऑफ गव्हर्नमेंट मीटिंग (CHOGM) साठी अँटिग्वा आणि बार्बुडा येथील सेंट जॉन्स येथे जातील. ही बैठक 1 ते 4 नोव्हेंबरदरम्यान चालेल.
एस जयशंकर अटलांटाहून अँटिग्वा आणि बार्बुडाच्या सेंट जॉन्स येथे जातील.
निधन (DEATH)
5. हॉलिवूड अभिनेता सर पॅट्रिक स्टीवर्ट यांचे निधन
- 30 ऑक्टोबर रोजी हॉलिवूड अभिनेते सर पॅट्रिक स्टीवर्ट यांचे लॉस एंजेलिसमध्ये वयाच्या 86व्या वर्षी निधन झाले.
- पॅट्रिक स्टीवर्ट यांनी ‘एक्स-मेन’ आणि ‘स्टार ट्रेक’ फ्रँचायझींमध्ये काम केले होते.
- स्टीवर्ट यांनी 1966 मध्ये रॉयल शेक्सपियर कंपनीशी जोडले जाऊन नाट्यक्षेत्रात आपली ओळख निर्माण केली.
- स्टीवर्ट यांना विज्ञानकथा मालिका ‘स्टार ट्रेक: द नेक्स्ट जेनरेशन’मध्ये कॅप्टन जीन-ल्यूक पिकार्डची भूमिका साकारून जगभरात ओळख मिळाली.
- याशिवाय, स्टीवर्ट यांनी ‘एक्स-मेन’ चित्रपटांमध्ये प्रोफेसर चार्ल्स झेवियर अर्थात प्रोफेसर एक्सची भूमिका साकारली.
- पॅट्रिक स्टीवर्ट यांना त्यांच्या शानदार अभिनयासाठी अनेक सन्मान मिळाले होते. यामध्ये ब्रिटनचा प्रतिष्ठित नाइटहूड सन्मानही समाविष्ट होता.
- थिएटरमधील त्यांच्या उत्कृष्ट कामासाठी स्टीवर्ट यांना प्रतिष्ठित लॉरेन्स ऑलिव्हिए पुरस्कारही मिळाले.
- स्टीवर्ट त्यांच्या कारकिर्दीत चार एमी पुरस्कार, तीन गोल्डन ग्लोब आणि एका टोनी पुरस्कारासाठीही नामांकन मिळवले.
स्टीवर्ट यांनी ६० वर्षांहून अधिक काळ थिएटर, टीव्ही आणि चित्रपटांमध्ये काम केले.
विविध
६. नॉर्थ डकोटात महात्मा गांधींच्या पहिल्या पूर्णाकृती पुतळ्याचे अनावरण
- 30 ऑक्टोबर रोजी अमेरिकेतील नॉर्थ डकोटा राज्यात महात्मा गांधींच्या पहिल्या लाइफ-साइज पुतळ्याचे अनावरण करण्यात आले.
- हा पुतळा नॉर्थ डकोटाची राजधानी बिस्मार्क येथील ‘पीस पार्क’मध्ये स्थापित करण्यात आला.
- नॉर्थ डकोटा राज्यात राष्ट्रपिता महात्मा गांधींना समर्पित केलेला हा पहिलाच पुतळा आहे.
- जगभरात शांतता, अहिंसा आणि सत्याचा संदेश पोहोचवण्याच्या उद्देशाने हा पुतळा स्थापित करण्यात आला आहे.
- संयुक्त राष्ट्रसंघ दरवर्षी 2 ऑक्टोबर रोजी ‘आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन’ साजरा करतो. भारत आणि अमेरिकेतील पीपल-टू-पीपल संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी हा पुतळा स्थापित करण्यात आला आहे.
आजचा इतिहास
- 1984 मध्ये भारताच्या माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची त्यांच्याच सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी नवी दिल्ली येथे हत्या केली.
- 1966 मध्ये भारताचे प्रसिद्ध जलतरणपटू मिहिर सेन यांनी 34 तास 15 मिनिटांत पोहून पनामा कालवा पार केला.
