- Marathi News
- National
- Prasoon Joshi Appointed Prasar Bharati Chairman | Rohit Jain RBI Dy Governor | May 2026 Current Affa
4 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी जाणून घेऊया, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत…
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. रोहित जैन RBI चे नवीन डेप्युटी गव्हर्नर बनले
3 मे रोजी रोहित जैन यांनी भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नवीन डेप्युटी गव्हर्नर पदाची सूत्रे स्वीकारली. कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीने (ACC) 2 मे रोजी रोहित जैन यांना RBI चे नवीन डेप्युटी गव्हर्नर म्हणून घोषित केले होते.
- रोहितची ही नियुक्ती 3 वर्षांसाठी आहे आणि त्यांनी सध्याचे डेप्युटी गव्हर्नर टी. रबी शंकर यांची जागा घेतली आहे.
- रोहित डिसेंबर 2020 पासून RBI मध्ये कार्यकारी संचालक (ED) म्हणून काम करत होते.
- कार्यकारी संचालक पदावर असताना रोहित यांनी पर्यवेक्षण विभाग (जोखीम, विश्लेषण आणि असुरक्षितता मूल्यांकन) साठी काम केले.
- रोहित कॉमर्समध्ये मास्टर्स आहेत आणि त्यांनी बिझनेस ॲडमिनिस्ट्रेशनमध्ये मास्टरची पदवी (MBA) मिळवली आहे.
- रोहित यांनी बँकिंग जोखीम आणि नियमनमध्ये आंतरराष्ट्रीय प्रमाणपत्र (ICRR) आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ बँकिंग अँड फायनान्सचे प्रमाणित सहयोगी (CAIIB) यांसारख्या व्यावसायिक पदव्या घेतल्या आहेत.
- रोहित यांना रिझर्व्ह बँकेत सुमारे तीन दशकांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत पर्यवेक्षण, मनुष्यबळ व्यवस्थापन आणि बँकिंगसह अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये काम केले आहे.
- रोहित फायनान्शियल मार्केट रेग्युलेशन, फॉरेन एक्सचेंज आणि पेमेंट अँड सेटलमेंट सिस्टीम यांसारख्या विभागांसाठी काम करू शकतात.
- आरबीआयमध्ये एकूण चार डेप्युटी गव्हर्नर असतात. यापैकी दोन अधिकाऱ्यांची नियुक्ती अंतर्गत म्हणजेच बँकेच्या श्रेणीतून पदोन्नतीद्वारे केली जाते.
- रोहित जैन यांच्यासोबत एस. सी. मुर्मू हे दुसरे असे डेप्युटी गव्हर्नर आहेत, ज्यांना ऑक्टोबर २०२५ मध्ये आरबीआयमधूनच पदोन्नती देण्यात आली होती.
- इतर दोन डेप्युटी गव्हर्नर बाहेरील क्षेत्रांतून निवडले जातात. सध्या अर्थशास्त्रज्ञ पूनम गुप्ता आणि कमर्शियल बँकर स्वामीनाथन जे. (एसबीआयचे माजी एमडी) या पदावर कार्यरत आहेत.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI)
- रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया ही भारताची सर्वोच्च बँक आहे. याची स्थापना 1 एप्रिल 1935 रोजी झाली होती.
- 1949 मध्ये RBI चे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले आणि त्याचे मुख्यालय मुंबईत आहे.
RBI च्या कामांमध्ये चलन जारी करणे (1 रुपया सोडून), देशाच्या मौद्रिक धोरणाचे (उदा. रेपो रेट) निर्धारण करणे, परकीय चलन साठ्याचे व्यवस्थापन करणे आणि सर्व बँकांच्या बँकेच्या रूपात काम करणे यांचा समावेश आहे.
आरबीआय लवकरच रोहितच्या अधिकृत पोर्टफोलिओची घोषणा करेल.
२. गीतकार प्रसून जोशी प्रसार भारतीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्त झाले
२ मे रोजी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने गीतकार प्रसून जोशी यांची प्रसार भारतीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती केली. जोशी प्रसार भारती मंडळाचे प्रमुख असतील.
- जोशी 2017 मध्ये सेंट्रल बोर्ड ऑफ फिल्म सर्टिफिकेट (CBFC) चे अध्यक्ष होते. जिथे त्यांनी चित्रपटांना प्रमाणपत्रे दिली आणि चित्रपट उद्योगातील सदस्यांसोबत काम केले आहे.
- जोशी मॅककॅन वर्ल्डग्रुप इंडिया (मार्केटिंग) चे CEO आणि मॅककॅन वर्ल्डग्रुप एशिया पॅसिफिक (APAC) चे अध्यक्ष देखील आहेत. त्याचबरोबर ते इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्राचे विश्वस्त देखील आहेत.
- प्रसून यांनी भाग मिल्खा भाग, दिल्ली -6 सह अनेक चित्रपटांसाठी गाणी लिहिली आहेत.
- जोशी यांना 2006 मध्ये आलेल्या रंग दे बसंती मधील प्रसिद्ध झालेल्या, रुबरू आणि लुका छुपी या गाण्यांमुळे ओळख मिळाली.
- 2015 मध्ये प्रसून जोशी यांना साहित्य आणि जाहिरात क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानासाठी भारत सरकारने पद्मश्रीने सन्मानित केले.
- भारतीय जाहिरात संस्था संघ (AAAI) ने जोशी यांना जीवनगौरव पुरस्कारानेही सन्मानित केले आहे.
2007 मध्ये जोशी यांनी तारे जमीन पर या चित्रपटातील ‘माँ’ हे गाणे लिहिले होते.
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
3. नौदल प्रमुख ॲडमिरल दिनेश कुमार त्रिपाठी म्यानमारच्या दौऱ्यावर
2 मे रोजी नौदल प्रमुख ॲडमिरल दिनेश कुमार त्रिपाठी म्यानमारच्या 4 दिवसांच्या दौऱ्यावर पोहोचले आहेत. ॲडमिरल त्रिपाठी यांनी म्यानमारचे कमांडर-इन-चीफ जनरल ये विन ऊ यांची भेट घेतली.
- यासोबतच ॲडमिरल त्रिपाठी म्यानमारचे संरक्षण मंत्री जनरल यू हटुन आंग यांचीही भेट घेतील.
- ॲडमिरल त्रिपाठी म्यानमार सशस्त्र दलांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत द्विपक्षीय चर्चेत सहभागी होतील.
- या भेटीदरम्यान ॲडमिरल त्रिपाठी आणि म्यानमारचे नौदल प्रमुख समुद्री सहकार्याचा आढावा घेतील.
- यासोबतच या बैठकीत कार्यकारी स्तरावरील संबंध वाढवले जातील आणि दोन्ही नौदलांमधील सहकार्याचे नवीन मार्ग शोधले जातील.
- या भेटीदरम्यान ॲडमिरल त्रिपाठी म्यानमार नौदलाच्या सेंट्रल नेव्हल कमांड आणि नंबर 1 फ्लीटला आणि म्यानमार सशस्त्र दल फॉलन हिरोज युद्ध स्मारकालाही भेट देतील.
- या दौऱ्यादरम्यान सागरी सुरक्षा, क्षमता बांधणी आणि प्रशिक्षण यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होईल.
हा दौरा भारत आणि म्यानमार यांच्यातील परस्पर आदर, विश्वास आणि हिंद महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षेबाबत आहे.
क्रीडा (SPORTS)
4. बीसीसीआयने महिला टी-20 संघाची घोषणा केली
2 मे रोजी बीसीसीआयने महिला टी-20 विश्वचषकासाठी भारतीय महिला संघाची घोषणा केली आहे. हरमनप्रीत कौर संघाची कर्णधार असेल आणि स्मृती मानधना उपकर्णधार असेल.
- टी-20 विश्वचषकाची सुरुवात 12 जूनपासून इंग्लंडमध्ये होईल. भारत आपल्या मोहिमेची सुरुवात 14 जून रोजी बर्मिंगहॅममध्ये पाकिस्तानविरुद्ध करेल.
- या संघात गेल्या वर्षी एकदिवसीय विश्वचषक जिंकणाऱ्या 11 खेळाडूंना स्थान मिळाले आहे. तर पंजाबच्या नंदनी शर्माची पहिल्यांदाच विश्वचषकासाठी निवड झाली आहे.
- हरमनप्रीत कौर (कर्णधार), स्मृती मंधाना, शेफाली वर्मा, जेमिमा रॉड्रिग्स, दीप्ती शर्मा, रिचा घोष (यष्टिरक्षक), भारती फुलमाली, श्री चरणी, यस्तिका भाटिया, नंदनी शर्मा, अरुंधती रेड्डी, क्रांती गौड, रेणुका सिंग ठाकूर, श्रेयांका पाटील आणि राधा यादव यांचा समावेश आहे.
- महिला संघ 14 जून 2026 रोजी पाकिस्तानविरुद्ध पहिला सामना खेळेल.
महिला टी-20 सामने
- टी-20 विश्वचषकाची सुरुवात 5 ऑगस्ट 2004 रोजी झाली होती, जेव्हा इंग्लंड आणि न्यूझीलंडच्या महिला संघांमध्ये पहिला सामना खेळला गेला होता.
- भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आपला पहिला टी-20 सामना 5 ऑगस्ट 2006 रोजी इंग्लंडविरुद्ध डर्बी येथे खेळला होता.
टी-20 फॉरमॅटमधील पहिला टी-20 विश्वचषक 2009 मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.
5. रांचीच्या इशांकने पाक स्ट्रेट पार करून विश्वविक्रम केला
30 एप्रिल रोजी रांचीच्या 7 वर्षांच्या इशांक सिंगने श्रीलंकेच्या तलाईमन्नारपासून भारताच्या धनुषकोडी (तामिळनाडू) पर्यंत 29 किलोमीटरचा धोकादायक ‘पाक स्ट्रेट’ मार्ग 9 तास 50 मिनिटांत पोहून विश्वविक्रम केला.
- इशांक आता ‘पाक स्ट्रेट’चा सागरी मार्ग पार करणारा जगातील सर्वात कमी वयाचा जलतरणपटू बनला आहे.
- युनिव्हर्सल रेकॉर्ड्स फोरमने त्यांना ‘यंगेस्ट अँड फास्टेस्ट पाक स्ट्रेट स्विमर’चे जागतिक विक्रम प्रमाणपत्रही दिले आहे.
- इशांकचे प्रशिक्षण प्रशिक्षक अमन कुमार जयस्वाल आणि बजरंग कुमार यांच्या मार्गदर्शनाखाली झाले.
- पाल्क स्ट्रेट भारत आणि श्रीलंकेदरम्यान स्थित आहे, जिथे वेगवान प्रवाह आणि सागरी प्राण्यांचा धोका असतो. असे असूनही, इशांकने संपूर्ण मार्ग पार केला.
- इशांक रांची येथील डीएव्ही श्यामली शाळेत तिसऱ्या इयत्तेचा विद्यार्थी आहे.
इशांक रांचीच्या धुर्वा धरणात रोज 4 ते 5 तास सराव करत असे.
6. डॉ. आर. बालासुब्रमण्यम, डॉ. जोरम नीती आयोगाचे पूर्णवेळ सदस्य बनले
2 मे रोजी डॉ. आर. बालासुब्रमण्यम आणि डॉ. जोरम अनिया नीती आयोगाचे पूर्णवेळ सदस्य बनले. कॅबिनेट सचिवालयाने राजपत्रातील अधिसूचनेद्वारे नियुक्तीची माहिती दिली.
या नवीन नियुक्तीमुळे नीती आयोगातील पूर्णवेळ सदस्यांची एकूण संख्या आता सात झाली आहे, ज्यात एक उपाध्यक्ष अशोक कुमार लाहिडी यांचाही समावेश आहे.
डॉ. जोरम अनिया
- डॉ. जोरम अरुणाचल प्रदेशच्या आहेत आणि इटानगरमधील हिंदी विभागाच्या HOD आहेत.
- डॉ. जोरम नियाशी आदिवासी समुदायातील आहेत आणि त्यांच्या समुदायातील पहिल्या PhD धारक आहेत.
- डॉ. जोरम यांनी नियाशीक साहित्यावर पुस्तकही लिहिले आहे. यासोबतच आदिवासी कल्याणाशी संबंधित कामेही केली आहेत.
- जोरम पुढील आदेश येईपर्यंत या पदावर कायम राहतील.
डॉ. आर. बालासुब्रमण्यम
- डॉ. आर. बालासुब्रमण्यम सार्वजनिक धोरणाचे तज्ज्ञ आणि एक कार्यकर्ते आहेत.
- डॉ. बालासुब्रमण्यम यांनी हार्वर्ड विद्यापीठातून आपले शिक्षण घेतले आहे.
- डॉ. बालासुब्रमण्यम कॉर्नेल विद्यापीठ न्यूयॉर्क आणि आयआयटी दिल्ली येथे फॅकल्टी सदस्य राहिले आहेत. कॉर्नेल विद्यापीठातून त्यांना ‘इंडिक लीडरशिप’ (भारतीय नेतृत्व) मध्ये डॉक्टरेटची पदवी मिळाली आहे.
- ते एक लेखक आहेत आणि कन्नड व इंग्रजी वृत्तपत्रांमध्ये आतापर्यंत ५०० हून अधिक स्तंभ (कॉलम) लिहिले आहेत.
- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी नीती आयोगाचे अध्यक्ष आहेत आणि नुकतेच अशोक लाहिरी यांना उपाध्यक्ष बनवण्यात आले आहे.
- नीती आयोगाची स्थापना १ जानेवारी २०१५ रोजी झाली होती, हे भारत सरकारचे प्रमुख धोरणात्मक ‘थिंक टँक’ आहे.
आजचा इतिहास
- 1799 मध्ये टिपू सुलतानचा श्रीरंगपट्टणमच्या लढाईत मृत्यू झाला.
- 1854 मध्ये भारताचे पहिले टपाल तिकीट औपचारिकपणे जारी करण्यात आले.
- 1927 मध्ये अमेरिकेत फिल्म कला अकादमी (मोशन पिक्चर आर्ट्स अकॅडमी) ची स्थापना झाली, ज्याने ‘ऑस्कर’ पुरस्कार देण्यास सुरुवात केली.
- 1959 मध्ये पहिल्या ग्रॅमी पुरस्कारांचे आयोजन करण्यात आले.
