'बॅटमॅन इफेक्ट'मुळे खेळाडू कामगिरी सुधारत आहेत:स्वत:ला सुपरहिरो मानल्यास चांगले परिणाम मिळतात; यशासाठी 'ऑल्टर इगो'चा अवलंब करा

आजच्या वेगवान आणि स्पर्धात्मक जगात यश केवळ प्रतिभेने मिळत नाही, तर मानसिक बळकटपणाही तितकाच महत्त्वाचा आहे. याच मानसिक बळकटपणासाठी क्रीडाविश्वात एक मनोरंजक पद्धत समोर आली आहे – ‘ऑल्टर ईगो’, म्हणजे स्वतःला काही काळासाठी दुसऱ्याच्या रूपात पाहणे आणि त्याचप्रमाणे वागणे. ही पद्धत केवळ खेळाडूंसाठीच नव्हे, तर सामान्य लोकांसाठीही फायदेशीर ठरत आहे. एनबीएचा स्टार खेळाडू शाई गिलगेयस-अलेक्झांडरची कथा याचे उत्तम उदाहरण आहे. जेव्हा तो 13 वर्षांचा होता, तेव्हा त्याची सर्वात मोठी समस्या होती त्याची कमी उंची. सुमारे 5 फूट 6 इंच उंचीच्या या खेळाडूला त्याच्या प्रशिक्षकाने एक अनोखा सल्ला दिला की, स्वतःला स्टार ऍलन आयव्हरसनसारखे समजा आणि खेळा. सुरुवातीला हे फक्त एक खेळ वाटले, पण हळूहळू ही त्याची ताकद बनली. त्याने घाबरणे सोडून दिले आणि आत्मविश्वासाने खेळायला सुरुवात केली. ही फक्त एक गोष्ट नाही, तर विज्ञानही याला दुजोरा देते. मानसशास्त्रज्ञांनी एका प्रयोगात मुलांना वेगवेगळ्या पद्धतीने काम करण्यास सांगितले. काही मुलांनी स्वतःबद्दल विचार केला, काहींनी स्वतःला त्यांच्या नावाने पाहिले, आणि काही मुलांना बॅटमॅन किंवा डोरा बनण्याची संधी देण्यात आली. निकाल धक्कादायक होता, जी मुले भूमिकेत होती, त्यांनी सर्वाधिक मेहनत केली. या प्रयोगाला ‘बॅटमॅन इफेक्ट’ असे म्हटले गेले. खरं तर, जेव्हा आपण स्वतःपासून दूर राहून दुसऱ्या कोणासारखा विचार करतो, तेव्हा भीती आणि संकोच कमी होतो. याच कारणामुळे अनेक मोठे खेळाडू या तंत्राचा वापर करतात. महान बास्केटबॉल खेळाडू कोबे ब्रायंटने स्वतःसाठी ‘ब्लॅक मांबा’ नावाचे पात्र तयार केले होते. या पात्रात ते स्वतःला अधिक एकाग्र आणि आक्रमक वाटत होते. त्याचप्रमाणे, माजी बास्केटबॉल खेळाडू स्टीव्ह केरनेही स्वतःला दुसऱ्या खेळाडूसारखे समजून खेळले, ज्यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढला. तज्ञांचे मत आहे की ही पद्धत आपल्या मेंदूला नवीन दिशा देते. जेव्हा आपण स्वतःला एखाद्या मजबूत, आत्मविश्वासी व्यक्तीसारखे पाहतो, तेव्हा आपले वर्तनही तसेच होऊ लागते. हळूहळू ही सवय खऱ्या आयुष्यातही परिणाम दाखवू लागते. परीक्षा आणि मुलाखतीतही ही पद्धत उपयोगी पडते ही पद्धत फक्त खेळाडूंसाठी नाही. जर एखादा विद्यार्थी परीक्षेला घाबरत असेल, तर तो स्वतःला एक आत्मविश्वासी विद्यार्थी म्हणून पाहू शकतो. जर एखादी व्यक्ती मुलाखतीत घाबरत असेल, तर ती स्वतःला एक यशस्वी व्यावसायिक म्हणून विचार करू शकते.



Source link