नवी दिल्ली1 मिनिटापूर्वी
- कॉपी लिंक
भारत सरकारने सोने आणि चांदीच्या आयातीवरील शुल्क 6% वरून 15% पर्यंत वाढवले आहे. बुधवारी जारी केलेल्या आदेशात हा निर्णय घेण्यात आला. परदेशी खरेदी कमी करणे आणि देशाच्या परकीय चलन साठ्यावर पडणारा दबाव कमी करणे हा सरकारचा उद्देश आहे.
या निर्णयामुळे देशातील सोने-चांदीच्या मागणीवर परिणाम होऊ शकतो. भारत हा जगातील सोने-चांदीचा दुसरा सर्वात मोठा ग्राहक आहे. तथापि, यामुळे देशाची व्यापार तूट कमी होऊ शकते आणि रुपयाला काही प्रमाणात आधार मिळू शकतो. रुपया काल, म्हणजेच 12 मे रोजी, सर्वकालीन नीचांकी पातळीवर पोहोचला होता. डॉलरच्या तुलनेत त्याची किंमत 95.50 झाली होती.
सरकारने 10% मूलभूत सीमाशुल्क (Basic Custom Duty) आणि 5% कृषी पायाभूत सुविधा आणि विकास उपकर (Agriculture Infrastructure And Development Cess – AIDC) लावला आहे. अशा प्रकारे, एकूण प्रभावी कर 15% झाला आहे. यापूर्वी 2024 च्या मध्यात शुल्क (टॅरिफ) कमी करून 6% करण्यात आले होते.
कर वाढल्याने पुन्हा तस्करी वाढण्याची शक्यता
उद्योग क्षेत्रातील लोकांनी इशारा दिला आहे की, कर वाढल्याने पुन्हा तस्करी वाढू शकते. यापूर्वी जेव्हा शुल्क कमी करण्यात आले होते, तेव्हा तस्करीमध्ये घट झाली होती. मुंबईतील एका खासगी बँकेच्या बुलियन डीलरने सांगितले की, सध्याच्या किमतींवर तस्करीतून चांगला नफा कमावता येऊ शकतो.
इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनचे राष्ट्रीय सचिव सुरेंद्र मेहता यांनी सांगितले की, सरकारने चालू खाते तूट (Current Account Deficit) नियंत्रणात ठेवण्यासाठी हे पाऊल उचलले आहे. ते म्हणाले की, आधीच वाढलेल्या किमतींमध्ये हा निर्णय मागणीवर परिणाम करू शकतो.
आयात 30 वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचू शकतो
रॉयटर्सच्या एका अहवालानुसार, एप्रिलमध्ये भारताची सोन्याची आयात गेल्या तीन दशकांतील नीचांकी पातळीवर पोहोचू शकते. बँकांवर अचानक 3% एकात्मिक GST ची मागणी आल्यानंतर त्यांनी शिपमेंट थांबवली आहे. भारत जगातील दुसरा सर्वात मोठा सोन्याचा ग्राहक आहे.
आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये भारताने दरमहा सरासरी 60 टन सोन्याची आयात केली आहे. यावर दरमहा सुमारे 6 अब्ज डॉलर म्हणजेच सुमारे 57 हजार कोटी रुपयांचा खर्च आला आहे.
पंतप्रधानांनी दोनदा सांगितले – एक वर्ष सोने खरेदी करू नका
पंतप्रधान मोदींनीही सलग दोन दिवस (10 आणि 11 मे) देशवासियांना 1 वर्षासाठी सोने खरेदी न करण्याचे आवाहन केले आहे. पंतप्रधानांनी म्हटले होते…
एक काळ असा होता, जेव्हा संकट आल्यावर लोक देशहितासाठी सोने दान करत असत. आज दानाची गरज नाही, पण देशहितासाठी आपल्याला हे ठरवावे लागेल की वर्षभर घरात कोणताही कार्यक्रम असला तरी आपण सोन्याचे दागिने खरेदी करणार नाही. परकीय चलन वाचवण्यासाठी आपली देशभक्ती आपल्याला आव्हान देत आहे आणि हे स्वीकारून आपल्याला परकीय चलन वाचवावे लागेल.
असे का म्हटले: पंतप्रधान मोदींनी भारताचा परकीय चलन साठा वाचवण्यासाठी हे आवाहन केले. भारत आपल्या वापरासाठी सुमारे 99% सोने परदेशातून खरेदी करतो. 2025-26 मध्ये सोन्याचे हे आयात बिल सुमारे 6.4 लाख कोटी रुपयांचे होते. परदेशातून खरेदी केल्या जाणाऱ्या एकूण वस्तूंच्या खर्चात 9% वाटा घेऊन सोने दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. मोदींच्या या आवाहनानंतर 11 मे रोजी कल्याण ज्वेलर्स आणि सेन्को गोल्डचे शेअर्स 10-10% पर्यंत घसरले होते. देशातील सर्वात मोठी ज्वेलरी कंपनी टायटनच्या शेअरमध्ये 7% ची घसरण झाली होती. पीएन गाडगीळ 8%, थंगमयिल ज्वेलरी 6% आणि इतर लहान ज्वेलरी कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही कमजोरी दिसून आली.
