- Marathi News
- National
- India Heatwave: 6 Cities Above 46°C; Banda Hottest At 47.6°C | Heatstroke Units Ordered
नवी दिल्ली/भोपाळ/जयपूर/लखनऊ3 तासांपूर्वी
- कॉपी लिंक
उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये सोमवारी उष्णतेने सर्व विक्रम मोडले. बांदा 47.6°C तापमानासह जगातील सर्वात उष्ण शहर ठरले. येथे यापूर्वी 30 एप्रिल 2022 आणि 25 एप्रिल 2026 रोजी सर्वाधिक 47.4°C तापमानाची नोंद झाली होती.
राजस्थानमधील जैसलमेरमध्ये 46.6°C तापमान नोंदवले गेले. येथे आतापर्यंतचे सर्वाधिक तापमान 18 एप्रिल 2025 रोजी 46.3°C होते. मध्य प्रदेशातील खजुराहोमध्ये पारा 46°C पर्यंत पोहोचला, जे गेल्या 10 वर्षांतील सर्वाधिक आहे. यापूर्वी एका दशकात येथे इतके तापमान नोंदवले गेले नव्हते.
जैसलमेर आणि खजुराहो व्यतिरिक्त, देशातील एकूण 6 शहरांमध्ये पारा 46°C किंवा त्याहून अधिक होता. यामध्ये बाडमेर (46°C), वर्धा (46.5°C), अमरावती (46.6°C) आणि अकोला (46.3°C) यांचा समावेश आहे. दिल्लीत बसमध्ये थंड पाणी ठेवले जाईल, तर बस थांब्यांवर मोफत थंड पाणी आणि ओआरएस (ORS) मिळेल.
देशात वाढती उष्णता आणि उष्णतेच्या लाटेचा धोका लक्षात घेता, केंद्र सरकारने सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना सर्व रुग्णालये आणि आरोग्य संस्थांमध्ये ‘हीट स्ट्रोक मॅनेजमेंट युनिट’ सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
पुढील 2 दिवसांच्या हवामानाचा अंदाज
29 एप्रिल:
- मध्य प्रदेश, राजस्थान, गुजरात, उत्तर प्रदेश, बिहार, छत्तीसगड, ओडिशा, हरियाणा, दिल्ली, हिमाचल प्रदेश, पंजाब आणि महाराष्ट्रात उष्णतेच्या लाटेचा (हीटवेव्ह) इशारा आहे.
- आसाम आणि मेघालयात जोरदार ते अति जोरदार पावसाची शक्यता आहे. उत्तराखंडमध्ये गारपीट, वीज आणि सोसाट्याच्या वाऱ्यासह वादळाची शक्यता आहे.
30 एप्रिल:
- ओडिशाच्या काही भागांमध्ये उष्ण आणि दमट हवामान राहील. छत्तीसगड आणि झारखंडमध्ये वादळ, गारपिटीची शक्यता आहे.
- मध्य प्रदेश, पंजाब, हरियाणा, उत्तराखंड आणि दिल्लीमध्ये विजांच्या कडकडाटासह वादळाची शक्यता आहे.
- बिहार, राजस्थान, यूपी, तेलंगणा आणि हिमाचल प्रदेशमध्ये 30-40 किलोमीटर प्रति तास वेगाने वाऱ्यासह मेघगर्जनेसह पाऊस पडू शकतो.
देशभरातील उष्णतेची छायाचित्रे…
नागपूर रेल्वे स्थानकावर प्रवाशांसाठी ‘मिस्ट कूलिंग सिस्टिम’ बसवण्यात आली आहे. पाण्याच्या बारीक फवाऱ्यांमुळे लोकांना तीव्र उष्णतेपासून दिलासा मिळत आहे.
बिकानेरमध्ये उन्हाळ्याच्या कडक दुपारी एक व्यक्ती मातीच्या माठातून पाणी पीत आहे. येथे जागोजागी पाणपोया उघडण्यात आल्या आहेत.
प्रयागराजमध्ये दिवसा ट्रान्सफॉर्मरला आग लागण्यापासून वाचवण्यासाठी कूलर बसवण्यात आला आहे.
नागपूरमध्ये स्कार्फने डोके झाकलेल्या मुली आईस्क्रीम खाताना उष्णतेपासून आराम मिळवताना दिसल्या.
दिल्लीत महिला आणि मुली कडक उन्हापासून वाचण्यासाठी स्कार्फ आणि चष्म्यांचा वापर करत आहेत.
या वर्षी एप्रिलमध्ये 45 वेळा पारा 45°C च्या वर
बांदा येथील 47.6°C तापमान एप्रिल महिन्याच्या इतिहासात देशातील सर्वाधिक नोंदवलेले तापमान आहे. या वर्षी एप्रिलमध्ये आतापर्यंत देशातील वेगवेगळ्या हवामान केंद्रांवर सुमारे 45 वेळा तापमान 45°C च्या वर नोंदवले गेले आहे. हे 2022 नंतरचे सर्वाधिक आहे. त्या वर्षी 56 वेळा असे घडले होते. याचा अर्थ या वर्षीचा एप्रिल महिना गेल्या 4 वर्षांतील सर्वात उष्ण महिना ठरला आहे.
तथापि, हवामान विभागाचा अंदाज आहे की मंगळवारपासून वेस्टर्न डिस्टर्बन्स सक्रिय होईल. याचा प्रभाव संपताच मे महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यापासून पारा पुन्हा वाढेल, ज्यामुळे उष्णतेची लाट वाढेल. मे महिन्यात राजस्थान आणि यूपीच्या काही भागांमध्ये पारा 48-50°C च्या आसपास पोहोचू शकतो.
हीट स्ट्रोक युनिट्स काय करतील?
केंद्राने राज्यांना ज्या हीट स्ट्रोक युनिट्सना हाय अलर्टवर राहण्याचे निर्देश दिले आहेत, त्या रुग्णालयाच्या आत ‘इमर्जन्सी रिस्पॉन्स झोन’प्रमाणे काम करतात, ज्यांचा मुख्य उद्देश हीट स्ट्रोकच्या रुग्णाला ‘गोल्डन आवर’मध्ये वाचवणे हा असतो.
हीट स्ट्रोकमध्ये शरीराचे तापमान 104°F (40°C) च्या वर जाते. ही युनिट्स रुग्णाला बर्फाच्या पाण्याने अंघोळ घालून, कूलिंग ब्लँकेट किंवा थंड हवेद्वारे शरीराचे तापमान त्वरित कमी करतात. तसेच, या युनिट्समध्ये पीडित व्यक्तीला नसांमधून द्रव (लिक्विड) दिले जाते. किडनी, लिव्हरचे सतत निरीक्षण केले जाते. ओआरएस आणि थंड पाण्याची व्यवस्था केली जाते.
राजस्थान, बिहार, दिल्लीत पाऊस, अनेक ठिकाणी गारपीट
हवामान विभागाच्या मते, 28 एप्रिल रोजी देशातील 13 राज्यांमध्ये पाऊस-वादळाचा अंदाज आहे. यामध्ये उत्तर प्रदेश, बिहार, पंजाब, हरियाणा, राजस्थान, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, झारखंड, पश्चिम बंगाल, ओडिशा आणि आसाम यांचा समावेश आहे. या काळात 80 किमी प्रति तास वेगाने वादळ येऊ शकते.
हा फोटो नोएडाच्या सेक्टर 94 मधील आहे. सोमवारी संध्याकाळी नोएडा, दिल्ली-एनसीआरमध्ये 60 किमी प्रति तास वेगाने वादळ आले.
- राजस्थानमध्ये वेस्टर्न डिस्टर्बन्समुळे हवामान बदलत आहे. गेल्या 24 तासांत अनेक ठिकाणी वादळी वाऱ्यासह पाऊस आणि गारपीट झाली. हवामान विज्ञान केंद्र जयपूरने राज्यात मंगळवारी 11 जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा अलर्ट जारी केला आहे. यापूर्वी सोमवारी दुपारनंतर हनुमानगड, श्रीगंगानगर, बिकानेरसह अनेक शहरांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पाऊस आणि गारपीट झाली.
- हवामान विभागाने मंगळवारी बिहारमधील ३६ जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा जारी केला आहे. १४ जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज, तर २४ जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. बिहारमध्ये ३० एप्रिलपर्यंत वादळी वाऱ्यासह पावसाची स्थिती निर्माण होऊ शकते. या काळात ५० किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहू शकतात. सोमवारी अररिया, समस्तीपूर, नालंदा येथील बिहार शरीफसह अनेक भागांमध्ये तीव्र वादळ आले. अररियामध्ये अनेक घरांवर झाडे कोसळली. घराची भिंत कोसळल्याने एका वृद्ध महिलेचा मृत्यू झाला.
- पंजाब आणि चंदीगडमध्ये आज हवामान बदलले आहे. अनेक ठिकाणी आकाशात ढग दाटले आहेत, तर लुधियाना आणि जालंधरमध्ये पाऊस झाला आहे. चंदीगड हवामान विज्ञान केंद्राने सलग दोन दिवस वादळी वाऱ्यासह विजांच्या कडकडाटाचा ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे.
चंदीगडमध्ये सोमवार संध्याकाळपासून थांबून थांबून पाऊस पडत आहे. आकाशात ढग दाटले आहेत. लुधियाना आणि जालंधरमध्येही पाऊस झाला आहे.
बिहारमधील अररिया, समस्तीपूर आणि नालंदासह अनेक भागांमध्ये सोमवारी जोरदार वादळ आले. अररियामध्ये भिंत कोसळून एका महिलेचा मृत्यू झाला.
राज्यांमधून हवामानाची बातमी…
1. राजस्थान: जैसलमेरमध्ये उष्णतेचा नवा विक्रम, उदयपूरमध्ये जगन्नाथजींचा नौका-विहार
जैसलमेरमध्ये सोमवारी उष्णतेने विक्रम मोडला. एप्रिल महिन्यातील सर्वाधिक तापमानाची नोंद झाली. पारा 46.4°C वर पोहोचला. यापूर्वी 18 एप्रिल 2025 रोजी येथे 46.3°C तापमान होते. मात्र, वेस्टर्न डिस्टर्बन्समुळे दुपारनंतर हनुमानगड, श्रीगंगानगर, बिकानेरसह अनेक शहरांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पाऊस आणि गारपीट झाली. उदयपूरमध्ये तीव्र उष्णतेमुळे देवाला नौकाविहार करवण्यात आला.
2. मध्य प्रदेश: खजुराहोमध्ये 10 वर्षांचा विक्रम मोडला, पारा 46 पार, आज 4 जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा अलर्ट
राज्यात तीव्र उष्णता जाणवत आहे. सोमवारी खजुराहोमध्ये पारा 46 अंशांवर पोहोचला. गेल्या 10 वर्षांतील हे सर्वाधिक आहे. छतरपूरमधील नौगाव हे दुसरे सर्वात उष्ण शहर आहे. मंगळवारी 4 जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची लाट (लू) आणि 12 जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा आहे. हवामान विभागाने 27 एप्रिल ते 1 मे पर्यंत राज्यात तीव्र उष्णतेदरम्यान पावसाचा इशाराही जारी केला आहे.
3. बिहार: 30 एप्रिलपर्यंत वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा, पारा 5°C ने घसरणार; कैमूरमध्ये सर्वाधिक उष्णता
हवामान विभागाच्या मते, राज्यात आजपासून 30 एप्रिलपर्यंत वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा आहे. 14 जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज, तर 24 जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या काळात 50 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहू शकतात. 2-3 दिवसांत तापमानात 3-5°C पर्यंत घट होऊ शकते. गेल्या 24 तासांत कैमूरमध्ये सर्वाधिक 41.4°C तापमान नोंदवले गेले.
4. हरियाणा: 7 जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा ऑरेंज अलर्ट, 50-60 किमी प्रतितास वेगाने वादळ येईल
राज्याच्या बहुतांश भागात आज पाऊस पडू शकतो. हवामान विभागाने सिरसा, फतेहाबाद, हिसार, भिवानी, चरखी दादरी, महेंद्रगड आणि रेवाडीमध्ये ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. या भागांमध्ये 50-60 किमी प्रतितास वेगाने धुळीच्या वादळासह पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
5. हिमाचल: पुढील 6 दिवस पावसाचा अलर्ट, आज 5 जिल्ह्यांमध्ये गारपीट होण्याची शक्यता
राज्यात पुढील 6 दिवस पावसाचा अलर्ट आहे. हवामान विभागाने आज चंबा, कुल्लू आणि मंडीसह 5 जिल्ह्यांमध्ये गारपीट होण्याची शक्यता वर्तवली आहे. यादरम्यान 40-50 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहू शकतात. ऊना, हमीरपूर आणि बिलासपूरमध्ये यलो अलर्ट आहे. राज्यात उद्यापासून वेस्टर्न डिस्टर्बन्स अधिक सक्रिय होऊ शकतो.
6. पंजाब: लुधियाना आणि जालंधरमध्ये पाऊस झाला, अनेक जिल्ह्यांमध्ये ढगाळ वातावरण; आज वादळी वाऱ्यासह पावसाचा ऑरेंज अलर्ट
राज्यातील लुधियाना आणि जालंधरमध्ये सोमवारी पाऊस झाला आहे. हवामान विभागाने सलग दोन दिवस वादळी वाऱ्यासह विजांच्या कडकडाटाचा ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. या काळात 50-60 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहू शकतात. तरीही, सरासरी कमाल तापमान अजूनही सामान्यपेक्षा 3°C जास्त आहे.
