5 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
जाणून घ्या आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत… राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. बिहार मंत्रिमंडळात 22 मंत्र्यांनी शपथ घेतली
7 मे रोजी बिहारमध्ये मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांच्या मंत्रिमंडळाचा विस्तार झाला.
- मेगा इव्हेंटमध्ये नितीश यांचे पुत्र निशांत कुमार यांच्यासह 32 मंत्र्यांनी सम्राट मंत्रिमंडळात समावेश झाला.
- नवीन मंत्रिमंडळात भाजपचे 15, जेडीयूचे 13, LJP(R) चे 2, HAM आणि RLM चे प्रत्येकी एक मंत्री आहेत.
- पहिल्या टप्प्यात निशांत कुमार, श्रवण कुमार, विजय सिन्हा, लेसी सिंह आणि दिलीप जयस्वाल यांनी शपथ घेतली. निशांत कुमार पहिल्यांदाच मंत्री बनले आहेत.
- या समारंभात पंतप्रधान मोदीही उपस्थित होते. सम्राट मंत्रिमंडळात भाजप कोट्यातून 15 मंत्र्यांनी शपथ घेतली आहे.
- यामध्ये 5 नवीन चेहरे आहेत, तर तीन जुन्या लोकांना यावेळी संधी मिळाली नाही. मंगल पांडे यांना मंत्रिपद न दिल्यानंतर भाजप संघटनेत मोठी जबाबदारी मिळेल.
- यांमध्ये भाजपचे ज्येष्ठ नेते मंगल पांडे, बेगुसरायच्या बछवाडा येथील आमदार सुरेंद्र मेहता आणि पश्चिम चंपारणचे नारायण प्रसाद यांना पदावरून हटवण्यात आले आहे.
सम्राट मंत्रिमंडळात 5 महिला मंत्री आहेत, यांमध्ये सर्वाधिक 3 मंत्री जदयूचे आहेत.
2. शशी शेखर वेम्पती CBFC चे अध्यक्ष बनले
6 मे रोजी प्रसार भारतीचे माजी CEO शशी शेखर वेम्पती यांना केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळाचे (CBFC) अध्यक्ष म्हणून नियुक्त करण्यात आले.
- शेखरने प्रसून जोशी यांची जागा घेतली आहे, जे नुकतेच प्रसार भारतीचे अध्यक्ष बनले आहेत.
- वेम्पती २०१७ ते २०१९ मध्ये राज्यसभा टीव्हीचे सीईओ होते.
- वेम्पती २०१७ ते २०२२ पर्यंत प्रसार भारतीचे सीईओ होते, त्यानंतर त्यांनी विद्यापीठ अनुदान आयोग (UGC), दूरदर्शन रेटिंग एजन्सी BARC आणि सायन्स अँड टेक्नॉलॉजीमध्ये अनेक पदांवर काम केले आहे.
- वेम्पती AI4India चे सह-संस्थापक आहेत, जे देशांतर्गत AI इकोसिस्टमला प्रोत्साहन देण्यासाठी काम करते.
- वेम्पती IIT बॉम्बे-इनक्यूबेटेड उपक्रम भारतजेनच्या बोर्डातही आहेत, जे इंडिक भाषा-आधारित AI मॉडेलवर काम करत आहे.
- वेम्पती यांना मीडिया, तंत्रज्ञान आणि सार्वजनिक सेवेतील योगदानासाठी २०२६ मध्ये सरकारकडून पद्मश्री मिळाला.
वेम्पतीने 15 वर्षे इन्फोसिसमध्ये काम केले.
3. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी संयुक्त संरक्षण परिषदेत भाग घेतला
7 मे रोजी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल अनिल चौहान यांनी जयपूरमध्ये संयुक्त कमांडर्स परिषदेत भाग घेतला.
- ही दोन दिवसांची परिषद ‘नवीन डोमेनमध्ये लष्करी क्षमता’ या विषयावर असेल. 7 मे रोजी ऑपरेशन सिंदूरलाही एक वर्ष पूर्ण झाले आहे.
- संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, ही परिषद सायबर, अवकाश आणि युद्धाशी संबंधित समजूतदारपणाच्या उदयोन्मुख क्षेत्रांमधील आव्हानांचे मूल्यांकन करण्यासाठी आणि निर्णायक समज वाढवण्यासाठी आहे.
- या परिषदेमध्ये युद्धाशी संबंधित माहिती आणि AI-आधारित लष्करी प्रणालींवर चर्चा होईल.
- या परिषदेचा उद्देश भविष्यात मानवरहित प्रणाली आणि युद्धासाठी तंत्रज्ञान विकसित करणे हा आहे.
- परिषदेमध्ये संरक्षण उत्पादनाला स्वदेशी आणि आत्मनिर्भर बनवण्यावर चर्चा होईल.
- नागरी-लष्करी एकीकरण आणि इनोव्हेशन इकोसिस्टम विकसित करण्याशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा होईल.
- भविष्यात देशात तयार होणारे संरक्षण ॲप्लिकेशन्स समिटमध्ये प्रदर्शित केले जातील.
या समिटमध्ये भूदल, नौदल आणि वायुदलाचे वरिष्ठ कमांडर सहभागी झाले होते.
निधन (DEATH)
4. CNN चे संस्थापक टेड टर्नर यांचे निधन
7 मे रोजी CNN म्हणजेच केबल न्यूज नेटवर्कचे संस्थापक टेड टर्नर यांचे निधन झाले. ते 87 वर्षांचे होते.
- 1980 मध्ये केबल न्यूज नेटवर्क (CNN) सुरू झाले. हे जगातील पहिले 24 तास चालणारे न्यूज चॅनल आहे.
- टेडने केबल टेलिव्हिजनमध्ये बदल घडवले आणि जागतिक माध्यमांमधील सर्वात प्रभावी व्यक्तींपैकी एक राहिले.
- टर्नरने CNN सोबतच कार्टून नेटवर्क, टर्नर क्लासिक मूव्हीज (TNC) देखील सुरू केले.
- 1990-91 च्या आखाती युद्धाच्या थेट कव्हरेजमुळे CNN ला जगभरात ओळख मिळाली.
- टर्नर अनेक मोठ्या व्यवसायांचे आणि व्यावसायिक क्रीडा संघांचे मालक देखील राहिले आहेत.
टर्नरने ब्राउन युनिव्हर्सिटीमध्ये प्रवेश घेतला होता, पण त्याने पदवी पूर्ण केली नव्हती.
इतर (MISCELLANEOUS)
5. मंत्री जितेंद्र सिंह यांनी जपानच्या विज्ञान मंत्र्यांची भेट घेतली
6 मे रोजी राज्यमंत्री जितेंद्र सिंह यांनी नवी दिल्लीत जपानच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्र्यांची शपथ घेतली.
- या भेटीत आरोग्य आणि वैद्यकीय उपकरणे यांसारख्या अनेक क्षेत्रांवर चर्चा झाली.
- या बैठकीत क्वांटम तंत्रज्ञान, सायबर-फिजिकल प्रणाली, इलेक्ट्रिक मोबिलिटी, स्वच्छ ऊर्जा आणि प्रगत संगणकीय प्रणालीमध्ये भारताच्या राष्ट्रीय मिशनला बळकटी दिली जाईल.
- यामुळे संयुक्त संशोधन, सह-विकास आणि औद्योगिक भागीदारी वाढेल.
- भारत आणि जपानचे उद्दिष्ट औषधांवरील जागतिक अवलंबित्व कमी करणे आणि वैद्यकीय व फार्मास्युटिकल्सची स्थिर उपलब्धता सुनिश्चित करणे हे आहे.
- विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाने एका निवेदनात म्हटले आहे की, बैठकीत आरोग्य आणि वैद्यकीय उपकरणांच्या क्षेत्रात सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला आहे.
- यासोबतच क्वांटम विज्ञान आणि तंत्रज्ञानामध्ये परस्पर सहकार्यावर सहमती दर्शवण्यात आली.
भारत आणि जपान विज्ञान आणि तंत्रज्ञानमध्ये एकत्र काम करतात.
6. भारत आणि अल्जेरियाची संयुक्त आयोग बैठक झाली
6 मे रोजी भारत आणि अल्जेरिया यांच्यात संयुक्त आयोगाची पहिली बैठक झाली.
- याचे सह-अध्यक्षपद संयुक्त सचिव अमिताभ प्रसाद आणि नौदल प्रमुख मेजर जनरल कैद नूर एडिन यांनी भूषवले.
- भारतीय शिष्टमंडळात तिन्ही सेनांचे अधिकारी, एकात्मिक संरक्षण कर्मचारी (Integrated Defence Staff), संरक्षण उत्पादन विभाग, DRDO, सशस्त्र दल वैद्यकीय सेवा आणि परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकारी सहभागी झाले होते.
- बैठकीदरम्यान दोन्ही प्रमुखांनी प्रशिक्षण, लष्करी सराव, वैद्यकीय सहकार्य आणि संरक्षण उद्योगावर चर्चा केली.
- भारत आणि अल्जेरिया संरक्षण भागीदारीसाठी सहमत झाले आहेत. दोन्ही देशांनी भारत-अल्जेरिया संरक्षण सहकार्यासाठी स्वाक्षऱ्या केल्या.
- दोन्ही देश संयुक्त आयोगाच्या बैठकांसाठी मार्गदर्शक आराखडा म्हणूनही काम करतील.
भारताने 2024 मध्ये संरक्षण करार केला होता, त्यानंतर भारत आणि अल्जेरिया यांच्यातील संबंध अधिक सुधारले आहेत.
7. वंदे मातरम गीतासाठी प्रोटोकॉल जारी
6 मे रोजी केंद्र सरकारने वंदे मातरमला राष्ट्रगीत ‘जन गण मन’ समान दर्जा देण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्याचबरोबर सरकारने राष्ट्रीय गीत वंदे मातरमच्या गायनासाठी अधिकृत प्रोटोकॉलसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे देखील जारी केली.
- नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, वंदे मातरमची संपूर्ण आवृत्ती राजकीय समारंभांदरम्यान वाजवली जावी.
- पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत भाजपला मिळालेल्या विजयानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या पहिल्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.
- या बैठकीत राष्ट्रीय गौरव अपमान निवारण अधिनियमात सुधारणा करण्याच्या प्रस्तावालाही मंजुरी देण्यात आली आहे.
- मंत्रिमंडळाच्या निर्णयानंतर, बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी रचलेल्या वंदे मातरमवर आता तेच नियम आणि निर्बंध लागू होतील, जे सध्या राष्ट्रगीतावर लागू आहेत.
- आता वंदे मातरमचा अपमान केल्यास किंवा त्याच्या गायनात अडथळा आणल्यास शिक्षा होईल. सध्या राष्ट्रीय ध्वज, संविधान आणि राष्ट्रगीताच्या अपमानावर कारावास, दंड किंवा दोन्हीची तरतूद आहे.
- नवीन प्रोटोकॉलनुसार, आता वंदे मातरमचाही यात समावेश करण्यात आला आहे.
- सरकार वंदे मातरमला १५० वर्षे पूर्ण होत असल्याच्या निमित्ताने हा बदल करत आहे. यासाठी कायद्याच्या कलम ३ मध्ये दुरुस्ती केली जाईल.
- कलम ३ नुसार, जर एखादी व्यक्ती जाणूनबुजून राष्ट्रगीत गाण्यात अडथळा आणते किंवा त्याला थांबवते, तर त्याला तीन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.
- भारताचे राष्ट्रगीत वंदे मातरम बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी ७ नोव्हेंबर १८७५ रोजी लिहिले होते.
- वंदे मातरम पहिल्यांदा १८८२ मध्ये बंगदर्शन मासिकात त्यांच्या आनंदमठ कादंबरीचा भाग म्हणून प्रकाशित करण्यात आले होते.
- १८९६ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनात रवींद्रनाथ टागोर यांनी मंचावर वंदे मातरम गायले होते.
- ही पहिलीच वेळ होती जेव्हा हे गीत सार्वजनिकरित्या राष्ट्रीय स्तरावर गायले गेले. सभेत उपस्थित हजारो लोकांचे डोळे पाणावले होते.
वंदे मातरम बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी 7 नोव्हेंबर 1875 रोजी लिहिले होते.
आजचा इतिहास
- 1886 मध्ये अमेरिकन फार्मासिस्ट जॉन एस. पॅम्बरटन यांनी अटलांटामध्ये पहिल्यांदा कोका-कोला बनवले आणि सुरुवातीला टॉनिक म्हणून विकले गेले.
- 1828 मध्ये रेड क्रॉसचे संस्थापक हेन्री ड्युनंट यांच्या जन्माचा दिवस रेड क्रॉस दिन म्हणून साजरा केला जातो.
- 1929 मध्ये भारताच्या प्रसिद्ध ठुमरी गायिका गिरिजा देवी यांचा जन्म झाला.
