देशातील सर्वात मोठ्या व्यावसायिक समूहांमध्ये समाविष्ट असलेल्या टाटा समूहातील बोर्डरूममधील संघर्ष आता उघडपणे समोर आला आहे. टाटा सन्सच्या बोर्डाने गुरुवारी तीन तास चाललेल्या बैठकीत दोन मोठे निर्णय घेतले. पहिला, एन. चंद्रशेखरन यांना तिसऱ्यांदा पाच वर्षांसाठी कार्यकारी अध्यक्ष बनवण्यास मंजुरी देण्यात आली. दुसरा, टाटा सन्सला शेअर बाजारात सूचीबद्ध करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. मात्र, टाटा सन्समध्ये ६६% हिस्सा असलेल्या टाटा ट्रस्ट्सने हा निर्णय कायदेशीरदृष्ट्या अवैध ठरवला आहे. ट्रस्ट्सने निवेदन जारी करून म्हटले आहे की, बोर्डाच्या बैठकीत चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीच्या बाजूने चार संचालक होते, तर रतन टाटा यांचे सावत्र बंधू नोएल टाटा यांनी विरोध केला. असे असूनही टाटा ट्रस्ट्स ४-१ बहुमताला पुरेसे मानत नाही. त्यामुळे त्यांना ही नियुक्ती मान्य नाही. एका महिन्यात प्रकरण असे बदलले ६३ वर्षीय चंद्रशेखरन यांचा सध्याचा कार्यकाळ २० फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत आहे. त्यांनी १२ ऑगस्ट रोजी सांगितले होते की, ते पुढील कार्यकाळ स्वीकारणार नाहीत. यानंतर नामनिर्देशन समितीने ३ सप्टेंबर रोजी त्यांना आपल्या निर्णयाचा पुन्हा विचार करण्याचे आवाहन केले. गुरुवारी चंद्रशेखरन तयार झाले. मामला १-१ वर लटकला, मग कायदेशीर सल्ल्याने झाले निर्णायक मतदान टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाच्या गुरुवारच्या बैठकीत चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीचा प्रस्ताव मांडण्यात आला. तेव्हा टाटा ट्रस्ट्सचे दोन्ही नामनिर्देशित संचालक आमनेसामने आले. नोएल टाटा यांनी प्रस्तावाच्या विरोधात, तर वेणू श्रीनिवासन यांनी समर्थनार्थ मतदान केले. म्हणजेच नामनिर्देशित संचालकांमधील सामना १-१ असा बरोबरीत राहिला. बैठकीत उपस्थित असलेल्या एका संचालकाच्या मते, याच वेळी कंपनी सचिवांनी कायदेशीर मत मांडले की मतांची बरोबरी झाल्यास अध्यक्ष निर्णायक मत देऊ शकतात. त्यानंतर चंद्रशेखरन यांनी स्वतःच्या पुनर्नियुक्तीच्या बाजूने निर्णायक मत दिले आणि प्रस्ताव पुढे मंजूर झाला. नोएल यांनी विरोध करत माजी सरन्यायाधीश डी. वाय. चंद्रचूड यांचे कायदेशीर मत मांडले. मात्र टाटा ट्रस्ट्सचा दावा आहे की, मंडळाने ते स्वीकारले नाही. वादाचे मूळ कलम १२१ ए मध्ये: नोएल यांचा विरोध टाटा सन्सच्या असोसिएशनच्या आर्टिकल्समधील कलम १२१एवर आधारित होता. त्यानुसार, अध्यक्षांच्या पुनर्नियुक्तीसाठी नॉमिनी संचालकांच्या बहुमताचे समर्थन आवश्यक आहे. नोएल यांनी विरोधात मतदान केल्याने ही अट पूर्ण झाली नाही आणि प्रस्ताव ‘कायद्यानुसार शून्य’ ठरला. ट्रस्ट्सचा युक्तिवाद आहे की, अध्यक्षांच्या निर्णायक मताने ही अट पूर्ण करता येत नाही. पुढे काय… एजीएम महत्त्वाची: बोर्डाचा निर्णय हा अंतिम टप्पा नाही. आता जनरल बॉडी मीटिंगमध्ये भागधारकांची मंजुरी घेतली जाईल. येथे टाटा ट्रस्ट्सकडे 66% हिस्सा असल्याने त्यांची स्थिती मजबूत आहे. त्यामुळे तेथे नवा वाद निर्माण होऊ शकतो. या निर्णयाला कायदेशीर आव्हानही दिले जाऊ शकते. टाटांमध्ये चंद्रशेखरन यांचे महत्त्व का आहे समूहात प्रथमच निवृत्तीनंतर कार्यकाळ वाढवण्यात आला टाटा समूहात प्रथमच एका समूह कार्यकारीचा 65 वर्षांच्या निर्धारित निवृत्तीच्या वयानंतरही पदावरील कार्यकाळ कायम राहणार आहे. टाटा समूहाच्या धोरणानुसार, कार्यकारी साधारणपणे वयाच्या 65व्या वर्षी निवृत्त होतात. मात्र, ते गैर-कार्यकारी पदावर वयाच्या 70व्या वर्षापर्यंत राहू शकतात. चंद्रशेखरन सध्या 63 वर्षांचे आहेत. त्यांचा नवा कार्यकाळ 2032 मध्ये संपेल, तेव्हा ते 70 वर्षांचे असतील. चंद्रशेखरन ऑक्टोबर 2016 मध्ये प्रथमच टाटा सन्सच्या संचालक मंडळात सामील झाले होते. जानेवारी 2017 मध्ये त्यांना अध्यक्ष बनवण्यात आले. त्यांनी 1987 मध्ये TCS मध्ये इंटर्न म्हणून कारकिर्दीची सुरुवात केली होती. 12 ऑगस्ट रोजी म्हणाले होते- एका सदस्याच्या विरोधामुळे राजीनामा देत आहे चंद्रशेखरन यांनी 12 ऑगस्ट रोजी पदाचा राजीनामा दिला होता. यावेळी त्यांनी भावनिक पोस्ट लिहिली होती. त्यांनी म्हटले होते की, “टाटा सन्सचे अध्यक्ष म्हणून माझा सध्याचा कार्यकाळ 20 फेब्रुवारी 2027 रोजी संपत आहे. सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट आणि सर रतन टाटा ट्रस्ट यांनी सर्वानुमते ठराव मंजूर करून माझ्या पुढील 5 वर्षांच्या कार्यकाळाच्या विस्ताराची शिफारस केली होती. टाटा सन्सच्या नामनिर्देशन आणि मानधन समितीने तसेच संचालक मंडळाने याची नोंद घेतली होती आणि पुढे नेण्याची शिफारस केली होती. त्यानंतर हा प्रस्ताव 24 फेब्रुवारी 2026 रोजी टाटा सन्सच्या संचालक मंडळासमोर ठेवण्यात आला होता. मात्र, मंडळातील एका सदस्याने या प्रस्तावाला पाठिंबा न दिल्याने तो पुढे जाऊ शकला नाही. सर्वसंमतीने पाठिंबा न मिळाल्यामुळे मी हा निर्णय पुढे ढकलण्याचा पर्याय निवडला. त्या मंडळाच्या बैठकीला ६ महिने उलटून गेले आहेत आणि आजपर्यंत कोणताही निर्णय झालेला नाही. टाटा सन्स ही एक अतिशय मोठी संस्था आहे आणि अनेक मोठे धोरणात्मक प्रकल्प सध्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर आहेत. फेब्रुवारी २०२७ नंतर समूहाचे नेतृत्व करण्यासाठी केवळ एका नेत्याची गरज नाही, तर कर्मचारी, गुंतवणूकदार, भागीदार आणि इतर भागधारकांसाठी नेतृत्वाबाबत स्पष्टता असणेही अत्यंत आवश्यक आहे.” टाटा समूह, टाटा सन्स आणि टाटा ट्रस्ट्समधील फरक जाणून घ्या टाटा समूहः टाटा या नावाने चालणाऱ्या विविध कंपन्या आणि व्यवसाय मिळून टाटा समूह तयार होतो. उदाहरणार्थ—टीसीएस, टाटा मोटर्स, टाटा स्टील, टाटा पॉवर आणि एअर इंडिया. टाटा सन्सः टाटा सन्स ही टाटा समूहाची प्रमुख कंपनी आहे. तिच्याकडे समूहातील मोठ्या कंपन्यांमध्ये भागीदारी आहे. हीच कंपनी समूहाच्या महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते. टाटा ट्रस्ट्सः टाटा ट्रस्ट्स हा सामाजिक आणि परोपकारी काम करणाऱ्या ट्रस्टचा समूह आहे. त्यांच्याकडे टाटा सन्समधील सुमारे 66% हिस्सेदारी आहे.
Source link
टाटा सन्समध्ये टाटा कुटुंबाचेच काही चालले नाही:नोएल यांचा व्हेटो फेटाळला; एन. चंद्रशेखरन स्वतःच्या मताने पुन्हा झाले चेअरमन
