अमेरिका-इराण युद्धादरम्यान विक्रमी उच्चांकावर पोहोचलेल्या कच्च्या तेलाच्या किमती आता 6 महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर आल्या आहेत. इंडियन बास्केटमधील कच्चे तेल 68.69 डॉलर/बॅरलपर्यंत खाली आले आहे. हे युद्धात गाठलेल्या 157 डॉलरच्या शिखरापेक्षा तब्बल 56% कमी आहे. तरीही, सामान्य माणसाला पेट्रोल-डिझेलच्या किरकोळ दरात कोणतीही सवलत मिळालेली नाही. डीएएम कॅपिटलनुसार, सध्याच्या किमतीवर तेल कंपन्या पेट्रोलवर 10.5 रुपये आणि डिझेलवर 11 रुपये प्रति लिटरपर्यंत नफा कमावत आहेत. कच्च्या तेलाचे दर 1 जूनपासून 87 डॉलरच्या खाली आहेत. या दरावर तेल कंपन्या ब्रेक-इव्हन म्हणजे ना नफा, ना तोटा या स्थितीत असतात. म्हणजे कंपन्या सलग 36 दिवसांपासून नफ्यातच आहेत. इराण-अमेरिकेदरम्यान 8 एप्रिल रोजी पहिल्या युद्धविरामानंतर कच्च्या तेलाचे दर 115 डॉलरच्या खाली राहिले. क्रूड 75 डॉलर असो वा 120, पेट्रोलचे दर सारखेच 2018 मध्ये कच्च्या तेलाचे दर 80.08 डॉलर/बॅरल होते. तेव्हा दिल्लीत पेट्रोल 72.15 रुपये आणि डिझेल 70.21 रुपये प्रति लिटर होते. 2020 मध्ये कच्च्या तेलाचे दर 43.41 डॉलर/बॅरल झाले. पण पेट्रोल 68.20 रु./लिटरच राहिले. 2022 मध्ये कच्च्या तेलाचे दर 119 डॉलर/बॅरलपर्यंत पोहोचले. तेव्हा पेट्रोल 96.72 रु./लिटर आणि डिझेल 89.62 रु./लिटर झाले. जानेवारी 2023 मध्ये कच्च्या तेलाचे दर 75 डॉलरपर्यंत पोहोचले. पण दर तसेच राहिले. तेल कंपन्यांचा युक्तिवाद होता की, सध्या जुन्या तोट्याची भरपाई होत आहे. तेल कंपन्यांना चौथ्या तिमाहीतही फायदा कच्च्या तेलाच्या सर्वात जलद वाढीच्या दिवसांतही तेल कंपन्यांचे चौथ्या तिमाहीचे (जानेवारी ते मार्च 2026) निकाल नकारात्मक आले नाहीत. देशातील चार मोठ्या तेल कंपन्यांचा नफा मागील वर्षी 2024-25 च्या चौथ्या तिमाहीच्या तुलनेत 22% पर्यंत जास्त राहिला. सर्वात जलद युद्धाचे 33 दिवस याच तिमाहीत समाविष्ट होते. या काळात इंडियन बास्केटमध्ये कच्च्या तेलाचे दर 157 डॉलर/बॅरलपर्यंत पोहोचले होते. मार्चमध्ये कच्च्या तेलाचे सरासरी दर 125.7 डॉलर/बॅरल होते. 1 जुलै रोजी नायराने पेट्रोल ₹5 आणि डिझेल ₹3 स्वस्त केले होते देशातील सर्वात मोठ्या खाजगी इंधन किरकोळ विक्रेता कंपनी नायरा एनर्जीने 1 जुलै रोजी पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर 5 रुपये आणि डिझेलमध्ये प्रति लिटर 3 रुपयांची कपात केली होती. आता भोपाळमध्ये नायराच्या पेट्रोलची किंमत 119.79 रुपयांवरून 114.79 रुपये आणि डिझेल 102.57 रुपयांवरून 99.57 रुपयांवर आले आहे. तेव्हाही सरकारी तेल कंपन्या इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOC), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (BPCL) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (HPCL) ने किंमतींमध्ये कोणताही बदल केला नव्हता. सरकारी कंपन्यांनी मे महिन्यात वाढ केली होती खाजगी कंपन्यांनी दर वाढवल्यानंतर सरकारी तेल कंपन्यांनीही किमती वाढवल्या होत्या. मे महिन्यात IOC, BPCL आणि HPCL ने महागड्या आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाचा हवाला देत टप्प्याटप्प्याने पेट्रोल आणि डिझेल या दोन्हीच्या दरांमध्ये एकूण ₹7.50-₹7.50 प्रति लिटरने वाढ केली होती. देशातील 1 लाखांहून अधिक पेट्रोल पंपांपैकी 90% पेक्षा जास्त पंपांवर या तिन्ही सरकारी कंपन्यांचे नियंत्रण आहे.
Source link
तेल कंपन्याना पेट्रोल-डिझेलवर प्रति लिटर ₹11 नफा:पण सामान्य लोकांना दिलासा नाही, कच्चे तेल 6 महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर
