नोएडामध्ये लीडरशिवाय कारखान्यातील कर्मचारी कसे भडकले:प्रशासनाची गोष्ट कामगारांपर्यंत पोहोचली नाही, मागण्या न मानल्याच्या अफवेमुळे हिंसक झाले

यूपीच्या नोएडा येथे पगारवाढीच्या मागणीसाठी गेल्या 3 दिवसांपासून कारखान्यातील कर्मचारी आंदोलन करत होते. सोमवारी हे आंदोलन हिंसक झाले. आंदोलन करणारे शेकडो कर्मचारी हातात काठ्या घेऊन रस्त्यावर उतरले. कर्मचाऱ्यांनी वेगवेगळ्या भागांतील 350 हून अधिक कारखान्यांवर दगडफेक आणि तोडफोड केली. 150 हून अधिक गाड्या फोडल्या. 50 हून अधिक गाड्या जाळल्या. पोलिसांच्या गाड्या उलटवल्या. पोलिसांवर दगडफेक केली. 30 लोक जखमी झाले. पोलिसांनी आतापर्यंत 60 लोकांवर गुन्हा दाखल केला आहे. हिंसक आंदोलनामुळे सुमारे 3000 कोटी रुपयांचा व्यवसाय प्रभावित झाला आहे. कारखान्याच्या मालकांचा दावा आहे की कामगारांना भडकवण्यात आले आहे. तर, प्रशासन आणि कामगार यांच्यातील दरी देखील या गोंधळाचे एक कारण मानले जात आहे. खरं तर, रविवारी झालेल्या बैठकीबद्दल कामगारांना माहितीच दिली नव्हती. शांततेत सुरू असलेले कामगार आंदोलन नेत्यांशिवाय कसे आणि का भडकले? रविवारी बैठकीत मागण्या मान्य केल्यानंतरही आंदोलन का सुरू होते? प्रशासनाकडून कुठे चूक झाली? कामगारांना भडकवण्यात आले होते का? अहवाल वाचा… सर्वात आधी कामगारांच्या आंदोलनाचे कारण समजून घ्या… कारखान्यातील कर्मचाऱ्यांच्या रागाचे मुख्य कारण शेजारील राज्य हरियाणाचा एक निर्णय आहे. 9 एप्रिल रोजी हरियाणा सरकारने कॅबिनेट बैठकीत कारखाना कर्मचाऱ्यांच्या किमान वेतनात 35% वाढ करण्याचा निर्णय घेतला. 10 एप्रिल रोजी याची अधिसूचना जारी केली. ही बातमी नोएडाच्या औद्योगिक परिसरात पसरताच, येथील कर्मचाऱ्यांनीही पगार वाढवण्याची मागणी करण्यास सुरुवात केली. हरियाणा आणि यूपीमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या पगारात किती फरक? हरियाणा – अकुशल कामगारांचे वेतन ११,२७५ वरून १५,२२० रुपये, अर्धकुशल कामगारांचे वेतन १२,४३० वरून १६,७८० रुपये आणि कुशल कामगारांचे वेतन १३,७०४ वरून १८,५०० रुपये करण्यात आले. उच्च कुशल कामगारांचे वेतन १४,३८९ वरून १९,४२५ रुपये करण्यात आले. ही वाढ सुमारे ३५ टक्के आहे. आता मागील 3 दिवसांचा संपूर्ण घटनाक्रम समजून घ्या… आता आंदोलनाच्या हिंसक होण्याचे कारण समजून घ्या… सोमवारी 400 कारखान्यातील कर्मचारी मदरसन कंपनीबाहेर धरणे आंदोलन करत होते. या आंदोलनाला कोणताही नेता नव्हता. कर्मचारीच आंदोलनाचे नेते होते. सकाळी 9 वाजता कर्मचाऱ्यांनी कारखान्याच्या मालकांविरुद्ध आणि प्रशासनाविरुद्ध घोषणाबाजी सुरू केली. घोषणाबाजी करत असताना कर्मचारी म्हणत होते की, चार दिवसांपासून बसलो आहोत, पण आमचे कोणी ऐकत नाहीये. आमच्या मागण्या मान्य केल्या जात नाहीत. याच दरम्यान कोणीतरी अफवा पसरवली की, कर्मचाऱ्यांच्या मागण्या मान्य केल्या जाणार नाहीत. यानंतर जमाव संतप्त झाला. दगडफेक आणि जाळपोळ सुरू झाली. नोएडातील अनेक उद्योगांमध्ये कामगार घुसले. त्यांनी जबरदस्तीने काम बंद करायला लावले. कारखान्यात काम करणाऱ्या मुलींना बाहेर पडायला सांगितले. गर्दी पाहून मुली घाबरल्या आणि बेंचखाली लपून बसल्या. जेव्हा उपद्रवी बाहेर गेले, तेव्हा मुली कंपन्यांमधून बाहेर पडल्या. त्यांना घरी पाठवण्यात आले. याच दरम्यान, सोशल मीडियावरही आंदोलनाबाबत अफवा सुरू झाल्या. कर्मचाऱ्यांच्या मृत्यूच्या आणि जखमी झाल्याच्या खोट्या बातम्या पसरवण्यात आल्या. यामुळे कर्मचारी आणखी भडकले. कोणत्याही नेतृत्वाशिवाय इतके मोठे आणि संघटित हिंसक आंदोलन कसे उभे राहिले? तपास यंत्रणा आता याची साखळी जोडण्यात गुंतल्या आहेत. प्रशासनाने कुठे चूक केली, वाचा सकाळी 9 वाजता: मदरसन गेटवरून ठिणगी पडली
आंदोलनाची सुरुवात फेज-2 मधील सेक्टर-81 येथील मदरसन कंपनीतून झाली. सकाळी 9 वाजता 300-400 कर्मचारी गेटवर निदर्शने करत होते. अचानक जमाव हिंसक झाला. पोलिसांच्या चार वाहनांची तोडफोड करून त्यांना आग लावण्यात आली. त्यानंतर सुमारे 10 गाड्या जाळण्यात आल्या. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी पोलिसांना अश्रुधुराच्या नळकांड्या सोडाव्या लागल्या. तात्काळ पीएसी आणि आरएएफला बोलावण्यात आले. त्यानंतर फेज-2 मध्ये वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या बाहेर लहान-लहान गटांमध्ये गोंधळ सुरू झाला. सकाळी 10 वाजता: कामगार रस्त्यावर उतरले, वाहतूक कोंडी
एका तासाच्या आतच सेक्टर-1 ते 6 पर्यंत काम करणारे शेकडो कर्मचारी रस्त्यावर उतरले. डीएससी रोडवर बसून नोएडा ते दिल्ली जाणारी वाहतूक थांबवण्यात आली. सुमारे एक तास वाहतूक कोंडीची स्थिती होती. मात्र, पोलिसांनी कठोरता दाखवत गर्दी हटवून रस्ता मोकळा केला. यावेळी मुख्य रस्त्यांवर वाहतूक कोंडी झाली. दुपारी 1 वाजता: सेक्टर-57 मध्ये 50 हून अधिक कारखान्यांमध्ये तोडफोड
दुपारी 12 वाजल्यानंतर आंदोलनाने संघटित आणि हिंसक रूप धारण केले. सुमारे 600 लोक काठ्या, बॅट आणि दगडांसह सेक्टर-57 च्या बी-ब्लॉकला पोहोचले. येथे एकामागून एक उद्योगांना लक्ष्य करण्यात आले. केवळ 30 ते 35 मिनिटांत 50 हून अधिक कारखान्यांमध्ये तोडफोड करण्यात आली. घटनास्थळी पोहोचलेले पोलीस दल अपुरे ठरले, त्यानंतर आरएएफ (RAF) तैनात करण्यात आले. दुपारी 3 वाजता: सेक्टर-63 मध्ये जाळपोळ
दुपारी सुमारे 3 वाजता सेक्टर-63 मधील विपुल मोटर्सच्या बाहेर उभ्या असलेल्या 12 गाड्यांना आग लावण्यात आली. लेबर चौकापासून ते सेक्टर-62, 63 आणि 65 पर्यंतच्या कारखान्यांमध्ये तोडफोडीच्या बातम्या येत राहिल्या. अग्निशमन दलाच्या पथकांनी आगीवर नियंत्रण मिळवले. गोंधळात सहभागी असलेले बहुतेक तरुण 18 ते 25 वयोगटातील होते. त्यांच्या हातात काठ्या, दगड आणि पेट्रोलने भरलेल्या बाटल्या होत्या. अनेक तरुण धूर पसरवण्यासाठी रंगीत अनार (फटाके) जाळत होते. 3000 कोटींचा व्यवसाय ठप्प
नोएडा एंटरप्रेन्योर्स असोसिएशनचे सुधीर श्रीवास्तव यांनी सांगितले की, सकाळपर्यंत 80% उद्योग सामान्यपणे सुरू होते. मात्र, दुपारनंतर बहुतेक औद्योगिक युनिट्स बंद पडली. व्यावसायिकांच्या मते, अचानक जमाव कारखान्यांमध्ये घुसला, काम बंद केले आणि कर्मचाऱ्यांना बाहेर काढले. एका दिवसात सुमारे 3000 कोटी रुपयांच्या व्यवसायावर परिणाम झाला. त्यांचे म्हणणे आहे की, कामगार आजही आमच्यासोबत आहेत. उद्याही असतील. त्यांना भडकवण्यात आले आहे. आता पोलिसांच्या कारवाईबद्दल जाणून घ्या-
राजीव कृष्ण यांनी सांगितले की, 50 हून अधिक बॉट हँडल ओळखले गेले आहेत. यांची चौकशी एसटीएफ करेल. हे बॉट हँडल गेल्या 24 तासांत तयार करण्यात आले होते. येथूनच नोएडातील कामगारांशी संबंधित मुद्द्यांवर अफवा पसरवण्याचा आणि दिशाभूल करणारी माहिती तयार करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. प्रथमदर्शनी हे एक संघटित षड्यंत्र असल्याचे सूचित करते. सर्व हँडल्सच्या डिजिटल ट्रेलची सखोल चौकशी एसटीएफ करेल. पोलीस आयुक्त लक्ष्मी सिंह यांनी सांगितले- 83 ठिकाणी सुमारे 42 हजार कामगार आपल्या मागण्यांसाठी रस्त्यावर उतरले होते. फक्त दोन ठिकाणी निदर्शनादरम्यान परिस्थिती हिंसक झाली. 78 ठिकाणी कामगारांशी बोलून त्यांना शांततेत हटवण्यात आले होते. बाहेरील जिल्ह्यांमधून आलेल्या काही लोकांनी वातावरण भडकवण्याचा आणि हिंसक बनवण्याचा प्रयत्न केला. अशा काही लोकांना अटक करण्यात आली आहे. इतरांची ओळख सीसीटीव्हीच्या माध्यमातून केली जात आहे. अतिरिक्त सीपी कायदा व सुव्यवस्था राजीव नारायण मिश्रा यांनी सांगितले की, आतापर्यंत 60 लोकांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. 200 लोकांना ताब्यात घेण्यात आले आहे.



Source link