16 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
कोणत्याही अचानक आलेल्या संकटात, जसे की वैद्यकीय आणीबाणी, कार बिघडणे किंवा नोकरी गमावणे, तुमची दैनंदिन जीवनशैली आणि जुन्या बचतीवर परिणाम होऊ नये यासाठी ‘आपत्कालीन निधी’ (Emergency Fund) असणे खूप महत्त्वाचे आहे. आर्थिक तज्ज्ञांचे मत आहे की योग्य आर्थिक नियोजन तेच आहे, ज्यात आपत्कालीन निधी वेगळा ठेवला जातो, जेणेकरून गरज पडल्यास मुख्य बचतीवर परिणाम होणार नाही.
टॅक्स आणि फायनान्शियल प्लॅटफॉर्म ‘क्लियर टॅक्स’च्या अहवालानुसार, पगारदार वर्ग आणि फ्रीलान्सर्ससारख्या अनियमित उत्पन्न असलेल्या व्यक्ती आपत्कालीन निधी तयार करण्यासाठी 3-6-9 नियमाचा वापर करू शकतात.
चला, हा नियम कसा काम करतो आणि तुम्हाला किती निधी तयार करायला हवा, हे समजून घेऊया…
काय आहे आपत्कालीन निधीचा 3-6-9 नियम?
3-6-9 नियम एक सोपा नियम आहे, जो तुम्हाला तुमची जीवनशैली आणि नोकरीच्या स्वरूपानुसार किती महिन्यांचा खर्च वाचवून ठेवायला हवा हे सांगतो:
- 3 महिन्यांचा खर्च: जर तुम्ही अविवाहित असाल आणि तुमचे उत्पन्न पूर्णपणे स्थिर (निश्चित पगार) असेल.
- 6 महिन्यांचा खर्च: जर तुमचे उत्पन्न स्थिर असेल, पण तुमच्यावर कुटुंब किंवा इतर अवलंबून (Dependents) लोक असतील.
- 9 महिन्यांचा खर्च: जर तुम्ही अविवाहित असाल, पण तुमची कमाई अनिश्चित किंवा अनियमित असेल (उदा. फ्रीलान्सर्स किंवा प्रोजेक्ट-आधारित काम).
- 12 महिन्यांचा खर्च: जर तुमची कमाई अनियमित असेल आणि त्याचबरोबर कुटुंबाची जबाबदारीही तुमच्या खांद्यावर असेल.
याव्यतिरिक्त, जर कुटुंबात कोणताही गंभीर आजार असेल किंवा कर्ज/ईएमआय (EMI) चालू असेल, तर आपत्कालीन निधीचा आकार आणखी मोठा ठेवला जाऊ शकतो.
उदाहरणावरून समजून घ्या: किती पैसे जमा करावे लागतील?
समजा तुमचा दर महिन्याचा आवश्यक खर्च ₹25,000 आहे:
- 3 महिन्यांसाठी: ₹25,000 × 3 = ₹75,000
- 6 महिन्यांसाठी: ₹25,000 × 6 = ₹1,50,000
- 9 महिन्यांसाठी: ₹25,000 × 9 = ₹2,25,000
- 12 महिन्यांसाठी: ₹25,000 × 12 = ₹3,00,000
लहान सुरुवात करा, नंतर हळूहळू निधी वाढवा
जर एकाच वेळी मोठा निधी तयार करणे कठीण वाटत असेल, तर लहान लक्ष्यांपासून सुरुवात करा.
- सर्वात आधी 3 महिन्यांच्या खर्चाचे लक्ष्य ठेवा.
- तुम्ही दरमहा ₹500 ते ₹1,000 किंवा तुमच्या क्षमतेनुसार बचत सुरू करू शकता.
- तुमच्या बँक खात्यातून FD किंवा लिक्विड म्युच्युअल फंडमध्ये ऑटो-डेबिट (SIP) सेट करा, जेणेकरून दरमहा पैसे आपोआप कापले जातील.
- ऑफिस बोनस, टॅक्स रिफंड किंवा साइड इन्कममधून मिळालेले अतिरिक्त पैसे थेट इमर्जन्सी फंडात टाका.
वेळोवेळी फंडाचे पुनरावलोकन करणे देखील महत्त्वाचे आहे
महागाई, कर्जाचे हप्ते किंवा जीवनशैली बदलल्यामुळे दरमहाचा खर्चही बदलत राहतो. त्यामुळे दर 6 महिन्यांनी किंवा एका वर्षाने तुमच्या खर्चाचा पुन्हा हिशोब करा आणि त्यानुसार तुमच्या इमर्जन्सी फंडाचे लक्ष्य अपडेट करत रहा.
