तंत्रज्ञानाच्या जगात काही वर्षांपूर्वीपर्यंत ‘स्मार्ट’ हा शब्द जादूई वाटत होता. स्मार्ट फोन, स्मार्ट टीव्ही, स्मार्ट वॉच, स्मार्ट होम… प्रत्येक नवीन गोष्ट भविष्याच्या अधिक जवळ घेऊन जाण्याचा दावा करत होती. स्वप्न हे होते की फ्रीज स्वतः दूध ऑर्डर करेल, दरवाजा मोबाईलने उघडेल आणि मायक्रोवेव्ह प्रतिसाद देईल. पण, आता ‘स्मार्ट’च्या उलट ‘बेसिक’ गोष्टींचा ट्रेंड उदयास येत आहे. म्हणजे असे फोन, टीव्ही आणि उपकरणे, जे फक्त त्यांचे काम करतील. प्रत्येक वेळी इंटरनेट किंवा ॲपशी जोडलेले राहणार नाहीत. अमेरिकेसह पाश्चात्त्य बाजारांमध्ये तरुण बेसिक फोनकडे परत येत आहेत. यांमध्ये फक्त कॉल, मेसेज आणि काही आवश्यक वैशिष्ट्ये असतात. गझेलच्या अहवालानुसार, 2021-24 दरम्यान जेन-झीमध्ये अशा फोनची विक्री 148% वाढली. 16% जेन-झी प्रौढांकडे असे फोन होते. 28% खरेदी करण्यास इच्छुक होते. भारतात स्मार्ट गॅजेट्सची क्रेझ कमी होण्याचे संकेत वेअरेबल मार्केटमध्ये दिसले. आयडीसीनुसार, २०२४ मध्ये भारताचे वेअरेबल मार्केट ११.३% नी घटून ११.९ कोटी युनिट्सवर आले. स्मार्टवॉचची शिपमेंट ३४.४% नी कमी झाली. लोक ‘बेसिक टीव्ही’ शोधत आहेत. अशी स्क्रीन, जी फक्त तेच दाखवेल जे तुम्हाला चालवायचे आहे, तुमच्या पाहण्याच्या सवयींचा मागोवा घेणार नाही. या बदलाचे कारण भूतकाळातील खंत नाही, तर डिजिटल थकवा आहे. प्यू रिसर्चनुसार, अमेरिकेतील अर्धे किशोरवयीन मुले जवळजवळ प्रत्येक वेळी ऑनलाइन असतात. हा ट्रेंड तंत्रज्ञान विरोधकांमध्ये नाही, तर तंत्रज्ञान जाणकार तरुणांमध्ये दिसत आहे. त्यांना तंत्रज्ञानाचा वापर त्यांच्या अटींवर करायचा आहे. त्यांच्यासाठी स्मार्टनेस म्हणजे प्रत्येक गोष्ट कनेक्ट करणे नाही, तर कोणती गोष्ट कनेक्ट करायची आणि कोणती नाही हे निवडणे आहे. बेसिक गोष्टी मागासलेपणाचे नाही, तर शांतता, गोपनीयता आणि आपल्या वेळेवर नियंत्रणाचे प्रतीक आहेत. कदाचित पुढची टेक क्रांती हीच असेल- कमी बोलणारी, पण जास्त समजूतदार. भारतात स्मार्ट होमचे मार्केट अजून वाढीच्या ट्रेंडमध्ये आहे अमेरिकेत कोपलैंडच्या 2024 च्या सर्वेक्षणानुसार, 27% लोकांनी स्मार्ट उपकरणांमधील डेटा सुरक्षिततेबद्दल चिंता व्यक्त केली होती, तर 2022 मध्ये हा आकडा 23% होता. मात्र, भारतात स्मार्ट होम अजून वाढणारी बाजारपेठ आहे. हे 2024 मध्ये 3.23 अब्ज डॉलर (सुमारे 31 हजार कोटी रु.) होते, जे 2030 पर्यंत 16.39 अब्ज डॉलर (सुमारे 1.57 लाख कोटी रु.) पर्यंत पोहोचू शकते.
Source link
‘स्मार्ट’ला कंटाळलेले लोक, ‘मूलभूत’ गोष्टींमध्ये शांततेचा शोध घेत आहेत:तंत्रज्ञान जाणणारे तरुण निवडत आहेत, काय कनेक्ट करणे आवश्यक आहे आणि काय नाही
