देशाचे नवे चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) जनरल एनएस राजा सुब्रमणी यांनी रविवारी पदभार स्वीकारला. दिल्लीत त्यांना साऊथ ब्लॉक लॉन्समध्ये गार्ड ऑफ ऑनर देण्यात आले. ते देशाचे तिसरे CDS आहेत. त्यांनी जनरल अनिल चौहान यांची जागा घेतली आहे. जनरल चौहान शनिवारी निवृत्त झाले होते. पदभार स्वीकारल्यानंतर त्यांनी सांगितले की, भारतीय सेना, नौदल, वायुसेना, संरक्षण मंत्रालय आणि सर्व संबंधित संस्था देशाची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी एकवटल्या आहेत. त्यांनी म्हटले, भारतीय सैन्यात स्वदेशी शस्त्रे आणि लष्करी उपकरणांचे अद्ययावतीकरण, त्यांची खरेदी आणि वापर वेगवान केला जाईल. सैन्याची ताकद वाढवण्यासाठी नवीन विचार आणि नवीन पद्धती अवलंबल्या जातील. सुब्रमणी यांनी गढवाल रायफल्समधून सैन्यात कमिशन घेतले होते शिक्षण आणि प्रशिक्षण: एन.एस. राजा सुब्रमणी यांनी डिसेंबर 1985 मध्ये गढवाल रायफल्समधून सैन्यात कमिशन घेतले होते. त्यांनी नॅशनल डिफेन्स अकादमी (NDA) मधून लष्करी प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर ते ब्रिटनमधील ब्रॅकनेल येथील जॉइंट सर्विसेस कमांड अँड स्टाफ कॉलेजमध्येही गेले. भारतात परतल्यानंतर त्यांना माउंटेन ब्रिगेडमध्ये ब्रिगेड मेजरची जबाबदारी देण्यात आली. नंतर त्यांनी दिल्लीच्या नॅशनल डिफेन्स कॉलेजमधून शिक्षण घेतले. त्यांच्याकडे लंडनच्या किंग्स कॉलेजमधून मास्टर ऑफ आर्ट्स आणि मद्रास विद्यापीठातून डिफेन्स स्टडीजमध्ये एमफिलची पदवी देखील आहे. सैन्यात सेवा: सुब्रमणी सध्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयात लष्करी सल्लागार म्हणून कार्यरत आहेत. हे पद त्यांनी सप्टेंबर २०२५ पासून सांभाळले आहे. यापूर्वी त्यांनी जुलै २०२४ ते जुलै २०२५ दरम्यान लष्कराचे उपप्रमुख म्हणून काम केले होते. ३५ वर्षांपेक्षा जास्त लांब लष्करी कारकिर्दीत त्यांनी अनेक महत्त्वाच्या ऑपरेशनल आणि धोरणात्मक पदांवर काम केले आहे. सुब्रमणी यांना परम विशिष्ट सेवा पदक, अति विशिष्ट सेवा पदक, सेना पदक आणि विशिष्ट सेवा पदकाने सन्मानित करण्यात आले आहे. जम्मू-काश्मीरमधील सांबा येथे १६८ इन्फंट्री ब्रिगेडची कमान सांभाळली. वेलिंग्टन येथील डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेजमध्ये मुख्य प्रशिक्षक होते. चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ काय असतो? चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) हा देशाच्या तिन्ही सेना म्हणजे आर्मी, नेव्ही आणि एअरफोर्स यांच्यात समन्वय साधणारा सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो. हे चार-स्टार रँकचे पद आहे. CDS हा चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी (CoSC) चा स्थायी अध्यक्ष आणि संरक्षण मंत्रालयाच्या डिपार्टमेंट ऑफ मिलिटरी अफेअर्स (DMA) चा प्रमुख देखील असतो. या पदाचा उद्देश तिन्ही सेनांमध्ये उत्तम समन्वय साधणे, संयुक्त लष्करी रणनीती तयार करणे आणि संरक्षणविषयक निर्णय घेण्याची प्रक्रिया वेगवान करणे हा आहे. डिसेंबर 2019 मध्ये हे पद तयार करण्यात आले होते. बिपिन रावत हे देशाचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ होते. सीडीएस सरकार आणि संरक्षण मंत्रालयाला लष्करी बाबींमध्ये सल्ला देतात. ते लष्करी खरेदी, लॉजिस्टिक्स, संयुक्त ऑपरेशन्स, सायबर आणि स्पेस संबंधित समन्वयावरही काम करतात. न्यूक्लियर कमांड अथॉरिटीमध्येही सीडीएसची महत्त्वाची भूमिका असते. आतापर्यंत दोन सीडीएस झाले आहेत. पहिले सीडीएस बिपिन रावत 2019 मध्ये बनले होते. त्यानंतर अनिल चौहान यांनी 2022 मध्ये ही जबाबदारी स्वीकारली होती. चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ आणि तिन्ही सेनाप्रमुखांच्या भूमिकांमध्ये काय फरक आहे? CDS तिन्ही सेनांचा ऑपरेशनल प्रमुख नसतो. आर्मी, नेव्ही आणि एअरफोर्सची कमान त्यांच्या संबंधित प्रमुखांकडेच राहते. CDS थेट लष्करी आदेश जारी करत नाही, तर तिन्ही सेना आणि सरकार यांच्यात समन्वयाची भूमिका बजावतो. आर्मी, नेव्ही किंवा एअरफोर्सला लष्करी कमांड देण्याचे काम कॅबिनेट कमिटी ऑन सिक्युरिटी (CCS) च्या सल्ल्यानुसार त्यांचे प्रमुखच करतात.
Source link
जनरल सुब्रमणी यांनी देशाच्या नवीन CDS पदाचा कार्यभार स्वीकारला:पाकिस्तान-चीन प्रकरणांचे तज्ज्ञ; खरे कार्य सैन्यात थिएटर कमांड मॉडेल लागू करणे असेल
