सम्राटला मुख्यमंत्री करणे ही नीतीश कुमार यांची चूक आहे का?:उपेंद्र कुशवाह असे का म्हणाले; NDA मध्ये सर्व काही ठीकठाक नाही का?

पहिली 2 विधाने… एका मुलाखतीत कुशवाहा यांनी नितीश कुमार यांच्या उत्तराधिकाऱ्याबद्दल प्रश्न उपस्थित करून एनडीएच्या आत सुरू असलेली अंतर्गत ओढाताण, भविष्यातील रणनीती आणि जातीय नेतृत्वाची लढाई उघड केली आहे. कुशवाहा यांच्या विधानाचा अर्थ काय आहे, ते सम्राट चौधरी मुख्यमंत्री झाल्याने अस्वस्थ का आहेत. ते असे का म्हणत आहेत, जाणून घेऊया आजच्या एक्सप्लेनर ‘बुझे की नाही’ मध्ये… उपेंद्र कुशवाहा यांच्या विधानाचे 3 मोठे अर्थ नीतीश कुमार यांनी मुख्यमंत्रीपद सोडल्यानंतर भाजपच्या सम्राट चौधरी यांचा राज्याभिषेक केला. त्यांच्या पक्षाच्या अनेक मोठ्या नेत्यांनी म्हटले आहे की, नीतीश कुमार यांचे उत्तराधिकारी सम्राट चौधरीच आहेत. अशा परिस्थितीत कुशवाहा यांनी उत्तराधिकारीपदावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्याचे 3 मोठे अर्थ असू शकतात. 1. भाजप आणि सम्राट यांच्या नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह उपेंद्र कुशवाहा यांनी हे विधान करून भाजपच्या त्या रणनीतीला थेट आव्हान दिले आहे, ज्या अंतर्गत ते ‘नीतीश-पश्चात’ काळात बिहारची सूत्रे सांभाळू इच्छितात. 2. स्वतःला ‘लव-कुश’चे खरे वारसदार म्हणवणे बिहारमध्ये सुमारे ७% लोकसंख्या असलेला ‘लव-कुश’ (कुर्मी-कोइरी) समीकरण नीतीश कुमार यांच्या राजकीय ताकदीचा कणा राहिला आहे. नीतीश कुमार यांच्यानंतर कुशवाहा स्वतःला या व्होट बँकेचे खरे वारसदार सिद्ध करण्यासाठी लढत आहेत. ३. भाजप नीतीश यांच्या JDU ला संपवून टाकेल JDU कधीही कॅडर-आधारित पक्ष नव्हता, तो नेहमीच नीतीश कुमार यांच्या चेहऱ्यावर आणि त्यांच्या सुशासनाच्या ब्रँडवर अवलंबून राहिला. कुशवाहा यांचे हे म्हणणे की ‘नीतीश चुकले’, याचा सरळ अर्थ असा आहे की, नीतीश कुमार यांच्यानंतर कोणताही नवीन नेता निवडायचा असता, तर तो JDU च्या आतलाच कोणताही कुशवाहा चेहरा असायला हवा होता, भाजपचा आयात केलेला नेता नाही. नितीश यांनी सम्राटला उत्तराधिकारी निवडले, कुशवाहा यांना अडचण का? उपेंद्र कुशवाहा यांच्या राजकारणाचा मुख्य आधार ‘कुशवाहा/कोइरी’ मतपेढी आहे. भाजपने त्याच समाजातून येणाऱ्या सम्राट चौधरी यांना मुख्यमंत्री बनवले आहे. यामुळे उपेंद्र कुशवाहा यांना आपली राजकीय प्रासंगिकता गमावण्याचा सर्वात मोठा धोका आहे. …पण नितीश खरंच ‘चुकले’ की ती त्यांची मजबुरी होती? भाजपचा मुख्यमंत्री झाल्याने पक्षांना काय धोका आहे… बिहारचे राजकारण नेहमीच ‘युती आणि छोट्या पक्षांभोवती’ (जसे की JDU, लोजपा, हम, रालोमो) फिरत राहिले आहे, कारण भाजप किंवा राजद स्वतःच्या बळावर बहुमत मिळवू शकले नाहीत. पण भाजपच्या मुख्यमंत्र्यांच्या राज्याभिषेकाने हे संतुलन बिघडेल. जेव्हा केंद्र आणि राज्य दोन्ही ठिकाणी भाजपची सत्ता असेल, तेव्हा JDU (नितीश कुमार यांच्या नंतर) आणि उपेंद्र कुशवाहा यांच्यासारख्या पक्षांवर त्यांच्या पक्षाचे भाजपमध्ये विलीनीकरण करण्याचे मोठे राजकीय दडपण येईल. भाजपची रणनीती नेहमीच ‘सॉफ्ट टार्गेट’ असलेल्या प्रादेशिक पक्षांना एकत्र करून स्वतःला ‘एकमेव पर्याय’ बनवण्याची राहिली आहे. आधी नितीश कुमार किंवा उपेंद्र कुशवाहा थोड्याशा नाराजीवर पक्ष बदलण्याची (राजदसोबत जाण्याची) धमकी देऊन भाजपमधून मनाप्रमाणे जागा आणि मंत्रीपदे मिळवत असत. भाजपचा मुख्यमंत्री आल्यानंतर छोट्या पक्षांची ही ‘घासाघीस करण्याची ताकद’ शून्य होईल. त्यांना भाजपच्या अटींवरच निवडणूक लढवावी लागेल. फक्त कुशवाहाच नाही, तर जेडीयूपासून आरजेडीपर्यंत, बिहारमधील सर्व प्रादेशिक पक्षांसमोर अस्तित्वाची लढाई सुरू होईल…



Source link