3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL) 1. पेपरफुटी प्रतिबंधक विधेयकाला कॅबिनेटची मंजुरी
- 24 जुलै रोजी पंतप्रधान मोदींच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळ बैठकीत पेपर लीक सुधारणा विधेयकाला मंजुरी मिळाली.
- पेपर लीक सुधारणा विधेयक 27 जुलै रोजी संसदेत सादर केले जाण्याची शक्यता आहे.
- पंतप्रधान मोदींनी एक दिवसापूर्वीच सांगितले होते की, पेपरफुटीविरोधात कठोर शिक्षेची तरतूद करणारा कायदा तयार केला जाईल आणि फास्ट ट्रॅक कोर्ट स्थापन करण्याबाबतही त्यांनी सांगितले होते.
- पंतप्रधान मोदींनी गुरुवारी मध्यरात्री विद्यार्थ्यांसाठी व्हिडिओ संदेशही जारी केला होता.
- 3 मे रोजी झालेल्या NEET UG पेपरफुटीविरोधात जंतर-मंतरवर सुरू असलेल्या आंदोलनामुळे या विधेयकाला मंजुरी देण्यात आली आहे.
- नवीन विधेयकात पेपरफुटीच्या प्रकरणांमध्ये 10 वर्षांची शिक्षा आणि 10 कोटी रुपयांच्या दंडाची तरतूद असेल.
काय आहेत कायद्यातील नियम
- देशात आधीपासूनच सार्वजनिक परीक्षा (गैरव्यवहार प्रतिबंधक) अधिनियम, 2024 लागू आहे.
- या कायद्याला 12 फेब्रुवारी 2024 रोजी राष्ट्रपतींची मंजुरी मिळाली होती आणि 21 जून 2024 पासून तो संपूर्ण देशात लागू आहे.
- देशात पेपरफुटीशी संबंधित जो अधिनियम लागू आहे, त्यात पेपर फोडल्यास 3 ते 5 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि 10 लाखांपर्यंत दंडाची शिक्षा आहे.
- एजन्सी दोषी आढळल्यास 1 कोटी दंड, परीक्षेचा संपूर्ण खर्च वसूल केला जाईल आणि पुढील 4 वर्षे परीक्षा घेण्यावर बंदी राहील.
- या कायद्यानुसार गुन्हा अजामीनपात्र आहे आणि तडजोड होऊ शकत नाही. तपास डीएसपी रँकचे किंवा त्याहून वरिष्ठ अधिकारी करतील.
नियुक्ती (APPOINTMENT)
2. विश्वनाथन आनंद FIDE च्या अंतरिम अध्यक्ष पदी
- 24 जुलै रोजी पाच वेळाचे जागतिक बुद्धिबळ विजेते विश्वनाथन आनंद आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ महासंघ, FIDE चे अंतरिम अध्यक्ष म्हणून नियुक्त झाले.
- विश्वनाथन आनंद यांची नियुक्ती FIDE चे सध्याचे अध्यक्ष आर्कादी ड्वोर्कोविच यांच्यावर युरोपीय संघाने निर्बंध लादल्यानंतर झाली आहे.
- FIDE च्या नियमांनुसार, जेव्हा अध्यक्षांकडे कोणतेही अधिकार नसतात, तेव्हा उपाध्यक्षांना अंतरिम अध्यक्षांचा कार्यभार दिला जातो.
- ड्वोर्कोविच 2012 ते 2018 पर्यंत रशियाचे उपपंतप्रधान होते आणि 2018 पासून FIDE चे अध्यक्ष आहेत.
- युरोपीय संघ आणि स्विस कायदे व नियमांनुसार निर्बंधांच्या कक्षेत असल्यामुळे ड्वोर्कोविच यांनी आपल्या अधिकारांचा वापर थांबवला आहे.
- ड्वोरकोविच यांचे नाव EU च्या 21 व्या प्रतिबंध पॅकेजमध्ये समाविष्ट करण्यात आले आहे.
- FIDE चार्टरच्या कलम 19.2 नुसार, आनंद आता अंतरिम अध्यक्षपदाची सूत्रे स्वीकारतील.
- विश्वनाथन आनंद 1988 मध्ये भारताचे पहिले ग्रँडमास्टर बनले.
- विश्वनाथन आनंद 2000, 2007, 2008, 2010, 2012 मध्ये 5 वेळा विश्व बुद्धिबळ विजेता बनले.
- विश्वनाथन आनंद 2022 पासून FIDE चे उपाध्यक्ष आहेत.
आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ महासंघ (FIDE)
- FIDE ची स्थापना 1924 मध्ये झाली.
- FIDE चे मुख्यालय लॉजेन, स्वित्झर्लंडमध्ये आहे.
- FIDE आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करते, बुद्धिबळाशी संबंधित नियम बनवते आणि रँकिंग ठरवते.
विश्वनाथन आनंद 2022 पासून FIDE चे उप-अध्यक्ष आहेत.
3. आशिष कुमार इन्फोसिसचे पुढील CEO
- 24 जुलै रोजी इन्फोसिसने आशिष कुमार दाश यांची मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) पदी नियुक्ती केली आहे.
- आशिष 1 एप्रिल 2027 पासून कंपनीचे CEO आणि MD पद सांभाळतील.
- आशिष सध्याचे CEO सलील पारेख यांची जागा घेतील. त्यांचा कार्यकाळ 31 मार्च 2027 रोजी संपेल.
- आशिष सध्या इन्फोसिसचे ग्लोबल हेड, सर्व्हिस युटिलिटी हेड आहेत आणि त्यांना इन्फोसिसमध्ये 30 वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव आहे.
इन्फोसिस (INFOSYS)
- इन्फोसिसची स्थापना 2 जुलै 1981 रोजी एनआर नारायण मूर्ती यांनी त्यांच्या सहा सह-संस्थापकांसह केली.
- इन्फोसिसचे मुख्यालय बेंगळूरु, कर्नाटक येथे आहे.
- इन्फोसिस माहिती तंत्रज्ञान (IT), कन्सल्टिंग (Consulting), डिजिटल सेवा आणि व्यवसाय प्रक्रिया व्यवस्थापनाचे काम करते.
- इन्फोसिस सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि क्लाउड सेवा, सायबर सुरक्षा, डेटा ॲनालिटिक्स आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन यांसारखी कामे करते.
अशिषने IIT खरगपूरमधून अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले आहे.
4. नरेश पाल नवे शिक्षण सचिव
- 23 जुलै रोजी केंद्र सरकारने नरेश पाल गंगवार यांची नवीन शिक्षण सचिव म्हणून नियुक्ती केली.
- नरेश 1994 च्या बॅचचे राजस्थान कॅडरचे IAS अधिकारी आहेत, ते पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय विभागात सचिव होते.
- नरेश यांची ही नियुक्ती पेपरफुटी वाद आणि विद्यार्थी आंदोलनांनंतर करण्यात आली आहे. ते विनीत जोशी यांची जागा घेतील.
- नरेश 2001 ते 2008 पर्यंत राजस्थानमधील वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमध्ये जिल्हाधिकारी होते.
- 2014 मध्ये नरेश राजस्थान सरकारच्या शालेय शिक्षण विभागाचे सचिव बनले आणि शिक्षण प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
- डिसेंबर 2020 मध्ये नरेश भारत सरकारच्या पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाचे सहसचिव बनले.
- सप्टेंबर 2025 मध्ये मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय विभागात सचिव म्हणून नियुक्त झाले.
नरेश पहिल्यांदा 2001 मध्ये टोंक (राजस्थान) चे जिल्हाधिकारी म्हणून नियुक्त झाले होते.
5. DRDO ने LR-SAM ‘कुश’ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली
- 23 जुलै रोजी DRDO ने ओडिशातील एपीजे अब्दुल कलाम बेटावरून लाँग रेंज सरफेस-टू-एअर मिसाईल (LR-SAM) ‘कुश’ची पहिली यशस्वी चाचणी केली.
- कुश ही जमिनीवरून हवेत मारा करणारी एक स्वदेशी क्षेपणास्त्र प्रणाली आहे, जी लांब पल्ल्यापर्यंत मारा करू शकते.
- कुशची पहिली चाचणी एका इलेक्ट्रॉनिक लक्ष्याविरुद्ध करण्यात आली होती, जे वेगवान आणि जास्त उंचीवरील हवाई धोक्यासारखे होते.
- कुश क्षेपणास्त्र प्रणाली अनेक प्रकारच्या हवाई धोक्यांना निष्प्रभ करण्यास सक्षम आहे, ज्यामध्ये फायटर जेट, क्षेपणास्त्रे, मानवरहित हवाई वाहने (UAV) आणि शत्रूची मोठी विमाने यांचा समावेश आहे.
- कुशचे क्षेपणास्त्र, रडार, कमांड आणि कंट्रोल सेंटरसह शस्त्र प्रणालीचे सर्व भाग DRDO च्या विविध प्रयोगशाळा आणि उद्योग भागीदारांनी विकसित केले आहेत.
- प्रोजेक्ट कुशला रशियाच्या S-400 हवाई संरक्षण प्रणालीच्या बरोबरीचा मानला जात आहे आणि S-400 चा उद्देश लांब पल्ल्यावरून येणाऱ्या हवाई धोक्यांना रोखणे आहे.
- कुश ही सर्वात लांब पल्ल्याची इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्र 350 ते 400 किलोमीटरपर्यंतच्या लक्ष्याला भेदण्यास सक्षम असेल.
कुश क्षेपणास्त्र प्रणाली अनेक हवाई धोक्यांवर एकाच वेळी लक्ष ठेवून हल्ला करू शकते.
इतर (Miscellaneous)
6. भारताचे पहिले ‘क्वांटम फायनान्स हब’ आंध्र प्रदेशात उभारले जाईल
- 23 जुलै रोजी आंध्र प्रदेश सरकार आणि पंजाब नॅशनल बँक (PNB) यांनी पहिले क्वांटम फायनान्स हब स्थापन करण्यासाठी करार (MoU) केला.
- हे फायनान्स हब अमरावती क्वांटम व्हॅली (AQV) मध्ये स्थापित केले जाईल.
- या हबचा उद्देश बँकिंग आणि वित्तीय सेवांमध्ये क्वांटम कंप्यूटिंग, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि सायबर सुरक्षा यांसारख्या उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे हा आहे.
- या हबद्वारे आर्थिक फसवणुकीसाठी उत्तम सोल्यूशन्स विकसित करणे आहे.
- या हबद्वारे उद्योग, स्टार्टअप्स, शैक्षणिक संस्था, संशोधन संस्था आणि सरकारी एजन्सी यांच्यात सहकार्य वाढवणे आहे.
- भारताचे पहिले बँक-नेतृत्व असलेले क्वांटम फायनान्स हब आहे. यामुळे बँकिंग क्षेत्रात AI, क्वांटम कम्प्यूटिंग आणि फिन-टेक इनोव्हेशनला प्रोत्साहन मिळेल.
- हे हब बँकिंगमधील सायबर सुरक्षा मजबूत करेल आणि आर्थिक फसवणूक लवकर ओळखण्यासाठी प्रगत प्रणाली विकसित करेल.
आजचा इतिहास
- 1978 मध्ये इंग्लंडमधील ओल्डहॅम येथे जगातील पहिली टेस्ट-ट्यूब बेबी, लुईस ब्राउनचा जन्म झाला.
- 1984 मध्ये सोव्हिएत युनियनची अंतराळवीर स्वेतलाना सावित्स्काया अवकाशात स्पेस वॉक करणारी जगातील पहिली महिला ठरली.
