मेटावर न्यू मेक्सिकोच्या कोर्टाने ५४०० कोटी रुपयांचा दंड ठोठावला. कोर्टाने म्हटले की, मेटाने असे फीचर्स विकसित केले, जे मुले आणि किशोरांना दीर्घकाळ सोशल मीडियावर गुंतवून ठेवत असल्याने त्यांचे मानसिक आरोग्य बिघडले. तसेच कंपनीने मुलांना ऑनलाइन शोषणासारख्या धोक्यांपासून वाचवण्यासाठी पावले उचलली नाहीत. पहिल्यांदाच कोर्टाने सोशल मीडियाचे ‘व्यसन/मानसिक नुकसान’ हा ‘सार्वजनिक उपद्रव’ मानला. मार्चमध्येही मेटावर ३,५७० कोटी रुपयांचा दंड ठोठावला होता. हार्वर्ड : किशोर स्वतःचा तिरस्कार करू लागतात इन्स्टाग्रामसारखे फोटो-व्हिडिओ आधारित सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म मुले आणि किशोरांमध्ये स्वतःच्या शरीराविषयी न्यूनगंड वाढवू शकतात. डॉ. अमांडा रफौल सांगतात की, एआय आणि फिल्टरने उजळलेल्या बनावट प्रतिमा वारंवार पाहिल्याने, विशेषतः मुलींमध्ये, त्यांच्या दिसण्याबाबत चुकीची धारणा निर्माण होऊ लागते. मानसिक आरोग्य बिघडते. ॲनोरेक्सिया (कमी खाणे), बुलिमिया (अति खाणे) यांसारखे इटिंग डिसऑर्डर आणि स्वतःला इजा करण्याच्या प्रवृत्तीचा धोका वाढू शकतो. तसेच अनेक अभ्यासांत आढळून आले आहे की, लहान वयात सोशल मीडियाचा अतिवापर जीवनातील समाधानही कमी करू शकतो. एपीए : ब्रेन वायरिंगमध्ये बदल होतो अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशनच्या मुख्य विज्ञान अधिकारी डॉ. मिशेल प्रिन्स्टीन यांच्या मते, पौगंडावस्थेत मेंदू ऑनलाइन धोके आणि इतरांच्या प्रतिक्रिया हाताळण्यासाठी परिपक्व नसतो. अनफिल्टर्ड मजकूर, अंतहीन स्क्रोलिंग त्यांना ऑनलाइन बुलिंगकडे ढकलते. यामुळे ब्रेन वायरिंगमध्ये बदल होण्याचा धोका असतो. याशिवाय रात्री उशिरापर्यंत नोटिफिकेशन्स पाहिल्याने मुलांच्या झोपेचे चक्र मोडते, ज्यामुळे त्यांची स्मरणशक्ती व शिकण्याच्या क्षमतेवर कायमस्वरूपी नकारात्मक परिणाम होतो. मानसशास्त्रज्ञ प्रा. जोनाथन हाइड यांनी २०१० पासून आतापर्यंतच्या जागतिक डेटाचे विश्लेषण करून सिद्ध केले की, सोशल मीडियामुळे मुलांचे ‘बालपणच री-वायर’ झाले आहे. यूसीएल : शैक्षणिक कामगिरी घसरत जाते युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या प्रदीर्घ काळ चाललेल्या अभ्यासात असा दावा करण्यात आला आहे की, ११-१२ वर्षांच्या लहान वयात सोशल मीडियावर सक्रिय होणाऱ्या मुलांच्या गणित आणि वाचनाच्या क्षमतेत मोठी घट होते. यूसीएलच्या संशोधक डॉ. रूथ प्लॅकेट यांच्या मते, सोशल मीडिया प्रत्येक मुलामध्ये थेट नैराश्य निर्माण करत नसला तरी तो त्यांचा स्वाभिमान वाईट रीतीने पोकळ करतो.
Source link
लहान मुले-किशोरांचे मानसिक आरोग्य बिघडवले…:मेटावर 5400 कोटींचा दंड; न्यायालय म्हणाले- सोशल मीडियाचे व्यसन ‘उपद्रवा'सारखे
