मुंबई3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (FPIs) यांनी भारतीय शेअर बाजारात विक्रीचा पवित्रा घेतला आहे. या काळात परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटी बाजारातून ₹7,443 कोटी काढून घेतले आहेत.
कच्च्या तेलाच्या किमतीतील वाढ, अमेरिकन बाँड यील्डमधील वाढ आणि डॉलर मजबूत झाल्यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांची जोखीम घेण्याची प्रवृत्ती कमी झाली आहे.
यापूर्वी सलग दोन महिने – जुलैमध्ये ₹20,200 कोटी आणि ऑगस्टमध्ये ₹29,600 कोटींपर्यंत FPIs ने भारतीय बाजारात मोठ्या प्रमाणात खरेदी केली होती.
जुलै आणि ऑगस्टच्या खरेदीपूर्वी, मार्च ते जूनपर्यंत सलग चार महिने परदेशी गुंतवणूकदार निव्वळ विक्रेते राहिले होते.
2026 मध्ये आतापर्यंत ₹2.32 लाख कोटींची काढणी
नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL) च्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबरमध्ये झालेल्या या ताज्या विक्रीमुळे 2026 या वर्षात आतापर्यंत भारतीय शेअर्समधून FPIs ची एकूण काढणी वाढून ₹2.32 लाख कोटींवर पोहोचली आहे. हा आकडा 2025 मध्ये झालेल्या एकूण ₹1.66 लाख कोटींच्या काढणीपेक्षाही खूप जास्त आहे.
विक्रीची मुख्य कारणे: कच्चे तेल, यूएस बाँड आणि महागडे मूल्यांकन
NSDL च्या आकडेवारीनुसार, परदेशी गुंतवणूकदारांनी 4 सप्टेंबरपर्यंत भारतीय शेअर्समधून ₹7,443 कोटी काढले आहेत. या विक्रीमागील मुख्य कारणे तज्ञांनी अशा प्रकारे स्पष्ट केली आहेत…
- कच्च्या तेलाची आणि महागाईची चिंता: यस सिक्युरिटीजचे मुख्य गुंतवणूक अधिकारी राजकुमार राठी यांच्या मते, अलीकडे कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेल्या वाढीमुळे भारताच्या महागाई दराबाबत आणि चालू खात्याच्या दृष्टिकोनाबाबत चिंता वाढली आहे.
- यूएस बाँड यील्ड आणि डॉलर निर्देशांक: अमेरिकेत बाँड यील्ड आणि डॉलर निर्देशांक मजबूत झाल्यामुळे उदयोन्मुख बाजारांसाठी परदेशी गुंतवणूकदारांची जोखीम घेण्याची क्षमता कमी झाली आहे.
- नफा बुकिंग: भारताच्या शेअर बाजारातील प्रीमियम मूल्यांकन, विशेषतः ग्रोथ सेक्टर्स आणि मिड व स्मॉल-कॅप सेगमेंटमधील जास्त मूल्यांकनामुळे परदेशी फंडांनी आपला नफा बुक केला आणि पोर्टफोलिओचे पुनर्संतुलन केले आहे.
आयपीओमध्ये परदेशी भांडवलाचा विश्वास कायम
सेकंडरी मार्केटमध्ये विक्री होऊनही, प्राथमिक बाजाराकडे परदेशी गुंतवणूकदारांचा कल मजबूत आहे.
राजकुमार राठी म्हणाले की, सप्टेंबरच्या सुरुवातीला दिसल्याप्रमाणे, आगामी IPO ची पाइपलाइन परदेशी भांडवलासाठी एक मजबूत साधन राहील.
जर कंपन्यांनी त्यांच्या प्राथमिक ऑफरिंगच्या किमती आकर्षक ठेवल्या, तर दुय्यम बाजारात विक्री असूनही प्राथमिक बाजारात FPI चा ओघ कायम राहील.
डेट मार्केटमधूनही पैसे काढले
परदेशी गुंतवणूकदारांनी इक्विटीसोबतच डेट म्हणजेच बॉन्ड मार्केटमध्येही विक्री केली. FPIs ने फुली एक्सेसिबल रूट (FAR) द्वारे ₹377 कोटी आणि वॉलेंटरी रिटेंशन रूट (VRR) द्वारे ₹231 कोटी काढले. तथापि, त्यांनी जनरल रूटद्वारे ₹217 कोटींची गुंतवणूक केली.
पुढील कल कसा राहील?
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे मुख्य गुंतवणूक रणनीतीकार व्ही. के. विजयकुमार यांचे मत आहे की, येत्या काळात जागतिक बॉन्ड यील्ड्स FPI प्रवाहाची मुख्य दिशा ठरवतील.
FPI, FAR आणि VRR म्हणजे काय?
- फॉरेन पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स (FPI): असे परदेशी गुंतवणूकदार किंवा संस्था ज्या एखाद्या देशातील शेअर्स, बॉन्ड्स किंवा आर्थिक मालमत्तेमध्ये गुंतवणूक करतात. हे कंपनीच्या व्यवस्थापनात भाग घेत नाहीत, तर बाजारातील परताव्यासाठी पैसे गुंतवतात.
- फुली ॲक्सेसिबल रूट (FAR): भारतीय रिझर्व्ह बँकेने सुरू केलेला एक मार्ग, ज्या अंतर्गत परदेशी गुंतवणूकदारांना कोणत्याही गुंतवणुकीच्या मर्यादेशिवाय सरकारी सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करण्याची परवानगी मिळते.
- वॉलंटरी रिटेन्शन रूट (VRR): हा परदेशी गुंतवणूकदारांना भारतीय डेट मार्केटमध्ये गुंतवणुकीचा एक सोपा मार्ग देतो, मात्र त्यांनी ठराविक कालावधीसाठी (किमान 3 वर्षे) आपली भांडवल भारतात ठेवण्याचे वचन दिले पाहिजे.
