ऑगस्ट महिन्यात अपेक्षेच्या तुलनेत कमी पाऊस झाल्यानंतर आता सप्टेंबरमध्ये तरी राज्यात दमदार पाऊस पडणार का, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील अनेक भागांत पावसाने विश्रांती घेतली असून, तापमानातही वाढ जाणवत आहे. मात्र, भारतीय हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार राज्यात पावसाची शक्यता पूर्णपणे संपलेली नाही. कोकण आणि गोवा परिसरात पुढील काही दिवस अनेक ठिकाणी पाऊस सुरू राहण्याची शक्यता आहे, तर मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात तुरळक ते विखुरलेल्या स्वरूपात पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. विशेष म्हणजे, 11 सप्टेंबरला विदर्भात काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे सध्या मोठ्या पावसाची प्रतीक्षा असलेल्या विदर्भातील शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, संपूर्ण राज्यात एकाच वेळी व्यापक आणि जोरदार पाऊस पडेल, अशी स्थिती सध्या दिसत नाही. कोकणात पुढील काही दिवस पावसाची शक्यता भारतीय हवामान विभागाच्या मुंबई प्रादेशिक केंद्राने दिलेल्या पुढील 5 दिवसांच्या अंदाजानुसार उत्तर कोकणात 7 आणि 8 सप्टेंबरला बहुतांश ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर 9 आणि 10 सप्टेंबरलाही उत्तर कोकणात अनेक ठिकाणी पाऊस राहण्याचा अंदाज आहे. दक्षिण कोकण आणि गोवा परिसरातही 7 सप्टेंबरला बहुतांश ठिकाणी पाऊस राहण्याची शक्यता असून, 8 सप्टेंबरला अनेक ठिकाणी आणि त्यानंतर काही ठिकाणी पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे कोकण पट्ट्यात पावसाची स्थिती राज्यातील इतर भागांच्या तुलनेत तुलनेने चांगली राहण्याची शक्यता आहे.हवामान विभागाच्या राष्ट्रीय अंदाजातही 6 ते 12 सप्टेंबरदरम्यान कोकण आणि गोव्यात अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पाऊस तुरळकच मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात मात्र मोठ्या पावसाची शक्यता सध्या कमी आहे. पुढील 5 दिवसांच्या प्रादेशिक अंदाजानुसार उत्तर आणि दक्षिण मध्य महाराष्ट्रात तुरळक ठिकाणी पाऊस होण्याची शक्यता आहे. मराठवाड्यातही पुढील काही दिवस तुरळक ठिकाणी पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. याचा अर्थ असा की, एखाद्या भागात पावसाची सर येऊ शकते; मात्र संपूर्ण विभागात सलग किंवा मोठ्या प्रमाणावर पाऊस पडण्याची शक्यता सध्या कमी आहे. त्यामुळे पावसाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या खरीप पिकांना सर्वत्र समान दिलासा मिळेलच, असे चित्र नाही. भारतीय हवामान विभागाच्या राष्ट्रीय अंदाजानुसार 6 ते 12 सप्टेंबरदरम्यान मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात तुरळक ते विखुरलेल्या स्वरूपाचा पाऊस होण्याची शक्यता आहे. विदर्भासाठी महत्त्वाची बातमी; 11 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाची शक्यता विदर्भातील पावसाच्या स्थितीत पुढील काही दिवसांत बदल होण्याची शक्यता आहे. मुंबई प्रादेशिक केंद्राच्या अंदाजानुसार पूर्व विदर्भात पुढील पाचही दिवस काही ठिकाणी पाऊस राहण्याची शक्यता आहे. पश्चिम विदर्भात सुरुवातीला काही ठिकाणी पाऊस होईल; त्यानंतर पावसाचे प्रमाण तुलनेने कमी होण्याचा अंदाज आहे. मात्र, राष्ट्रीय हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजात 11 सप्टेंबरला विदर्भात काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता स्पष्टपणे नमूद करण्यात आली आहे. 10 ते 12 सप्टेंबरदरम्यान विदर्भात अनेक ठिकाणी पावसाची शक्यता असून, 11 सप्टेंबरला काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे. त्यामुळे विदर्भातील शेतकऱ्यांनी पुढील काही दिवस हवामान विभागाच्या स्थानिक अंदाजाकडे लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. 7 सप्टेंबरला कुठे किती पाऊस? आज, 7 सप्टेंबरला उत्तर कोकणात बहुतांश ठिकाणी, तर दक्षिण कोकण-गोव्यातही अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यता असून, विदर्भात काही भागांत पावसाची शक्यता कायम आहे. हवामान विभागाने 7 सप्टेंबर रोजी राज्यातील कोणत्याही हवामान उपविभागासाठी मोठ्या पावसाचा इशारा दिलेला नाही. मात्र, विदर्भासाठी वादळी पाऊस आणि विजांच्या कडकडाटाचा स्थानिक इशारा देण्यात आला आहे. मुंबईत ढगाळ वातावरण; हलक्या सरींची शक्यता मुंबई शहर आणि उपनगरांमध्ये पुढील 48 तास आकाश अंशतः ढगाळ ते सामान्यतः ढगाळ राहण्याची शक्यता असून, अधूनमधून हलक्या पावसाच्या सरी पडू शकतात. हवामान विभागाच्या 6 सप्टेंबरच्या स्थानिक अंदाजानुसार मुंबईत कमाल तापमान सुमारे 31 अंश सेल्सिअस, तर किमान तापमान सुमारे 26 अंश सेल्सिअस राहण्याची शक्यता होती. 6 सप्टेंबरच्या निरीक्षणानुसार मुंबई सांताक्रूझ येथे मागील 24 तासांत 17 मिमी, तर कुलाबा येथे 4.7 मिमी पावसाची नोंद झाली होती. रत्नागिरीतही 9.6 मिमी पाऊस नोंदवण्यात आला. पश्चिम महाराष्ट्रात तापमान वाढणार पुढील काही दिवसांत महाराष्ट्राच्या पश्चिम भागातील कमाल तापमानात वाढ होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. पुढील 24 तासांत तापमानात मोठा बदल अपेक्षित नसला तरी त्यानंतर कमाल तापमानात 2 ते 4 अंश सेल्सिअसने वाढ होण्याचा अंदाज आहे. विदर्भात पुढील काही दिवस तापमानात फार मोठा बदल अपेक्षित नसल्याचेही प्रादेशिक हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे पावसाची प्रतीक्षा असलेल्या भागात दिवसा उष्णता वाढण्याची शक्यता असून, तुरळक पावसामुळे वातावरणात काही प्रमाणात बदल जाणवू शकतो. ऑगस्टमध्ये पावसाने दिली मोठी ओढ यंदाच्या पावसाळ्यात जून आणि जुलै महिन्यात राज्यातील अनेक भागांत चांगला पाऊस झाला होता. त्यामुळे खरीप हंगामाला सुरुवातीला काहीसा आधार मिळाला. मात्र, ऑगस्टमध्ये पावसाचा वेग मोठ्या प्रमाणात मंदावल्याने पावसाची तूट निर्माण झाली. कृषी विभागाच्या आकडेवारीनुसार जून ते ऑगस्ट या तीन महिन्यांच्या कालावधीत राज्यात सरासरीच्या 86.2 टक्के पाऊस झाला. या कालावधीत सामान्य पावसाचे प्रमाण 815.3 मिमी असताना प्रत्यक्षात 702.6 मिमी पाऊस नोंदवण्यात आला. विशेष म्हणजे, ऑगस्ट महिन्यात राज्यात सरासरीच्या केवळ 50.9 टक्के पाऊस झाला. यामुळे ऑगस्टच्या अखेरीस आणि सप्टेंबरच्या सुरुवातीला खरीप पिकांसाठी पावसाची गरज अधिक वाढली आहे. नंदुरबारमध्ये सर्वाधिक पावसाची तूट जिल्हानिहाय स्थिती पाहिल्यास नंदुरबारमध्ये पावसाची कमतरता सर्वाधिक असल्याचे आकडेवारीतून दिसून येते. जूनपासून जिल्ह्यात सरासरीच्या केवळ 48 टक्के पाऊस झाला आहे. नंदुरबारमध्ये या कालावधीत साधारण 705.6 मिमी पाऊस अपेक्षित असताना प्रत्यक्षात 338.9 मिमी पावसाची नोंद झाली. यानंतर कोल्हापूरमध्ये 55.6 टक्के, लातूरमध्ये 58.5 टक्के, अमरावतीमध्ये 59.2 टक्के, परभणीत 61.6 टक्के आणि सोलापूरमध्ये 62.9 टक्के पाऊस झाल्याचे आकडे देण्यात आले आहेत. राज्यातील 40 टक्क्यांहून अधिक तालुके कमी पावसाच्या श्रेणीत 1 जून ते 30 ऑगस्ट या कालावधीतील 355 तालुक्यांच्या तुलनात्मक स्थितीनुसार राज्यातील 143 तालुक्यांमध्ये सामान्य पावसाच्या 75 टक्क्यांपेक्षा कमी पाऊस झाला आहे. म्हणजेच राज्यातील सुमारे 40.3 टक्के तालुके कमी पावसाच्या श्रेणीत आहेत. यापैकी 14 तालुक्यांमध्ये सामान्य पावसाच्या केवळ 25 ते 50 टक्क्यांपर्यंतच पाऊस झाल्याचे आकडेवारीतून समोर आले आहे. या गंभीर श्रेणीत नंदुरबार जिल्ह्यातील नंदुरबार, शहादा, तळोदा आणि अक्राणी; नाशिकमधील इगतपुरी; अहिल्यानगरमधील राहुरी; सोलापूरमधील उत्तर सोलापूर; कोल्हापूरमधील चंदगड आणि राधानगरी; लातूरमधील चाकूर; अमरावतीमधील अचलपूर आणि चिखलदरा; वर्ध्यातील हिंगणघाट आणि नागपूरमधील कुही या तालुक्यांचा समावेश आहे. याशिवाय 129 तालुक्यांमध्ये 50 ते 75 टक्के, तर 133 तालुक्यांमध्ये 75 ते 100 टक्के पाऊस झाला आहे. राज्यातील 79 तालुक्यांनी पावसाची सरासरी ओलांडली आहे. खरीप पिकांसाठी सप्टेंबरचा पाऊस निर्णायक सप्टेंबर महिन्यातही समाधानकारक पाऊस न झाल्यास कमी पावसाच्या भागातील खरीप पिकांवर त्याचा थेट परिणाम होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः सोयाबीन, कापूस, मका आणि कडधान्यांच्या उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पावसाचा खंड पडल्यास उत्पादनात घट होऊ शकते. त्यामुळे शेतकऱ्यांसाठी सप्टेंबरमधील पावसाचे प्रमाण अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दुसरीकडे, ज्या भागात पुढील दिवसांत मुसळधार पाऊस होण्याची शक्यता आहे, तेथे अतिपावसामुळे उभ्या पिकांचे नुकसान होऊ नये यासाठीही खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. सध्या राज्यात मोठ्या पावसाची स्थिती नाही; मात्र चित्र बदलू शकते सध्याच्या अधिकृत अंदाजानुसार महाराष्ट्राच्या बहुतांश भागात पुढील काही दिवस तुरळक ते विखुरलेल्या पावसाचीच स्थिती आहे. कोकणात पावसाचे प्रमाण तुलनेने अधिक राहणार आहे, तर मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पावसाची व्याप्ती कमी आहे. विदर्भात सुरुवातीला काही ठिकाणी पाऊस आणि त्यानंतर 11 सप्टेंबरला काही भागांत मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे संपूर्ण महाराष्ट्राला झोडपून काढणाऱ्या मोठ्या पावसाची शक्यता सध्या दिसत नसली, तरी पावसाची पूर्ण माघारही झालेली नाही. पुढील काही दिवसांत हवामान प्रणालीतील बदलानुसार पावसाची तीव्रता आणि व्याप्ती बदलू शकते. हवामान विभागानेही ताज्या अंदाजानुसार नियमित अपडेट पाहण्याचे आवाहन केले आहे. शेतकऱ्यांनी स्थानिक हवामान अंदाजानुसार शेतीची कामे नियोजित करावीत. विशेषतः वादळी पाऊस आणि विजांचा इशारा असताना शेतात काम करणे टाळावे, असा हवामान विभागाचा सल्ला आहे. हेही वाचा… धनंजय मुंडेंचा वर्कआऊट करतानाचा व्हिडिओ चर्चेत: ‘काटे खोलवर रुतले आहेत, तरी पाऊल पुढे टाकतो आहे…’, राजकीय पुनरागमनाचे संकेत! मागील काही महिन्यांपासून राज्याच्या सक्रिय राजकारणापासून काहीसे दूर असलेले राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते धनंजय मुंडे पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. मुंडे यांनी त्यांच्या इन्स्टाग्राम खात्यावर जिममध्ये व्यायाम करतानाचा एक व्हिडिओ शेअर केला असून, त्यासोबत लिहिलेल्या कवितेच्या ओळींमुळे राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आले आहे. विशेष म्हणजे, या व्हिडिओत मुंडे यांचा बदललेला आणि अधिक तंदुरुस्त दिसणारा लूकही लक्ष वेधून घेत आहे. येथे वाचा संपूर्ण बातमी
Source link
महाराष्ट्रात पावसाची प्रतीक्षा कायम:कोकणात जोर, विदर्भात 11 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाचा अंदाज; पश्चिम महाराष्ट्रात तापमान वाढणार
