ज्या मंदिरात देवीने निशुंभचा वध केला, ते मंदिर जळाले:बागेश्वरमध्ये मंडप जळून राख, लाकडापासून बनवला होता; महिलांचे अश्रू थांबेनात

उत्तराखंडमधील बागेश्वर येथे नवरात्रीच्या सहाव्या दिवशी शक्तिपीठ देवी भगवतीचे मंदिर जळून खाक झाले. येथे देवी भगवतीने निशुंभ नावाच्या राक्षसाचा वध केला होता. मंदिराच्या आत ठेवलेली देवीची मूर्ती आणि संपूर्ण मंडप जळून खाक झाला आहे. या घटनेनंतर लोक रडून रडून बेहाल झाले आहेत. मंदिराचा बहुतांश भाग लाकडापासून बनवलेला असल्याने आग वेगाने भडकली. प्राथमिक माहितीनुसार, लोकांनी दिव्यात लांब वात लावली होती आणि तो चुकीच्या ठिकाणी ठेवला होता, त्यामुळे आग लागली. अद्याप अधिकृतरीत्या आग लागण्याचे कारण समजू शकलेले नाही. निशुंभच्या वधाच्या मान्यतेमुळे या परिसराला पूर्वी ‘वधकोट’ असे म्हटले जात होते, जे नंतर बदियाकोट या नावाने प्रचलित झाले. एसडीएम अनिल चन्याल यांनी सांगितले की, आगीच्या कारणांची चौकशी केली जात आहे. अग्निशमन दल आणि पोलिसांचे पथक घटनास्थळी उपस्थित आहे. छायाचित्रे पाहा- निशुंभाचा वध करून मातेने देवांचे प्राण वाचवले होते पौराणिक मान्यतांनुसार, निशुंभ हा एक शक्तिशाली दैत्य होता, जो आपल्या भाऊ शुंभासोबत मिळून देवतांवर अत्याचार करत असे. दोन्ही भावांनी आपल्या सामर्थ्याच्या बळावर देवतांचा पराभव करून स्वर्गावर अधिकार मिळवला होता. यानंतर देवतांना स्वर्गापासून वंचित व्हावे लागले आणि आपल्या रक्षणासाठी ते आदिशक्ती मातेच्या शरणी गेले. देवतांच्या प्रार्थनेवरून भगवती मातेने दैत्यांच्या अत्याचारांपासून मुक्ती मिळवून देण्यासाठी आणि धर्माची स्थापना करण्यासाठी युद्ध केले. देवीमाहात्म्याच्या कथेनुसार, देवी दुर्गेने युद्धात निशुंभ आणि त्याचा भाऊ शुंभ यांचा वध केला होता. 5 मुद्द्यांमध्ये संपूर्ण बातमी… 1. नवरात्रीच्या सहाव्या दिवशी सकाळची घटना- बागेश्वर जिल्ह्यातील कपकोट तहसीलपासून सुमारे ५० किलोमीटर अंतरावर, उच्च हिमालयीन क्षेत्रात वसलेल्या सीमावर्ती बदियाकोट गावातील प्रसिद्ध देवी भगवती मंदिरात नवरात्रीच्या पवित्र पर्वाच्या सहाव्या दिवशी अचानक भीषण आग लागली. मंदिराची मुख्य रचना आणि परिसर पारंपरिक हिमालयीन वास्तुकलेनुसार प्रामुख्याने लाकूड आणि दगडांनी बांधलेला होता. लाकडी रचना असल्यामुळे आगीने वेगाने रौद्ररूप धारण केले आणि संपूर्ण परिसराला आपल्या कवेत घेतले. २. देवीची मूर्ती आणि मंडप जळाला- आगीच्या या भीषण घटनेत मंदिराच्या आत ठेवलेली देवी भगवतीची मूर्ती, मुख्य इमारत आणि संपूर्ण पूजामंडप जळून पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला. मंदिर लाकडावर केलेल्या अत्यंत सुंदर, बारीक आणि मनमोहक लाकडी कोरीवकामासाठी प्रसिद्ध होते, जे कात्यूर-कुमाऊँ खोऱ्याच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचे अनमोल प्रतीक होते. या अग्निकांडामुळे परिसराच्या स्थापत्य आणि सांस्कृतिक वारशाचे मोठे नुकसान झाले आहे. ३. आग लागण्याची संभाव्य कारणे दिवा किंवा शॉर्ट सर्किटची शक्यता- स्थानिक पातळीवर असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे की पूजाअर्चनेदरम्यान दिव्यात लांब वात लावून तो चुकीच्या ठिकाणी ठेवल्यामुळे लाकडाने पेट घेतला असावा. स्थानिक रहिवासी आन सिंह यांच्या मते, मंदिरात वीजेची व्यवस्थाही होती. त्यामुळे दिव्यामुळे आग पसरली असावी किंवा वीजेच्या शॉर्ट सर्किटमुळे आग लागली असावी, अशी दोन्ही शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र, प्रशासन आणि स्थानिक लोकांच्या मते, आग लागण्याचे नेमके आणि वास्तविक कारण अद्याप अधिकृतरीत्या समजू शकलेले नाही. 4. दुर्गम भाग असल्याने मदतकार्यात आव्हान- बदियाकोट हे कपकोटपासून 50 किमी अंतरावर, विषम भौगोलिक परिस्थिती असलेले क्षेत्र आहे, जिथे अग्निशमन दलाच्या सुविधा उपलब्ध नाहीत. त्यामुळे आगीवर वेळीच नियंत्रण मिळवणे अत्यंत आव्हानात्मक ठरले. कपकोटचे माजी ब्लॉकप्रमुख गोविंद सिंह दानू आणि ग्रामस्थांनी शासन-प्रशासनाकडे अग्निकांडाच्या कारणांची उच्चस्तरीय चौकशी करून नुकसानीचे अचूक मूल्यांकन करण्याची मागणी केली आहे. 5. ‘वधकोट’वरून ‘बदियाकोट’ हे नाव पडले- पौराणिक मान्यतेनुसार, याच ठिकाणी माता भगवतीने दैत्य ‘निशुंभ’चा वध केला होता. निशुंभाच्या वधामुळे या ठिकाणाचे नाव पूर्वी ‘वधकोट’ पडले, जे कालांतराने बदियाकोट या नावाने प्रसिद्ध झाले. दानपूर खोरेतील हे मंदिर कुमाऊं आणि गढवाल या दोन्ही प्रदेशांतील श्रद्धेचे प्रमुख केंद्र आहे. येथे दर ८ वर्षांनी ‘घर आठ्यियो’, दर १२ वर्षांनी ‘नंदकुंड उपजात यात्रा’ आणि पारंपरिक ‘सल्पाती मेळ्या’चे आयोजन केले जाते. १३४ कुटुंबे असलेल्या या बदियाकोट गावासह (लोकसंख्या: ३२२ पुरुष, ३१५ महिला) संपूर्ण परिसरात नवरात्रीदरम्यान घडलेल्या या दुर्घटनेमुळे शोक आणि दुःखाचे वातावरण आहे.



Source link