मुंबई3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
दिवाळी आणि लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी 8 नोव्हेंबरला शेअर बाजारात विशेष मुहूर्त ट्रेडिंग होणार आहे. BSE-NSE ने परिपत्रक जारी करून सांगितले की, यावेळी 70 मिनिटांची सलग ट्रेडिंग दुपारी 2:20 वाजता सुरू होऊन 3:30 वाजेपर्यंत चालेल.
भारतीय शेअर बाजारात दिवाळीच्या निमित्ताने मुहूर्त ट्रेडिंगची परंपरा आहे. तसे पाहता स्टॉक एक्सचेंजला या दिवशी सुट्टी असते, मात्र सुट्टीच्या दिवशीही ते विशेषतः एका तासासाठी खुले केले जाते, यालाच मुहूर्त ट्रेडिंग म्हणतात.
मुहूर्त ट्रेडिंगच्या वेळेत इक्विटी, कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज, करन्सी डेरिव्हेटिव्ह्ज, इक्विटी फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स आणि सिक्युरिटीज लेंडिंग अँड बॉरोइंग (SLB) यांसारख्या अनेक विभागांमध्येही ट्रेडिंग होणार आहे.
मुहूर्त ट्रेडिंगची संपूर्ण वेळापत्रक
- ब्लॉक डील सत्र: दुपारी 1:50 वाजेपासून दुपारी 2:05 वाजेपर्यंत चालेल.
- नियमित प्री-ओपन सत्र: दुपारी 2:05 वाजेपासून 2:20 वाजेपर्यंत असेल.
- सतत ट्रेडिंग विंडो: दुपारी 2:20 वाजेपासून संध्याकाळी 3:30 वाजेपर्यंत खुली राहील.
- ट्रेडमध्ये बदल: ट्रेडमध्ये बदल करण्याची परवानगी संध्याकाळी 4:15 वाजेपर्यंत राहील.
सामान्य दिवशी बाजार सोमवार ते शुक्रवार सकाळी 9:00 वाजेपासून दुपारी 3:30 वाजेपर्यंत खुला असतो. सकाळी 9:00 वाजेपासून 9:15 वाजेपर्यंत प्री-मार्केट सत्र असते. त्यानंतर दुपारी 3:30 वाजेपर्यंत नियमित सत्र असते.
सलग दुसऱ्या वर्षी दुपारी मुहूर्त ट्रेडिंग होणार
- सामान्यतः मुहूर्त ट्रेडिंग संध्याकाळी आयोजित केली जाते, मात्र सलग दुसऱ्या वर्षी हे सत्र दुपारच्या वेळेत हलवण्यात आले आहे.
- गेल्या वर्षीही मुहूर्त ट्रेडिंग पारंपरिक संध्याकाळच्या वेळेऐवजी दुपारी १:४५ ते २:४५ वाजेपर्यंत नियोजित करण्यात आली होती.
- बाजारातील सहभागींच्या विनंतीनुसार एक्सचेंजेसने यावेळीही दुपारच्या वेळेतच ट्रेडिंग घेण्याचा निर्णय घेतला आहे.
ऑर्डर प्लेसमेंट आणि ऑर्डर मॅचिंगचे नियम
- नियमित ‘प्री-ओपन’ सत्रादरम्यान, गुंतवणूकदार दुपारी २:०५ ते २:१० या वेळेत ‘लिमिट’ आणि ‘मार्केट’ अशा दोन्ही प्रकारचे ऑर्डर्स देऊ शकतात, त्यांत बदल करू शकतात किंवा त्या रद्द करू शकतात. त्यानंतर, दुपारी २:१० ते २:१५ या कालावधीत केवळ ‘लिमिट’ ऑर्डर्स देण्याची परवानगी असेल.
- ऑर्डर मॅचिंग आणि ट्रेड कन्फर्मेशनची प्रक्रिया दुपारी २:१५ ते २:१७ या वेळेत पूर्ण केली जाईल. त्यानंतर, दुपारी २:२० वाजता सुरू होणाऱ्या निरंतर ट्रेडिंग सत्रापूर्वी एक ‘बफर कालावधी’ असेल.
आयपीओ, पुनर्सूचीकरण आणि कमी तरलता असलेल्या रोख्यांसाठीचे नियम
- IPO आणि रिलिस्टेड शेअर्स: विशेष प्री-ओपन सत्र दुपारी 2:05 वाजेपासून 2:50 वाजेपर्यंत चालेल, ज्यामध्ये शेवटच्या 10 मिनिटांत रँडम क्लोजर होईल. यामध्ये सतत ट्रेडिंग दुपारी 3:05 वाजता सुरू होऊन 3:30 वाजता समाप्त होईल.
- इलिक्विड सिक्युरिटीज: एक्सचेंजेसकडून कॉल ऑक्शन सत्र आयोजित केले जाईल. NSE वर ऑर्डर एंट्री दुपारी 2:25 वाजेपासून 3:10 वाजेपर्यंत सुरू राहील, ज्यामध्ये शेवटच्या मिनिटात रँडम क्लोजरचा समावेश असेल. त्यानंतर लगेच ऑर्डर मॅचिंग सुरू होईल.
क्लोजिंग ऑक्शन सत्र (CAS) आणि पोस्ट-क्लोज वेळ
ज्या सिक्युरिटीजसाठी क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) लागू आहे, त्यांच्यासाठी नियमित बाजार दुपारी 3:15 वाजता बंद होईल. त्यानंतर 3:20 वाजेपर्यंत संक्रमण आणि संदर्भ-किंमत गणना कालावधी असेल. BSE मध्ये संदर्भ-किंमत दुपारी 3:00 ते 3:15 दरम्यान झालेल्या ट्रेड्सच्या व्हॉल्यूम-वेटेड अॅव्हरेज प्राइस (VWAP)च्या आधारावर निश्चित केली जाईल.
क्लोजिंग ऑक्शनसाठी ऑर्डर एंट्री दुपारी 3:20 ते 3:30 वाजेपर्यंत सुरू राहील. सुरुवातीच्या 5 मिनिटांत लिमिट आणि मार्केट अशा दोन्ही ऑर्डर्स देता येतील, तर शेवटच्या 5 मिनिटांत फक्त लिमिट ऑर्डर्स स्वीकारल्या जातील. ऑर्डर मॅचिंग 3:30 ते 3:35 वाजेच्या दरम्यान होईल.
NSE ने CAS सिक्योरिटीजसाठी 3:35 ते 3:50 वाजेपर्यंत संक्रमण कालावधी ठेवला आहे, तर नॉन-CAS सिक्योरिटीजचा व्यवहार दुपारी 3:30 वाजता बंद होईल. त्यानंतर पोस्ट-क्लोज सेशन दुपारी 3:50 ते सायंकाळी 4:00 वाजेपर्यंत आयोजित केले जाईल. एक्सचेंजने स्पष्ट केले आहे की मुहूर्त ट्रेडिंगदरम्यान निष्पादित केलेल्या सर्व व्यवहारांचे सेटलमेंट नियमांनुसार (सेटलमेंट ऑब्लिगेशन) केले जाईल.
मुहूर्त ट्रेडिंगची परंपरा सुमारे 70 वर्षे जुनी
शेअर बाजारात दिवाळीनिमित्त मुहूर्त ट्रेडिंगची परंपरा जवळपास ७० वर्षे जुनी आहे. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार, यावर्षी दिवाळीच्या दिवसापासून हिंदू विक्रम संवत वर्ष २०८३ ची सुरुवात होत आहे.
संपूर्ण भारतात हा उत्सव धन, समृद्धी आणि सौभाग्याचे स्वागत करण्यासाठी सर्वात शुभ काळ मानला जातो. अगदी याचप्रमाणे मुहूर्त ट्रेडिंगशीही अशीच धारणा जोडलेली आहे. शेअर बाजारातील गुंतवणूकदार हा दिवस गुंतवणुकीची सुरुवात करण्यासाठी अत्यंत विशेष मानतात.
मुहूर्त ट्रेडिंग शुभ मानले जाते
हिंदू रीतिरिवाजांमध्ये मुहूर्त हा असा काळ असतो, जेव्हा ग्रहांची चाल अनुकूल मानली जाते. मुहूर्तावर कोणतेही काम सुरू केल्यास त्याचा सकारात्मक परिणाम निश्चित होतो. म्हणूनच दिवाळीच्या शुभ मुहूर्तावर जेव्हा शेअर बाजार एका तासासाठी खुला होतो, तेव्हा हिंदू धर्मातील अनेक लोक आपल्या गुंतवणुकीची सुरुवात करतात.
बहुतेक लोक देवी लक्ष्मीचे प्रतीक म्हणून शेअर्स खरेदी करणे पसंत करतात. मान्यतेनुसार, या एका तासात ट्रेडिंग करणाऱ्या लोकांना संपूर्ण वर्षभर पैसे कमावण्याची आणि समृद्धी मिळवण्याची अधिक चांगली संधी असते.
