9 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
पंतप्रधान मोदी यांनी आज दिल्लीतील भारत मंडपम येथे आयोजित एमर्जिंग सायन्स, टेक्नॉलॉजी अँड इनोव्हेशन कॉन्क्लेव्ह (ESTIC 2026) चे उद्घाटन केले.
ESTIC चे आयोजन २७-२८ ऑक्टोबरदरम्यान केले जाणार आहे. कार्यक्रमात १२ क्षेत्रांवर चर्चा केली जाईल. तीन नोबेल विजेते यामध्ये वक्ते असतील.
ESTIC 2026 हे विज्ञान-नवोन्मेषाशी संबंधित राष्ट्रीय संमेलन आहे. त्याची सुरुवात २०२५ मध्ये करण्यात आली होती. यावेळी त्याचे दुसरे संस्करण आयोजित केले जात आहे.
यंदाची संकल्पना आहे- सर्जनशील विचारांनी विज्ञानाला गती देणे आणि तंत्रज्ञानाला सक्षम बनवणे. या कार्यक्रमाचे आयोजन वैज्ञानिक तथा औद्योगिक अनुसंधान परिषद (CSIR) करत आहे. यात १३ मंत्रालयांचाही सहभाग आहे.
कार्यक्रमाची छायाचित्रे…
परिषदेत तीन दिवस काय होणार?
२७ ऑक्टोबर: उद्घाटन, प्रमुख शास्त्रज्ञांची भाषणे आणि परिषदेतील मुख्य सत्रे २८ ऑक्टोबर: तांत्रिक चर्चा, संशोधन पेपरचे सादरीकरण आणि स्टार्टअप प्रदर्शन २९ ऑक्टोबर: तज्ज्ञांची चर्चा, नवोन्मेषावर संवाद आणि सहकार्याशी संबंधित बैठका
सामान्य लोकांना आणि स्टार्टअप्सना काय फायदा होणार?
सामान्य लोकांसाठी: नव्या तंत्रज्ञानाचे अवलोकन करून ते समजून घेण्याची संधी मिळेल. दुसऱ्या दिवसापासून तंत्रज्ञान-केंद्रित प्रदर्शन सामान्य लोकांसाठीही खुले राहणार असल्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
स्टार्टअपसाठी: आपली उत्पादने सादर करण्यासाठी, गुंतवणूकदारांना भेटण्यासाठी, तज्ज्ञांकडून सल्ला घेण्यासाठी आणि मोठ्या कंपन्यांसोबत भागीदारीच्या संधी मिळतील.
आयोजकांच्या मते, सुमारे १५० डीप-टेक स्टार्टअप्स आपली उत्पादने आणि तंत्रज्ञानाचे प्रदर्शन करतील. डीप-टेक स्टार्टअप्स म्हणजे वैज्ञानिक संशोधन किंवा प्रगत अभियांत्रिकीवर आधारित तंत्रज्ञान विकसित करणाऱ्या कंपन्या होत.
वैज्ञानिक आणि विद्यार्थ्यांसाठी: संशोधन सादर करण्याची, इतर तज्ज्ञांकडून शिकण्याची आणि आपल्या कल्पनांचे प्रत्यक्ष तंत्रज्ञानात रूपांतर करण्याचे मार्ग शोधण्याची संधी मिळेल.
देशासाठी: भारतात विकसित तंत्रज्ञान उद्योगांमध्ये स्वीकारण्यास, आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यास आणि वैज्ञानिक क्षमता वाढविण्यास मदत होऊ शकते.
भारत विज्ञान आणि तंत्रज्ञानावर किती खर्च करत आहे? ८ प्रश्न-उत्तरे
प्रश्न १: भारत संशोधन आणि नवीन तंत्रज्ञानावर किती खर्च करतो?
उत्तर: भारताने २०२३-२४ मध्ये संशोधन आणि विकासावर सुमारे २.४५ लाख कोटी रुपये खर्च केले. यामध्ये सरकार आणि खासगी क्षेत्र, दोघांच्याही खर्चाचा समावेश आहे.
प्रश्न २: संपूर्ण पैसा सरकार खर्च करते का?
उत्तर: नाही. एकूण खर्चात सुमारे ४८.२% सरकारी आणि ५१.८% खासगी क्षेत्राचा वाटा होता.
प्रश्न ३: भारत जीडीपीच्या किती भागाचा संशोधनावर खर्च करतो?
उत्तर: २०२३-२४ मध्ये भारताने आपल्या जीडीपीच्या सुमारे ०.८४% रक्कम संशोधनावर खर्च केली.
प्रश्न 4: संशोधनावरील खर्च वाढत आहे का?
उत्तर: होय. 2019-20 मध्ये हा खर्च सुमारे 1.33 लाख कोटी रुपये होता, जो 2023-24 मध्ये वाढून 2.45 लाख कोटी रुपये झाला.
प्रश्न 5: संशोधनाच्या पैशांचा वापर कुठे केला जातो?
उत्तर: संशोधनाच्या पैशांचा वापर नवीन औषधे, वैद्यकीय उपकरणे, कृषी तंत्रज्ञान, अंतराळ, ऊर्जा आणि इलेक्ट्रॉनिक्स यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये संशोधन करण्यासाठी केला जातो.
प्रश्न 6: खासगी कंपन्या संशोधनावर पैसे का खर्च करतात?
उत्तर: नवीन तंत्रज्ञान आणि उत्पादने विकसित करण्यासाठी, ती अधिक चांगली बनवण्यासाठी आणि व्यवसाय वाढवण्यासाठी त्या संशोधनावर पैसे खर्च करतात.
प्रश्न 7: संशोधनावरील खर्च वाढवणे का आवश्यक आहे?
उत्तर: यामुळे नवीन शोध, तांत्रिक विकास आणि रोजगाराच्या संधींना चालना मिळू शकते. तसेच, तंत्रज्ञानासाठी इतर देशांवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते.
प्रश्न ८: ESTIC 2026 चा याच्याशी काय संबंध आहे?
उत्तर: या परिषदेचा उद्देश वैज्ञानिक, कंपन्या आणि स्टार्टअप्स यांच्यातील सहकार्य वाढवणे आणि नवीन शोधांचे उपयुक्त तंत्रज्ञानात रूपांतर करण्याचे मार्ग शोधणे हा आहे.
