उद्या म्हणजेच 1 नोव्हेंबर 2026 पासून तुमच्या फोनवर जेव्हा कधी एखाद्या अनोळखी नंबरवरून कॉल येईल, तेव्हा स्क्रीनवर नंबरसोबत त्या व्यक्तीचे खरे नावही दिसेल. हे नाव त्याने सिम कार्ड खरेदी करताना सरकारी ओळखपत्रात (जसे आधार) दिलेले असेल. दूरसंचार विभागाने सर्व टेलिकॉम कंपन्यांसाठी हा नियम लागू करणे अनिवार्य केले आहे. यासाठी तुम्हाला कोणतेही ॲप डाउनलोड करण्याची किंवा सेवा सुरू करण्याची गरज भासणार नाही; ही सुविधा आपोआप कार्यरत होईल. आतापर्यंत अनोळखी नंबरची ओळख पटवण्यासाठी लोक ट्रूकॉलरसारख्या ॲप्सचा वापर करत होते; मात्र आता कोणतेही ॲप न वापरताच कोणाचा कॉल आहे, हे समजेल. त्यामुळे बनावट आणि फसवणुकीच्या कॉलपासून सावध राहणे सोपे होईल. सरकारचा हा नियम 8 प्रश्न-उत्तरांमधून समजून घ्या… प्रश्न 1: कोणाचा फोन आल्यावर फोनच्या स्क्रीनवर नाव आणि नंबर कसा दिसेल? उत्तर: ज्या व्यक्तीने तुम्हाला फोन केला आहे, तिचे नाव तुमच्या मोबाइल स्क्रीनवर दिसेल. फोन करणाऱ्या व्यक्तीचे नाव तुमच्या कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये असेल, तर तेच नाव दिसेल. जर तिचा नंबर सेव्ह केलेला नसेल, तर सिम घेताना फोन करणाऱ्या व्यक्तीने नोंदवलेले नाव दिसेल. प्रश्न 2: परदेशातून फोन आल्यास स्क्रीनवर काय लिहिलेले दिसेल? उत्तर: जर फोन दुसऱ्या देशातून म्हणजेच इंटरनॅशनल नंबरवरून आला असेल, तर स्क्रीनवर कोणाचेही नाव दिसणार नाही; फक्त ‘इंटरनॅशनल कॉल’ असे दिसेल. प्रश्न 3: ही यंत्रणा कशी काम करेल, कंपन्यांना नवीन डेटाबेस तयार करावा लागेल का? उत्तर: होय, प्रत्येक टेलिकॉम सेवा प्रदात्याला आपल्या वापरकर्त्यांची नावे आणि त्यांचे मोबाइल क्रमांक लिंक करणारा एक नवीन डेटाबेस तयार करावा लागेल. तुम्हाला कॉल आल्यावर कंपनी डेटाबेसमधून नाव मिळवून ते त्वरित तुमच्या स्क्रीनवर दाखवेल. प्रश्न 4: माझी वैयक्तिक गोपनीयता आणि डेटा सुरक्षित राहील का? उत्तर: कॉल कट होताच सिस्टम ते नाव आपल्या मेमरीमधून त्वरित मिटवेल, जेणेकरून तुमचा डेटा पूर्णपणे सुरक्षित राहील. तसेच, ज्या लोकांनी गोपनीयतेसाठी आपले नाव लपवण्याची (CLIR) सेवा घेतली आहे, त्यांचे नाव स्क्रीनवर दाखवले जाणार नाही. प्रश्न 5: व्यवसाय, कंपन्या आणि बल्क कनेक्शनधारकांसाठी काय नियम आहेत? उत्तर: व्यवसायासाठी किंवा बल्क सिम वापरणाऱ्या वापरकर्त्यांना आपला ट्रेडमार्क किंवा नोंदणीकृत व्यवसायाचे नाव दाखवण्याचा पर्याय मिळेल. यासाठी त्यांना ट्रेडमार्क रजिस्ट्री किंवा GST पोर्टलवर नोंदणीकृत नावाचे पडताळणी प्रमाणपत्र आणि कागदपत्रे ऑपरेटरला द्यावी लागतील. प्रश्न 6: 2G, 3G आणि लँडलाइन नेटवर्क वापरणाऱ्या वापरकर्त्यांचे काय होईल? उत्तर: सध्या हा नियम केवळ 4G आणि 5G किंवा त्याहून पुढील पिढीच्या मोबाइल नेटवर्कवर अनिवार्यपणे लागू होत आहे. 2G, 3G नेटवर्क आणि पब्लिक स्विच्ड टेलिफोन नेटवर्क (PSTN) वर तो लागू करण्याबाबत सरकार स्वतंत्रपणे विचार करेल. प्रश्न 7: या निर्णयामागची पार्श्वभूमी काय आहे, याच्या चाचण्या झाल्या आहेत का? उत्तर: दूरसंचार नियामक TRAI ने फेब्रुवारी 2024 मध्ये याची शिफारस केली होती. त्यानंतर गेल्या काही महिन्यांत याच्या चाचण्या घेण्यात आल्या. ऑक्टोबर 2025 मध्ये TRAI आणि DoT यांच्यात याची अंमलबजावणी ‘विनंती केल्यावर देण्याऐवजी’ डीफॉल्ट पद्धतीने करण्याबाबत सहमती झाली. प्रश्न 8: सामान्य मोबाइल वापरकर्त्यांना या निर्णयाचा काय फायदा होईल? उत्तर: सर्वात मोठा फायदा असा होईल की बनावट कॉल्स, सायबर फसवणूक, स्पॅम कॉल्स आणि ब्लॅकमेलिंग यांसारख्या घटनांना आळा बसेल. बनावट नावाने सिम वापरणाऱ्या लोकांची ओळख पटवणे सोपे होईल आणि वापरकर्त्यांना ट्रू कॉलरसारख्या थर्ड-पार्टी ॲप्सवर अवलंबून राहावे लागणार नाही. वापरकर्त्यांसाठी टिप्स
Source link
फोनवर अनोळखी कॉलरचे नाव दाखवणे उद्यापासून अनिवार्य:बनावट कॉल ओळखण्यास मदत होईल, ट्रूकॉलरसारख्या थर्ड पार्टी ॲपची गरज संपणार
