Airline Economy Class Seat Pitch Reduction; Comfort Crisis For Passengers

एव्हिएशन इंडस्ट्रीच्या अनेक रिपोर्ट्स आणि एअरलाईन्सच्या सीट मॅपच्या विश्लेषणानुसार, 1980-90 च्या दशकात इकोनॉमी क्लासमध्ये सीटमधील अंतर (सीट पिच) 34-35 इंच असायचे.

आज बहुतेक एअरलाईन्समध्ये हे 30-31 इंच राहिले आहे. भारतात लो-कॉस्ट एअरलाईन्समध्ये हे अंतर 28-29 इंच आहे. गेल्या चार-पाच दशकांत जगभरातील एअरलाईन्सनी सीटची जागा सातत्याने कमी केली आहे, तर याच काळात लोकांची सरासरी जाडी वाढली आहे.

म्हणजे सरासरी 4-7 इंच लेगरूम कमी झाला आहे. तसेच, सीटची रुंदीही कमी होऊन 18 वरून 16.5 इंचपर्यंत करण्यात आली आहे. पूर्वी सीटची रुंदी 19 इंचपर्यंत असायची. सायन्स मॅगझिन अप्लाइड एर्गोनॉमिक्स आणि एसएई इंटरनॅशनलनुसार, 4 दशकांत माणसांच्या बसण्याच्या सरासरी रुंदीमध्ये (लठ्ठपणा) सुमारे 8-13 टक्के वाढ झाली आहे.

जास्त लेगरूमसाठी विमान कंपन्या अतिरिक्त शुल्क आकारत आहेत

जगभरातील एअरलाईन्स जास्त लेगरूम असलेल्या जागांसाठी अतिरिक्त शुल्क आकारतात. मागणी आणि मार्गावर आधारित हे शुल्क बदलत राहते. भारतात, पसंतीच्या जागेसाठी (XL इत्यादी) देशांतर्गत प्रवासात 500 ते 2 हजार रुपये अतिरिक्त द्यावे लागू शकतात. अनेक आंतरराष्ट्रीय एअरलाईन्स मार्ग आणि मागणीनुसार 3 ते 10 हजार रुपये अतिरिक्त घेतात.

जागा लहान होण्याचे सर्वात मोठे कारण अर्थशास्त्र

• वाढत्या हवाई प्रवासाच्या आणि स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर, एअरलाईन्स कमी जागेत अधिक प्रवाशांना सामावून घेण्याची रणनीती अवलंबत आहेत.
• देशात 2015-16 च्या तुलनेत 2025-26 मध्ये हवाई प्रवाशांची संख्या जवळपास तिप्पट (200% पेक्षा जास्त वाढ) झाली आहे.
• विमान उत्पादक आणि एअरलाईन्स मानतात की, अतिरिक्त हलक्या आसनांमुळे वार्षिक कोट्यवधी रुपयांचे अतिरिक्त उत्पन्न मिळू शकते.

उभे राहूनही प्रवास करण्याची योजना

इटलीच्या एव्हियोइंटिरियर्सने ‘स्कायरायडर 2.0’ नावाचे स्टँडिंग-स्टाइल आसन विकसित केले आहे. यामध्ये प्रवासी आसनासारख्या संरचनेवर टेकून प्रवास करतो. यामुळे विमानात 20% अधिक प्रवासी बसू शकतात असा दावा आहे.