आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या विविध मागण्यांसाठी सुरू असलेल्या आंदोलनावरून महाराष्ट्रातील राजकारण पुन्हा तापले आहे. भाजपचे मुख्य प्रवक्ते नवनाथ बन यांनी मुंबईतील पत्रकार परिषदेत काँग्रेसवर जोरदार हल्लाबोल करत आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाचा राजकीय फा
.
सरकारने मागण्या मान्य केल्या, लेखी आश्वासनही दिले
नवनाथ बन यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने आतापर्यंत तीन ते चार वेळा विद्यार्थ्यांशी चर्चा केली आहे. आदिवासी विकासमंत्री अशोक उईके तसेच नरहरी झिरवळ यांनी आंदोलनस्थळी जाऊन विद्यार्थ्यांची भेट घेतल्याचा दावा त्यांनी केला. विद्यार्थ्यांच्या अनेक मागण्या सरकारने मान्य केल्या असून, त्यासंदर्भात लिखित आश्वासनदेखील देण्यात आले आहे, असे बन यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांना चांगल्या सुविधा मिळाव्यात, उत्तम वसतिगृह मिळावे आणि त्यांच्या राहण्याची व्यवस्था सुधारावी, यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.मागण्या मान्य करूनही आंदोलन सुरू असल्याने त्यामागे राजकीय कारणे आहेत का, असा सवाल भाजपने उपस्थित केला आहे.
राहुल गांधींच्या दौऱ्यापर्यंत आंदोलन सुरू ठेवण्याचा दबाव
नवनाथ बन यांचा सर्वात मोठा आरोप राहुल गांधींच्या महाराष्ट्र दौऱ्याशी संबंधित आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, राहुल गांधी पुढील काही दिवसांत नाशिक दौऱ्यावर येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे त्यांच्या दौऱ्यापूर्वी आदिवासी विद्यार्थ्यांचे आंदोलन सुरूच राहावे, यासाठी काँग्रेसकडून प्रयत्न केले जात असल्याचा त्यांचा दावा आहे. “राहुल गांधींचा पुढचा महाराष्ट्र दौरा होईपर्यंत आदिवासी विद्यार्थ्यांनी आंदोलन सुरू ठेवावे, असा दबाव त्यांच्यावर टाकला जात आहे,” असा आरोप बन यांनी केला. यातून काँग्रेसला विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांपेक्षा राजकीय फायदा महत्त्वाचा असल्याचा आरोप त्यांनी केला. राहुल गांधींचे राजकीय पुनरागमन किंवा ‘रिलॉन्चिंग’ करण्यासाठी आदिवासी विद्यार्थ्यांचा वापर केला जात असल्याचा दावा त्यांनी केला.
तुमचं राजकीय करिअर घडवा; आदिवासी विद्यार्थ्यांचा वापर करू नका
काँग्रेसवर टीका करताना नवनाथ बन म्हणाले की, राहुल गांधींचे राजकीय करिअर घडवायचे असेल किंवा काँग्रेसच्या नेत्यांना आपल्या मुला-मुलींचे राजकीय करिअर घडवायचे असेल, तर त्यांनी ते स्वतःच्या ताकदीवर करावे. मात्र, त्यासाठी अभ्यास करणाऱ्या आणि राजकारणापासून दूर असलेल्या आदिवासी विद्यार्थ्यांचा वापर करू नये. “तुम्हाला तुमचं राजकीय करिअर घडवायचं असेल तर नक्की घडवा; पण त्यासाठी आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या खांद्यावर बंदूक का ठेवता?” असा सवाल त्यांनी काँग्रेसला केला. आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांचे भवितव्य महत्त्वाचे असून, त्यांच्या प्रश्नांना राजकीय आंदोलनाचे स्वरूप देण्याऐवजी त्यांचे उपोषण सोडवण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
राहुल गांधींच्या दौऱ्यापूर्वी पदयात्रेचा दावा
नवनाथ बन यांनी पत्रकार परिषदेत आणखी एक गंभीर दावा केला. राहुल गांधींच्या महाराष्ट्र दौऱ्यापूर्वी आदिवासी विद्यार्थ्यांची पदयात्रा काढण्याचा काँग्रेसचा प्रयत्न असल्याची माहिती आपल्याला मिळाली, असे त्यांनी सांगितले. राजकारणापासून दूर राहून शिक्षण घेणाऱ्या आदिवासी विद्यार्थ्यांनाही या पदयात्रेत सहभागी करून घेतले जाणार असल्याचा दावा त्यांनी केला. महाराष्ट्रात ही पदयात्रा काढून त्यानंतर राहुल गांधींच्या दौऱ्याशी ती जोडण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असा आरोप बन यांनी केला. त्यांच्या मते, हा आदिवासी विद्यार्थ्यांचा कार्यक्रम नसून काँग्रेसचा ‘इव्हेंट’ ठरणार आहे. आदिवासी विद्यार्थ्यांचा खांदा वापरून राहुल गांधींचे राजकीय ‘रिलॉन्चिंग’ करण्याचा हा प्रयत्न असल्याचा दावा त्यांनी केला.
हे आंदोलन पेटवत ठेवण्याचा काँग्रेसचा प्रयत्न
नवनाथ बन यांनी काँग्रेसवर आंदोलन जाणीवपूर्वक पेटवत ठेवण्याचा आरोप केला. सरकार विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत असून त्यांच्या मागण्या मान्य करण्याची तयारी दाखवत असताना आंदोलन सुरू ठेवणे योग्य नसल्याचे त्यांनी म्हटले. सरकारच्या वतीने आणखी काही मागण्या मांडल्या गेल्यास त्यावरही चर्चा करण्याची तयारी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. विद्यार्थ्यांना चांगले वसतिगृह, राहण्याच्या चांगल्या सुविधा आणि आवश्यक सोयी उपलब्ध करून देण्यासाठी सरकार प्रयत्नशील असल्याचे त्यांनी सांगितले. आदिवासी विकासमंत्री विद्यार्थ्यांचे प्रश्न सोडवण्यासाठी कटिबद्ध असल्याचेही बन यांनी नमूद केले.
काँग्रेसने आंदोलन पेटवलं तर तोंड भाजल्याशिवाय राहणार नाही
भाजपच्या मुख्य प्रवक्त्यांनी काँग्रेसला थेट इशाराही दिला. आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून राजकीय पोळी भाजण्याचा प्रयत्न काँग्रेसने केल्यास त्याचा राजकीय फटका काँग्रेसलाच बसेल, असे ते म्हणाले. “आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून आंदोलन पेटवण्याचा प्रयत्न केला तर काँग्रेसचं तोंड भाजल्याशिवाय राहणार नाही,” अशा शब्दांत त्यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधला. मात्र, आंदोलनामागे काँग्रेसचा राजकीय हस्तक्षेप असल्याचा नवनाथ बन यांनी केलेला दावा हा भाजपची राजकीय भूमिका असून, त्याची स्वतंत्र पुष्टी या माहितीतून होत नाही. विद्यार्थ्यांच्या मागण्या आणि आंदोलनाची प्रत्यक्ष स्थिती हा स्वतंत्र विषय आहे.
सरकार म्हणते, ‘चर्चेसाठी दरवाजे खुले’
भाजपने काँग्रेसवर राजकीय आरोप केले असले तरी सरकार विद्यार्थ्यांशी चर्चा करण्यास तयार असल्याचे बन यांनी स्पष्ट केले. विद्यार्थ्यांच्या काही मागण्या अद्याप बाकी असतील तर त्यावरही सरकार चर्चा करेल, असे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे एकीकडे सरकारने अनेक मागण्या मान्य करून लेखी आश्वासन दिल्याचा भाजपचा दावा आहे, तर दुसरीकडे आंदोलन अद्याप सुरू असल्याने विद्यार्थ्यांच्या नेमक्या कोणत्या मागण्या पूर्ण झाल्या आणि कोणत्या प्रलंबित आहेत, हा मुद्दा महत्त्वाचा ठरणार आहे.
आंदोलनाचा पुढचा टप्पा काय?
आदिवासी विद्यार्थ्यांचे आंदोलन 16 दिवसांपासून सुरू असल्याच्या पार्श्वभूमीवर आता या आंदोलनाचा पुढील टप्पा काय असेल, याकडे लक्ष लागले आहे. सरकारने पुन्हा चर्चेची तयारी दर्शवली आहे, तर भाजपने काँग्रेसवर आंदोलनाचा राजकीय वापर केल्याचा आरोप केला आहे. दरम्यान, राहुल गांधींच्या संभाव्य महाराष्ट्र दौऱ्यापूर्वी आदिवासी विद्यार्थ्यांची पदयात्रा काढली जाणार असल्याचा नवनाथ बन यांचा दावा खरा ठरतो का, हेही आगामी काळात स्पष्ट होईल. त्यामुळे आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांपासून सुरू झालेला हा विषय आता महाराष्ट्रातील सत्ताधारी भाजप आणि काँग्रेसमधील राजकीय संघर्षाचा केंद्रबिंदू बनण्याची शक्यता आहे.
हेही वाचा…
रिक्षाचालकांच्या मुदतवाढीवरून राऊतांचा घणाघात: म्हणाले- हा निर्णय मराठी माणसासाठी नाही, तर हिंदी भाषिकांसाठी, अमित शाहांनी मोहीम केराच्या टोपलीत टाकली

रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी भाषा शिकण्यासाठी राज्य सरकारने एक वर्षाची मुदत दिल्यानंतर राजकीय वातावरण तापले आहे. या निर्णयावरून शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे नेते संजय राऊत यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि भाजपचे केंद्रीय मंत्री अमित शाह यांच्यावर जोरदार निशाणा साधला. मुंबईत आयोजित पत्रकार परिषदेत राऊत यांनी सरकारच्या मराठी भाषा धोरणावर प्रश्न उपस्थित केले. येथे वाचा संपूर्ण बातमी