लेखक: उन्नति झाबक10 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

सीबीएसईने 19 मे पासून उत्तरपत्रिकेच्या स्कॅन केलेल्या प्रतीसाठी ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सुरू केली. याची अंतिम तारीख 23 मे निश्चित करण्यात आली होती, परंतु तांत्रिक अडचणींमुळे वेबसाइट गेल्या 5 दिवसांपासून सतत क्रॅश होत आहे.
बोर्डाचे अध्यक्ष राहुल सिंह यांनी सांगितले होते की, वेबसाइटवर अनधिकृतपणे हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न झाला, त्यामुळे विद्यार्थ्यांची गैरसोय लक्षात घेऊन बोर्डाने उत्तरपत्रिकेच्या स्कॅन केलेल्या प्रतीसाठी अर्ज करण्याची अंतिम तारीख 23 मे वरून वाढवून 24 मे केली आहे.
आता आज अर्ज करण्याची अंतिम तारीख आहे, परंतु वेबसाइट लोडच होत नाहीये. देशाच्या इतिहासात कदाचित पहिल्यांदाच असे घडले आहे, जेव्हा एखाद्या मोठ्या परीक्षेत उत्तरपत्रिका पुन्हा तपासण्यासाठी अर्ज करणारे 7% पेक्षा जास्त आहेत.
पुनर्मूल्यांकनासाठी सुरुवातीच्या 3 तासांतच सुमारे 1.26 लाख अर्ज आले होते. सीबीएसई बोर्डाने आता याचा डेटा अपडेट करणेच बंद केले आहे. मागील वर्षांवर नजर टाकल्यास हा आकडा 2-3% असायचा. या वेळी एकूण 17.68 लाख विद्यार्थ्यांनी परीक्षा दिली होती.

सीबीएसईच्या विद्यार्थ्यांनी कॉपीची ही छायाचित्रे जारी केली आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की अस्पष्ट दिसत असतानाही उत्तरपत्रिका तपासण्यात आली.
पेज 10 वेळा रिफ्रेश करावे लागत आहे
दैनिक भास्करच्या सूत्रांनुसार, जर साइट उघडली तरी, एक पायरी पुढे जाण्यासाठी पेजला किमान 10 वेळा रिफ्रेश करावे लागत आहे. तर, ज्या विद्यार्थ्यांनी 3-4 दिवसांपूर्वी अर्ज केला होता, त्यांना अद्याप कॉपी मिळाली नाही आणि ईमेल किंवा टेक्स्टद्वारे कोणतीही माहिती दिली गेली नाही.
तर, केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी सर्वर डाउन, पेमेंट फेल होणे आणि अस्पष्ट पानांसारख्या तांत्रिक अडचणींची दखल घेतली. त्यांनी बोर्डाकडून जबाबदार एजन्सींच्या उत्तरदायित्वावर सविस्तर अहवाल मागवला आहे.
इकडे, काही विद्यार्थ्यांना शनिवारी सकाळी 11.30 वाजता पेमेंट यशस्वी झाल्याचा आणि अर्ज सबमिट झाल्याचा मेसेज मिळाला, संध्याकाळी 6.45 वाजता अचानक मेसेज आला की त्यांचे पैसे परत केले गेले आहेत आणि अर्ज सबमिट झालाच नाही.
विद्यार्थी या गोष्टीने त्रस्त आहेत की जर वेळेवर कॉपी मिळाली नाही, तर ते त्यांच्या कॉपीच्या पुनर्मूल्यांकनासाठी वेळेवर अर्ज कसा करू शकतील.

एका विद्यार्थ्याने सोशल मीडियावर स्क्रीनशॉट शेअर करत लिहिले- 4 वेळा ₹300 चे पेमेंट नाकारले गेले आणि ₹3 चे पेमेंट स्वीकारले गेले.
सिस्टमच्या 3 मोठ्या समस्या
- लिंक नसणे, वेबसाइट क्रॅश होणेसीबीएसईच्या अधिकृत वेबसाइटवर पुनर्मूल्यांकन किंवा फोटोकॉपीच्या अर्जासाठी दिवसभर थेट लिंक दिसत नाही. विद्यार्थ्यांना ट्विटर हँडलद्वारे लिंक शोधावी लागली. त्याचबरोबर, लिंकवर क्लिक केल्यावर वेबसाइट सतत बफर होत राहिली, क्रॅश होत राहिली आणि ‘सर्व्हिस नॉट अवेलेबल’ असा एरर येत राहिला. पोर्टल रात्री 2:30 वाजताच सक्रिय होऊ शकत होते.
- वेबसाइट हॅक, लाखो रुपयांची बिले आलीएका विषयाच्या कॉपीसाठी 100 रुपये शुल्क निश्चित केले आहे, परंतु तांत्रिक बिघाडामुळे काही विद्यार्थ्यांना पोर्टलवर ₹10 हजार रुपयांपासून ते 3.5 लाख रुपयांपर्यंतचे शुल्क भरण्याचा पर्याय दिसत आहे. सीबीएसईची वेबसाइट हॅक झाल्यामुळे असे घडले असल्याचे सांगितले जात आहे.
- नोंदणी आणि लॉगिनमध्येही अडचणअर्जाचे दोन टप्पे आहेत. पहिला नोंदणी करणे आणि नंतर लॉगिन करून पेमेंट करणे. नोंदणी केल्यानंतर जेव्हा लॉगिन करण्याचा प्रयत्न केला जातो, तेव्हा सिस्टम आयडी ‘अवैध’ (invalid) असल्याचे सांगते. जेव्हा पुन्हा नोंदणी करण्याचा प्रयत्न केला जातो, तेव्हा पोर्टल सांगते की तुम्ही ‘आधीच नोंदणीकृत’ (already registered) आहात. याव्यतिरिक्त, सिस्टम (संगणक) वरून लॉगिन होण्यास अडचण येत आहे, तर मोबाइलवरून लॉगिन होत आहे.
पुनर्मूल्यांकन रद्द झाल्याची अफवा
सर्व्हर ठप्प झाल्यामुळे आणि विद्यार्थ्यांच्या या त्रासामुळे सोशल मीडियावर एक बनावट परिपत्रकही वेगाने व्हायरल होत आहे. 23 मे च्या तारखेच्या या परिपत्रकात दावा करण्यात आला आहे की, तांत्रिक अडचणींमुळे 2026 च्या पुनर्मूल्यांकन आणि स्कॅन कॉपी मिळवण्याची प्रक्रिया रद्द करण्यात आली आहे.
यात अशीही अफवा पसरवण्यात आली आहे की, विद्यार्थ्यांनी जमा केलेली फी 15 कामकाजाच्या दिवसांत परत केली जाईल आणि त्यांचे जुने गुणच अंतिम (final) मानले जातील. सीबीएसईने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर स्पष्ट केले आहे की हे परिपत्रक पूर्णपणे बनावट आहे.

अनेक विद्यार्थ्यांनी लिहिले की वेबसाइटवर पेमेंट 100 रुपयांऐवजी 8000 दिसत आहे.
कुठे 2-2 पाने गायब तर कुठे 2-2 पाने रिपीट आहेत
मध्य प्रदेशातील एका विद्यार्थिनीच्या बिझनेस स्टडीजच्या उत्तरपत्रिकेत मोठी गडबड दिसून आली आहे. कॉपीचे पान क्रमांक 12-13 आणि 20-21 स्कॅनच केले नाहीत. त्यामुळे या पानांवर लिहिलेल्या उत्तरांचे गुण विद्यार्थिनीला मिळाले नाहीत.
पानांची संख्या पूर्ण दाखवण्यासाठी पान 14-15 आणि 18-19 दोनदा स्कॅन करून अपलोड केले आहेत. पीडीएफमध्ये त्यांना ‘रिपीट आन्सर’ म्हणून दाखवले आहे. अनेक उत्तरांमध्ये योग्य प्रकारे गुणही दिले नाहीत.
कुठून मदत घ्यावी? हेल्पलाइनही शोपीस बनल्या
सीबीएसईचे हेल्पलाइन नंबरही काही कामाचे नाहीत. विद्यार्थी जेव्हाही या नंबरवर कॉल करतात, तेव्हा फक्त सिंगल बीप वाजत राहते आणि कोणीही फोन उचलत नाही. CBSE हेल्पलाइन नंबर: 1800-11-8002, इतर हेल्पलाइन नंबर: 011-22509256, 22509257, 22509258, 22509259, ईमेल: info@cbse.gov.in