नवी दिल्ली28 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात मंगळवारी प्रति लिटर 90 पैशांनी वाढ करण्यात आली आहे. एका आठवड्यापेक्षा कमी कालावधीत इंधनाच्या दरात झालेली ही दुसरी वाढ आहे. यापूर्वी गेल्या शुक्रवारीच दरात प्रति लिटर 3 रुपयांनी वाढ करण्यात आली होती.
दिल्लीत पेट्रोल 87 पैशांनी आणि डिझेल 91 पैशांनी महागले
दिल्लीत पेट्रोलची किंमत 87 पैशांनी वाढून प्रति लिटर 98.64 रुपयांवर पोहोचली आहे, जी यापूर्वी 97.77 रुपये प्रति लिटर होती. तर, डिझेलच्या दरात 91 पैशांनी वाढ झाली आहे, त्यामुळे आता ते 90.67 रुपयांऐवजी 91.58 रुपये प्रति लिटर दराने विकले जात आहे.
कोलकातामध्ये पेट्रोलवर सर्वाधिक 96 पैशांनी वाढ
कोलकातामध्ये पेट्रोलच्या दरात सर्वाधिक वाढ नोंदवली गेली आहे. येथे पेट्रोल 96 पैशांनी महाग होऊन प्रति लिटर 109.70 रुपयांवर पोहोचले आहे. तर, डिझेलच्या दरात प्रति लिटर 94 पैशांनी वाढ झाली आहे, त्यानंतर आता कोलकातामध्ये डिझेल 96.07 रुपये प्रति लिटर मिळत आहे.
मुंबईत पेट्रोल ₹107.59 आणि डिझेल ₹94.08 प्रति लिटरवर पोहोचले
देशाची आर्थिक राजधानी मुंबईतही इंधनाच्या दरात मोठी वाढ दिसून आली आहे. मुंबईत पेट्रोल 91 पैशांनी महाग होऊन 107.59 रुपये प्रति लिटरवर आले आहे. यासोबतच डिझेलचे दर 94 पैशांनी वाढून 94.08 रुपये प्रति लिटर झाले आहेत.
चेन्नईतही वाढले दर, पेट्रोल ₹104.49 च्या पुढे
दक्षिण भारतातील प्रमुख महानगर चेन्नईमध्ये पेट्रोलच्या किमतीत 82 पैशांनी प्रति लिटर वाढ झाली आहे, त्यानंतर नवीन दर 104.49 रुपये प्रति लिटर झाला आहे. चेन्नईमध्ये डिझेलच्या किमतीही 86 पैशांनी प्रति लिटर वाढल्या आहेत, त्यामुळे आता ग्राहकांना एक लिटर डिझेलसाठी 96.11 रुपये मोजावे लागत आहेत.
इतर वस्तूंचे दरही वाढू शकतात…
- डिझेलच्या किमती वाढल्याने सामान्य माणसाच्या खिशावर आणि स्वयंपाकघरावर थेट परिणाम होतो. हे असे समजा:
- मालवाहतूक खर्च वाढेल: ट्रक आणि टेम्पोचे भाडे वाढेल, ज्यामुळे इतर राज्यांतून येणाऱ्या भाज्या, फळे आणि रेशन महाग होतील.
- शेतीचा खर्च: ट्रॅक्टर आणि पंपिंग सेट चालवण्यासाठी शेतकऱ्यांना जास्त खर्च करावा लागेल, ज्यामुळे धान्याची किंमत वाढेल.
- बस-ऑटोचे भाडे: सार्वजनिक वाहतूक आणि स्कूल बसच्या भाड्यातही वाढ दिसून येऊ शकते.
पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत वाढ का झाली?
या वाढीचे मुख्य कारण आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील चढ-उतार आहे. इराण आणि अमेरिकेतील युद्ध सुरू होण्यापूर्वी कच्च्या तेलाचे दर 70 डॉलर होते, जे आता वाढून 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेले आहेत.
कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे तेल कंपन्या दबावाखाली होत्या. त्यामुळे कंपन्यांनी तोट्याची भरपाई करण्यासाठी हे पाऊल उचलले आहे. जर कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये दीर्घकाळ वाढ कायम राहिली, तर पेट्रोल-डिझेलच्या किमती आणखी वाढवल्या जाऊ शकतात.
शेजारील देशांमध्ये वाढले दर, भारतात आता वाढ झाली
सरकार आतापर्यंत असा युक्तिवाद करत होती की, पश्चिम आशियातील युद्धामुळे जागतिक स्तरावर तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ झाली आहे. यामुळे पाकिस्तान, नेपाळ आणि श्रीलंका यांसारख्या शेजारील देशांमध्ये पेट्रोल-डिझेलच्या किमती 15% ते 20% पर्यंत वाढल्या, परंतु भारतीय ग्राहकांवर याचा भार टाकला गेला नाही.
2024 पासून दर बदलले नव्हते, निवडणुकीपूर्वी कपात झाली होती
देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती मार्च 2024 पासून स्थिर होत्या. लोकसभा निवडणूक 2024 च्या अगदी आधी सरकारने किमतींमध्ये प्रति लिटर ₹2 ची कपात करून जनतेला दिलासा दिला होता. जरी, तांत्रिकदृष्ट्या भारतात इंधनाच्या किमती नियंत्रित आहेत आणि कंपन्या आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या 15 दिवसांच्या सरासरी किमतीच्या आधारावर दररोज दर बदलू शकतात, तरीही राजकीय संवेदनशीलतेमुळे त्या दीर्घकाळ बदलल्या गेल्या नाहीत.
तेल कंपन्यांना दरमहा 30 हजार कोटींचा तोटा होत होता
सरकारच्या मते, इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम सारख्या सरकारी कंपन्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे तोट्यात चालल्या होत्या.
पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या सहसचिव सुजाता शर्मा यांच्या मते, कंपन्यांना पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीच्या विक्रीवर दरमहा सुमारे ₹30,000 कोटींचे नुकसान होत आहे.
पेट्रोल-डिझेलवरील उत्पादन शुल्क 10-10 रुपयांनी कमी केले होते
यापूर्वी सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर ठेवण्यासाठी विशेष उत्पादन शुल्कात प्रत्येकी 10-10 रुपयांची कपात केली होती. पेट्रोलवरील शुल्क ₹13 प्रति लिटरवरून ₹3 पर्यंत कमी करण्यात आले होते, तर डिझेलवरील शुल्क ₹10 वरून शून्य करण्यात आले होते. केंद्र सरकारकडून एका लिटर पेट्रोलवर एकूण 21.90 रुपये उत्पादन शुल्क वसूल केले जात होते.
विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क कमी झाल्यानंतर ते 11.90 रुपये राहिले होते. त्याचप्रमाणे, एका लिटर डिझेलवरील एकूण केंद्रीय उत्पादन शुल्क 17.8 रुपयांवरून 7.8 रुपयांवर आले होते.
सरकारचा हा निर्णय पेट्रोल-डिझेलच्या किमती स्थिर ठेवण्यासाठी होता. या निर्णयामुळे पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढले नव्हते.
पंतप्रधान मोदी म्हणाले होते – इंधनाचा वापर कमी करा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी तेलंगणामध्ये एका कार्यक्रमादरम्यान पश्चिम आशियातील भू-राजकीय परिस्थिती लक्षात घेता पेट्रोलियम उत्पादनांचा काळजीपूर्वक वापर करण्याचा सल्ला दिला होता.
पंतप्रधान म्हणाले होते की, आज काळाची गरज आहे की पेट्रोल, गॅस आणि डिझेलचा वापर अत्यंत संयमाने केला जावा. आपण आयातित पेट्रो उत्पादनांचा वापर केवळ गरजेनुसारच केला पाहिजे. यामुळे केवळ परकीय चलनच वाचणार नाही, तर युद्धाचे प्रतिकूल परिणामही कमी होतील.
