पुण्यात डीजे आणि ध्वनिप्रदूषणाविरोधात भूमिका मांडणारे विद्यानंद बापट यांच्यावर झालेल्या हल्ल्यानंतर या मुद्द्यावरून राजकीय वातावरण तापले आहे. शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाचे नेते संजय राऊत यांनी बापट यांच्या भूमिकेला पुणेकरांचा पाठिंबा असल्याचा
.
राऊत म्हणाले की, सध्या मुख्य प्रश्न डीजेच्या आवाजामुळे निर्माण होणाऱ्या ध्वनी प्रदूषणाचा आहे. हा आवाज भूकंपासारखे हादरे देणारा असल्याची टीका त्यांनी केली. या प्रश्नावर सरकारने तातडीने निर्णय घ्यायला हवा. सरकारला इतर राजकीय निर्णय काही तासांत घेता येतात, मग डीजेबाबत निर्णय घेण्यासाठी एवढा वेळ का लागतो, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.
नागपूर, पुणे, मुंबईसाठी वेगवेगळे नियम का?
महाराष्ट्रात डीजेच्या वापरावरून वेगवेगळ्या शहरांमध्ये वेगवेगळ्या भूमिका घेतल्या जात असल्याचे राऊत यांनी म्हटले. नागपुरात पोलिस आयुक्तांनी डीजे आणि लेझरवर निर्बंध आणले आहेत. मुंबईतही डीजेबाबत कारवाई होत असल्याचे त्यांनी सांगितले. मग पुण्यासाठी वेगळे आणि राज्यातील अन्य भागांसाठी वेगळे नियम का, असा सवाल त्यांनी केला. “सरकारने ठरवावे की डीजे हवा आहे की नको. मंत्रिमंडळात निर्णय घ्यावा आणि संपूर्ण राज्यात त्याची अंमलबजावणी करावी,” अशी मागणी राऊत यांनी केली.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी बापट प्रकरणावर बोलताना लोकसंवादाच्या माध्यमातून प्रश्न सोडवण्याची भूमिका मांडली होती. त्यावर राऊत यांनी आक्षेप घेतला. त्यांच्या मते, संवादाची गरज मान्य असली तरी त्यासोबत ठोस राजकीय इच्छाशक्तीही आवश्यक आहे. डीजेबाबत सर्वपक्षीय नेत्यांची बैठक बोलावून राज्यव्यापी धोरण ठरवावे, असेही त्यांनी सुचवले.
‘मराठीच्या मुद्द्यावर लोकसंवाद कुठे गेला?’
सरकारने काही निर्णय घेताना लोकसंवादाची भूमिका का घेतली नाही, असा प्रश्नही राऊत यांनी उपस्थित केला. परिवहन विभागाच्या निर्णयाचा संदर्भ देत त्यांनी सरकारवर टीका केली. मराठी भाषेच्या संदर्भात निर्णय घेताना मराठी संस्था, संघटना, ग्रंथसंग्रहालये आणि या क्षेत्रात काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांशी संवाद साधला गेला का, असा सवाल त्यांनी केला. सरकारच्या सोयीचे निर्णय तातडीने घेतले जातात; मात्र जनतेशी संबंधित काही प्रश्नांवर मात्र लोकसंवादाची भाषा केली जाते, असा आरोप राऊत यांनी केला.
जरांगे यांच्याशी संवाद का नाही?
डीजेच्या प्रश्नावर सरकार लोकसंवादाची भाषा करत असताना मराठा आरक्षणासाठी आंदोलन करणारे मनोज जरांगे-पाटील यांच्याशी संवाद का साधला जात नाही, असा सवाल राऊत यांनी उपस्थित केला. “मनोज जरांगे-पाटील गेल्या अनेक दिवसांपासून उपोषणाला बसले आहेत. त्यांच्याभोवती हजारो लोक आहेत आणि ते 12 सप्टेंबरला मुंबईला येण्याच्या तयारीत आहेत. मग त्यांच्याशी संवाद का होत नाही? चर्चा का होत नाही?” असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला. डीजेच्या मुद्द्यावर आंदोलनाची शक्यता निर्माण झाली म्हणून सरकारला लोकसंवाद आठवला का, अशी टीकाही राऊत यांनी केली.
हा केवळ सामाजिक प्रश्न नाही, राजकीयही आहे
डीजेचा मुद्दा आता केवळ सामाजिक किंवा ध्वनी प्रदूषणाचा प्रश्न राहिलेला नसून त्याला राजकीय परिमाणही प्राप्त झाले असल्याचे राऊत यांनी म्हटले. सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांमध्ये विविध राजकीय पक्षांशी संबंधित कार्यकर्ते असतात. त्यामुळे सरकारने सर्वपक्षीय बैठक घेऊन या विषयावर स्पष्ट भूमिका ठरवावी, अशी मागणी त्यांनी केली.
मात्र, सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांनीही ध्वनी प्रदूषणाच्या प्रश्नावर स्वतःची भूमिका स्पष्टपणे मांडण्याची गरज असल्याचे ते म्हणाले. लोकांच्या कानाचे पडदे फाटावेत, लोक आजारी पडावेत किंवा प्रचंड आवाजामुळे नागरिकांना त्रास व्हावा, अशी भूमिका मंडळांची नसावी, असे त्यांनी नमूद केले.
टाळ, चिपळ्या, लेझीम, ढोल-ताशा ही आपली परंपरा
डीजेच्या वापरावर टीका करताना राऊत यांनी गणेशोत्सवाच्या पारंपरिक स्वरूपाचा संदर्भ दिला. त्यांच्या मते, गणेशोत्सवातील टाळ, चिपळ्या, लेझीम आणि ढोल-ताशा हे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेचा भाग आहेत. या परंपरेला कोणीही विरोध केलेला नाही. मात्र, कानठळ्या बसवणारा प्रचंड आवाज आणि त्यातून होणारे ध्वनी प्रदूषण हा वेगळा मुद्दा आहे. डीजे संस्कृती ही पारंपरिक गणेशोत्सवाचा अविभाज्य भाग नसल्याचेही राऊत यांनी म्हटले. आपल्या परिसरातील नवरात्रोत्सवाचा अनुभव सांगताना राऊत म्हणाले की, काही ठिकाणी पहाटेपर्यंत मोठा आवाज सुरू असतो. मात्र, त्याला विरोध केला तर त्याचा संबंध थेट धर्माशी जोडला जाईल, अशी भीती अनेकांच्या मनात असते. त्यामुळे मोठ्या संख्येने नागरिक त्रास सहन करतात, असा दावा त्यांनी केला.
बापटांना दिमागी नक्षलवादी म्हणतात, हा मूर्खपणाचा प्रकार
विद्यानंद बापट यांनी ध्वनी प्रदूषणाविरोधात आवाज उठवला म्हणून त्यांच्यावर टीका केली जात असल्याचा आरोप राऊत यांनी केला. बापट यांना ‘दिमागी नक्षलवादी’ म्हणणाऱ्यांवर त्यांनी तीव्र शब्दांत टीका केली. “एखाद्या माणसाने चार गोष्टी शहाण्यासारख्या बोलल्या आणि मूर्खांना काही सांगण्याचा प्रयत्न केला, तर शहाण्या माणसाला दिमागी नक्षलवादी ठरवले जाते,” अशा शब्दांत राऊत यांनी टीका केली. पुणे हे सामाजिक सुधारणांचा पाया घालणारे शहर आहे. अशा शहरात एखाद्या नागरिकाने ध्वनी प्रदूषणाचा प्रश्न उपस्थित केला म्हणून त्याला हिणवणे किंवा त्याच्यावर हल्ला करणे योग्य नाही, असे राऊत म्हणाले. बापट यांच्या मुद्द्याला पुणेकरांचा पाठिंबा असल्याचा दावाही त्यांनी केला. हा कोणत्याही एका राजकीय पक्षाचा विषय नसून नागरिकांच्या हक्काशी आणि पर्यावरणाशी संबंधित लोकआंदोलन असल्याचे राऊत यांनी स्पष्ट केले.
हे पक्षाचे आंदोलन नाही, जनतेचे आंदोलन आहे
पुण्यात डीजे आणि ध्वनी प्रदूषणाविरोधात होणाऱ्या आंदोलनाला शिवसेना ठाकरे गटाचा पाठिंबा आहे का, असा प्रश्न विचारण्यात आला. त्यावर राऊत यांनी हा विषय कोणत्याही एका पक्षापुरता मर्यादित नसल्याचे सांगितले. त्यांच्या मते, ध्वनी प्रदूषणाविरोधातील आंदोलन हे जनआंदोलन आहे. त्यामुळे त्याला कोणत्या पक्षाचा पाठिंबा आहे किंवा कोणता पक्ष सहभागी आहे, हा मुख्य प्रश्न नाही. पर्यावरण आणि प्रदूषणाच्या प्रश्नांवर आदित्य ठाकरे यांच्यासह अनेक जण सातत्याने काम करत असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
MPSC पेपरफुटी सरकारी पाठिंब्याशिवाय शक्य नाही
पत्रकार परिषदेत राऊत यांनी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या पेपरफुटीच्या प्रकरणावरूनही राज्य सरकारला लक्ष्य केले. या प्रकरणाचे धागेदोरे आता मंत्र्यांच्या कार्यालयापर्यंत पोहोचत असल्याचा दावा त्यांनी केला. पेपरफुटी प्रकरणातील आरोपी गौरव पाटील यांच्या घरी मंत्री नरहरी झिरवाळ यांचे विशेष कार्य अधिकारी मागील काही वर्षांपासून राहत असल्याचा दावा राऊत यांनी केला. संबंधित अधिकारी मागील महिनाभरापासून गायब असल्याचेही त्यांनी म्हटले. या दाव्याची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी मात्र पत्रकार परिषदेत देण्यात आली नाही. पेपरफुटी प्रकरणाच्या चौकशीत मंत्र्यांशी संबंधित व्यक्तींचीही चौकशी झाली पाहिजे, अशी मागणी राऊत यांनी केली. सरकारी स्पर्धा परीक्षांचे प्रश्नपत्रिका फुटणे हे केवळ बाहेरील यंत्रणेच्या माध्यमातून होऊ शकत नाही, असा दावा करत त्यांनी सरकारी यंत्रणेतील सहभागाची चौकशी करण्याची मागणी केली. आयोग आणि परीक्षा यंत्रणांमध्ये राजकीय हस्तक्षेप वाढल्याचा आरोपही त्यांनी केला. “इतक्या लोकांना बोलावले, अटक केली, चौकशी केली; मग मंत्री असले म्हणून काय झाले? त्यांनाही चौकशीसाठी बोलवा,” अशी मागणी राऊत यांनी केली. सरकारी परीक्षा यंत्रणांमध्ये राजकीय नियुक्त्या करून आपल्या मर्जीतील व्यक्तींना महत्त्वाच्या ठिकाणी बसवले जाते आणि त्यातून संबंधितांच्या गोतावळ्यातील उमेदवारांना फायदा मिळतो, असा गंभीर आरोप राऊत यांनी केला.
तुरुंगातील आजाराबाबत राहुल गांधींच्या सल्ल्याचा उल्लेख
राऊत यांनी स्वतःच्या आरोग्याशी संबंधित एका प्रश्नाला उत्तर देताना काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यासोबत झालेल्या चर्चेचा उल्लेख केला. तुरुंगातील काळात आपल्या आरोग्याची सुरुवात झाली असावी, असा संशय त्यांनी व्यक्त केला. राहुल गांधी यांनी आपल्याशी चर्चा करताना शरीरात विषारी घटक आहेत का, हे तपासण्यासाठी ‘टॉक्सिक टेस्ट’ करून घेण्याचा सल्ला दिल्याचे राऊत यांनी सांगितले. तुरुंगात असताना विरोधी आवाज दाबण्यासाठी काही प्रकार केले जाऊ शकतात, असा संशयही त्यांनी व्यक्त केला.
सरकारसमोर आता डीजेबाबत स्पष्ट निर्णयाचे आव्हान
एकीकडे पुण्यात विद्यानंद बापट यांच्यावर झालेल्या हल्ल्यामुळे डीजे आणि ध्वनी प्रदूषणाचा मुद्दा चर्चेत आला आहे, तर दुसरीकडे नागपुरात पोलिसांनी डीजे आणि लेझरवर निर्बंध घातल्याने राज्यव्यापी धोरणाची मागणी जोर धरत आहे. या पार्श्वभूमीवर सरकारने शहरनिहाय वेगवेगळ्या भूमिका घेण्याऐवजी संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी स्पष्ट धोरण ठरवावे, अशी मागणी संजय राऊत यांनी केली आहे. डीजेचा वापर ठेवायचा की त्यावर निर्बंध आणायचे, याबाबत मंत्रिमंडळाने स्पष्ट निर्णय घ्यावा आणि त्याची समान अंमलबजावणी संपूर्ण राज्यात करावी, असे राऊत यांनी म्हटले. त्याचवेळी ध्वनी प्रदूषणाविरोधात आवाज उठवणाऱ्या नागरिकांना आंदोलन करण्यापेक्षा आधीच संवादाच्या माध्यमातून न्याय देण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
हेही वाचा…
महाराष्ट्रात पावसाची उघडीप कायम: पुढील चार दिवस कोणत्याही जिल्ह्याला अलर्ट नाही, कोकणात हलक्या सरी बरसण्याचा अंदाज
महाराष्ट्रातील हवामानात सातत्याने बदल होत असून पावसाने पुन्हा एकदा ब्रेक घेतला आहे. काही ठिकाणी मेघगर्जनेसह हलक्या ते मध्यम सरी कोसळत असल्या, तरी राज्यात कुठेही समाधानकारक पाऊस झालेला नाही. आज, कोकणात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता आहे. पुढील चार ते पाच दिवस हवामानात मोठा बदल होणार नसून, काही भागांत दमट तर काही ठिकाणी कोरडे हवामान राहील. येथे वाचा संपूर्ण बातमी
