एसटी बसस्थानकांवर तृतीयपंथीयांसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे:राज्यातील सहा विभागांसाठी 9.76 कोटींच्या प्रस्तावाला मंजुरी, माधुरी मिसाळ यांचा पुढाकार

महाराष्ट्रातील एसटी बसस्थानकांवर तृतीयपंथीय व्यक्तींसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे उभारण्याच्या प्रस्तावाला राज्य सरकारने प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. सार्वजनिक ठिकाणी तृतीयपंथीय व्यक्तींना सन्मानाने आणि सुरक्षितपणे वावरता यावे, तसेच प्रवासादरम्यान त्यांना स्वच्छतागृहांअभावी होणारा त्रास कमी व्हावा, या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या सुविधांच्या उभारणीसाठी राज्य सरकारने 9 कोटी 76 लाख 63 हजार 195 रुपयांच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. मुंबई, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती आणि नागपूर या 6 प्रादेशिक विभागांतील विविध एसटी बसस्थानकांवर ही सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांनी या विषयात पुढाकार घेत संबंधित विभागांना आवश्यक निर्देश दिले होते. त्यानुसार परिवहन विभागाने बुधवारी (14 ऑक्टोबर) शासन निर्णय प्रसिद्ध करून या प्रस्तावाला प्रशासकीय मान्यता दिली. त्यामुळे राज्यातील एसटी बसस्थानकांवर तृतीयपंथीय व्यक्तींसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे उभारण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. स्वच्छतागृहांअभावी तृतीयपंथीयांची गैरसोय एसटी बसस्थानके ही दररोज हजारो प्रवाशांच्या वर्दळीची ठिकाणे आहेत. ग्रामीण भागापासून शहरांपर्यंत प्रवासासाठी अनेक नागरिक एसटी सेवेचा वापर करतात. मात्र, बसस्थानकांवर तृतीयपंथीय व्यक्तींसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहांची व्यवस्था नसल्यामुळे त्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. विशेषतः लांब पल्ल्याचा प्रवास करताना किंवा बसची वाट पाहत असताना स्वच्छतागृहांचा वापर करण्याबाबत त्यांची कुचंबणा होते. सार्वजनिक स्वच्छतागृहांमध्ये योग्य सुविधा उपलब्ध नसणे, सामाजिक गैरसोयींना सामोरे जावे लागणे आणि सुरक्षिततेबाबत चिंता निर्माण होणे, अशा समस्यांमुळे तृतीयपंथीय व्यक्तींना दैनंदिन जीवनात अडचणी येतात. त्यामुळे सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेमध्ये त्यांच्यासाठी स्वतंत्र आणि सन्मानजनक सुविधा उपलब्ध करून देण्याची मागणी महत्त्वाची ठरत होती. ही बाब लक्षात घेऊन राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांनी एसटी महामंडळाला राज्यातील बसस्थानकांवर तृतीयपंथीय व्यक्तींसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे उभारण्याच्या सूचना दिल्या होत्या. त्यानंतर एसटी महामंडळाने आवश्यक प्रस्ताव तयार करून शासनाकडे सादर केला. एसटी महामंडळाकडून शासनाकडे प्रस्ताव एसटी महामंडळाच्या उपाध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालकांनी 10 फेब्रुवारी आणि 22 सप्टेंबर 2026 रोजी स्वतंत्र स्वच्छतागृहांच्या उभारणीसंदर्भातील प्रस्ताव शासनाकडे सादर केला होता. या प्रस्तावाला लवकरात लवकर प्रशासकीय मान्यता मिळावी आणि बांधकामासाठी आवश्यक निधी उपलब्ध करून द्यावा, अशी भूमिका राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांनी घेतली होती. तसेच, सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाकडून तृतीयपंथीयांच्या कल्याणासाठी उपलब्ध असलेल्या निधीतून या सुविधांच्या उभारणीसाठी खर्च करण्याचे निर्देश देण्यात आले होते. त्यानुसार परिवहन विभागाने प्रस्तावाची प्रक्रिया पूर्ण करून प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. या निर्णयामुळे एसटी महामंडळाच्या विविध बसस्थानकांवर स्वतंत्र स्वच्छतागृहे उभारण्यासाठी आवश्यक पुढील कार्यवाही करता येणार आहे. मात्र, प्रत्यक्ष बांधकाम सुरू होण्यासाठी संबंधित तांत्रिक आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे. बांधकामापूर्वी तांत्रिक मान्यता आवश्यक स्वच्छतागृहांच्या बांधकामासाठी मंजूर करण्यात आलेल्या निधीचा वापर नियमानुसार करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. बांधकाम सुरू करण्यापूर्वी आवश्यक नकाशांना मंजुरी घेणे, कामाचे सविस्तर अंदाजपत्रक तयार करणे आणि संबंधित कार्यकारी अभियंत्यांकडून तांत्रिक मान्यता घेणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. या प्रक्रियेनंतर प्रत्यक्ष बांधकामाची कामे हाती घेता येतील. स्वच्छतागृहांच्या उभारणीसाठी होणारा खर्च सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या तृतीयपंथीयांच्या कल्याणासाठी उपलब्ध असलेल्या निधीतून करण्यात येणार आहे. त्यामुळे या निर्णयाची अंमलबजावणी करताना निधीचा योग्य विनियोग आणि बांधकामाच्या कामांची तांत्रिक पूर्तता यांना महत्त्व राहणार आहे. सार्वजनिक सुविधांमध्ये सन्मानजनक व्यवस्था निर्माण होणार तृतीयपंथीय व्यक्तींना सार्वजनिक ठिकाणी समानतेने आणि सन्मानाने वावरता यावा, यासाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहांची सुविधा महत्त्वाची मानली जाते. सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा वापर करताना मूलभूत सुविधांअभावी कोणत्याही प्रवाशाला अडचणींचा सामना करावा लागू नये, हा या निर्णयामागील महत्त्वाचा उद्देश आहे. राज्यातील 6 प्रादेशिक विभागांतील एसटी बसस्थानकांवर ही सुविधा उभारल्यास तृतीयपंथीय प्रवाशांना प्रवासादरम्यान अधिक सोयीचे आणि सुरक्षित वातावरण मिळण्यास मदत होऊ शकते. तसेच, सार्वजनिक ठिकाणी सर्वसमावेशक सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीनेही हा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे. काय म्हणाल्या माधुरी मिसाळ? या निर्णयाबाबत राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ म्हणाल्या, “तृतीयपंथीय व्यक्तींना सार्वजनिक ठिकाणी सन्मानाने वावरता आले पाहिजे. एसटी बसस्थानकांवर स्वतंत्र स्वच्छतागृहे नसल्यामुळे त्यांची होणारी गैरसोय दूर करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. संबंधित प्रस्तावाला प्रशासकीय मान्यता मिळाली असून, या सुविधांची कामे मार्गी लावली जातील.” राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे एसटी बसस्थानकांवरील मूलभूत सुविधांमध्ये तृतीयपंथीय व्यक्तींसाठी स्वतंत्र व्यवस्था निर्माण करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे. आता प्रशासकीय मान्यतेनंतर बांधकामाची पुढील प्रक्रिया किती लवकर पूर्ण होते आणि संबंधित बसस्थानकांवर ही सुविधा प्रत्यक्षात कधी उपलब्ध होते, याकडे लक्ष लागले आहे. हेही वाचा… जामखेडमध्ये चहाच्या टपरीवर युवकावर कोयत्याने जीवघेणा हल्ला:मनगटापासून हात वेगळा, 3 हल्लेखोर फरार अहिल्यानगर जिल्ह्यातील जामखेडमध्ये धारदार शस्त्राने केलेल्या हल्ल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. जामखेड-नगर रस्त्यावरील पुढारी वड परिसरात चहाच्या दुकानात बसलेल्या एका युवकावर 3 अज्ञात हल्लेखोरांनी कोयत्याने हल्ला केला. या हल्ल्यात राहुल अंधारे (वय 34) हे गंभीर जखमी झाले असून, त्यांच्या हातावर केलेला वार इतका गंभीर होता की, त्यांचा हात मनगटापासून पूर्णपणे वेगळा झाला. बुधवारी सायंकाळी घडलेल्या या घटनेमुळे परिसरात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. हल्ल्यानंतर आरोपी मोटारसायकलवरून पसार झाले असून, पोलिसांकडून त्यांचा शोध सुरू आहे. सविस्तर वाचा…



Source link