धीरेंद्र शास्त्री यांनी करवाचौथला ‘खसम पूजन-दिवस’ संबोधले:म्हणाले- पत्नी एक दिवस उपवास करते, त्यानंतर 364 दिवस पतीला टोमणे मारते

बागेश्वर धामचे पीठाधीश्वर पंडित धीरेंद्र कृष्ण शास्त्री यांनी करवाचौथला ‘खसम पूजन-दिवस’ असे म्हटले आहे. शास्त्री शिवपुरीच्या करैरा येथे सात दिवसीय श्रीराम कथा सांगत आहेत. सोमवारी ‘सीधी बात’ सत्रादरम्यान एका अनुयायाने करवाचौथचे व्रत ठेवण्याबाबत प्रश्न विचारला. यावर शास्त्रींनी मिश्कील अंदाजात उत्तर दिले. ते म्हणाले की, केवळ एक दिवस व्रत ठेवून उर्वरित ३६४ दिवस पतीला टोमणे मारू नयेत. असे म्हणू नये की, ‘तुम्ही कुठून मिळालात, कोणत्या मुहूर्तावर लग्न झाले होते, यापेक्षा आम्ही असेच मरून गेलो असतो.’ म्हणाले- करवाचौथला एक संकल्प नक्कीच घ्यायला हवा पंडित धीरेंद्र शास्त्री पुढे म्हणाले की, व्रत ठेवले पाहिजे. पाश्चात्त्य संस्कृतीच्या या काळात शास्त्रांमध्ये याबाबत फार कठोर नियम आढळत नसला, तरी एक संकल्प नक्कीच घेतला पाहिजे. शास्त्री म्हणाले की, पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी करवा चौथच्या दिवशी ज्या श्रद्धेने आणि साधनेने प्रार्थना केली जाते, तीच भावना संपूर्ण वर्षभरही कायम राहिली पाहिजे. तेव्हाच व्रत सार्थक आणि यशस्वी होईल. माजी मंत्री इमरती देवीही कथा ऐकण्यासाठी पोहोचल्या शिवपुरीमध्ये श्रीरामकथेच्या चौथ्या दिवशी भगवान श्रीरामलल्लांचा प्राकट्योत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. या प्रसंगी माजी मंत्री इमरती देवीही कथा ऐकण्यासाठी पोहोचल्या. त्यांनी व्यासपीठावर विराजमान बागेश्वर सरकारकडून आशीर्वाद घेतला. कथेत पंडित धीरेंद्र शास्त्री यांनी भगवान श्रीरामांच्या प्राकट्योत्सवाची मंगलगीते गायली. यावेळी इमरती देवीदेखील भाविकांसोबत आनंदाने नाचताना दिसल्या. आता जाणून घेऊया ‘खसम’ शब्दाचा अर्थ काय? ‘खसम’ हा हिंदी-उर्दूतील असा शब्द आहे, जो रोजच्या बोलचालीपासून लोकगीते, म्हणी आणि हिंदी चित्रपटांमधील संवादांपर्यंत ऐकायला मिळत आला आहे. या शब्दाचा अर्थ पतीच्या नात्याशी संबंधित आहेच; त्यासोबतच त्याला एक विशिष्ट देशी, लोकभाषिक आणि कधीकधी उपरोधिक छटाही जोडलेली आहे. खसमचा सामान्य अर्थ पती किंवा शौहर असा आहे. जुन्या हिंदी साहित्यामध्ये, उर्दूमध्ये, पंजाबीमध्ये आणि उत्तर भारतातील अनेक बोलीभाषांमध्ये पतीसाठी या शब्दाचा वापर केला जात आला आहे. उदाहरणार्थ, ‘उसका खसम’ याचा अर्थ ‘तिचा नवरा’ असा होतो. मात्र, ‘खसम खाना’ किंवा ‘खसम बनना’ यांसारख्या प्रयोगांचा अर्थ संदर्भ आणि प्रदेशानुसार बदलू शकतो. आजच्या शहरी हिंदीत ‘पति’ आणि ‘शौहर’ हे शब्द अधिक प्रचलित आहेत, तर ‘खसम’ हा शब्द लोकभाषेत, जुन्या गाण्यांमध्ये, ग्रामीण बोलचालीत आणि चित्रपटांतील संवादांमध्ये अधिक ऐकायला मिळतो. काही संदर्भांमध्ये हा शब्द विनोदी, उपरोधिक किंवा उग्रही वाटू शकतो.



Source link