राजस्थानमध्ये नवीन कार खरेदीवर मिळणाऱ्या सरकारी सवलतीत मोठ्या फसवणुकीचा पर्दाफाश झाला आहे. दैनिक दिव्य मराठीच्या तपासात समोर आले की, एका कार डीलरने 53 ग्राहकांना नवीन कार विकल्या. त्यांच्या नावावर यूपी-गुजरात-दिल्ली नंबरच्या गाड्यांचे स्क्रॅप सर्टिफिकेट (COD- सर्टिफिकेट ऑफ डिपॉझिट) बनावट पद्धतीने बनवले. प्रत्येक सर्टिफिकेटवर मिळणाऱ्या 50 हजार ते 1 लाख रुपयांपर्यंतच्या सवलतीचा फायदा स्वतः घेतला. ही सवलत स्क्रॅप पॉलिसी अंतर्गत तेव्हा मिळते, जेव्हा ग्राहक आपली जुनी कार स्क्रॅपमध्ये देऊन सर्टिफिकेट मिळवतो. आश्चर्यकारक बाब म्हणजे, ग्राहकांना याची माहिती तेव्हा मिळाली, जेव्हा भास्कर टीमने त्यांच्याशी संपर्क साधला. सुमारे 10 ग्राहकांनी या फसवणुकीची पुष्टी केली आहे. फसवणुकीचा हा खेळ इथेच थांबलेला नाही. सरकारकडून अधिकृत स्क्रॅप डीलर आणि शोरूम चालक मिळून हे करत आहेत. याची पडताळणी करण्यासाठी रिपोर्टर कार शोरूमचे मालक बनून अधिकृत स्क्रॅप डीलरकडे गेले. कंपनीचा मॅनेजर 25 हजार रुपये प्रति सर्टिफिकेट या दराने एकाच वेळी शेकडो सर्टिफिकेट देण्यास तयार झाला. या इन्व्हेस्टिगेशन रिपोर्टमध्ये वाचा- स्क्रॅप प्रमाणपत्राचा वापर करून हा खेळ कसा खेळला जात आहे… एकाच शोरूमने 53 ग्राहकांना फसवले तपासादरम्यान, आम्हाला 53 स्क्रॅप प्रमाणपत्रे मिळाली (संपूर्ण यादी सर्वात शेवटी दिली आहे). ही प्रमाणपत्रे अशा ग्राहकांच्या नावावर हस्तांतरित करण्यात आली होती, जे नवीन कार खरेदी करण्यासाठी आले होते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, हे काम जोधपूरमधील मारुती शोरूम श्रीकृष्णा ऑटो सेल्सने केले. दिव्य मराठी टीमने नवीन कार खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांशी संपर्क साधला असता, संपूर्ण प्रकरण स्पष्ट झाले. ग्राहकाने सांगितले की त्यांच्याकडून कारची पूर्ण किंमत वसूल करण्यात आली. कोणत्याही प्रकारची सवलत देण्यात आली नाही. स्क्रॅप धोरणानुसार, 15 वर्षांच्या जुन्या व्यावसायिक आणि 20 वर्षांच्या जुन्या खाजगी वाहनाला स्क्रॅप केल्यावर एक ‘प्रमाणपत्र’ मिळते. त्या प्रमाणपत्राचा वापर करून नवीन वाहन खरेदी केल्यास रोड टॅक्समध्ये 25% पर्यंतच्या सवलतीव्यतिरिक्त इतर अनेक फायदे मिळतात. रिपोर्टरच्या फोनवर ग्राहक चकित झाले, म्हणाले- आमच्या नावाने फसवणूक केली सीओडी (स्क्रॅप सर्टिफिकेट) वर मिळालेल्या तपशिलाच्या आधारे आम्ही ग्राहकांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. काहींचे नंबर बंद होते, तर काहींचे फोन उचलले गेले नाहीत. सुमारे 10 ग्राहकांशी आमचे बोलणे झाले. आम्ही त्यांना 2 प्रश्न विचारले- तुम्ही नवीन कार खरेदी करताना कोणती जुनी कार भंगारात (स्क्रॅपमध्ये) विकली होती का? स्क्रॅप सर्टिफिकेटवर तुम्हाला नवीन कारवर कोणती सवलत मिळाली होती का? सर्वांचे एकच उत्तर होते – त्यांनी नवीन कार तर खरेदी केली, पण स्क्रॅपमध्ये कोणतीही जुनी कार दिली नाही आणि त्याऐवजी कोणतीही सवलत घेतली नाही. कोणालाही स्वतःच्या नावावर बनवलेल्या स्क्रॅप प्रमाणपत्राची माहिती नव्हती. त्यांच्या नावावर फसवणूक झाली आहे. केस-1: पहिली कार खरेदी केली, नावावर बनावट प्रमाणपत्र बनले जोधपूरच्या रमेश सुथार यांनी सांगितले की, त्यांनी ऑक्टोबर 2025 मध्ये श्रीकृष्णा ऑटो सेल्समधून मारुती सेलेरियो कार खरेदी केली होती. ही त्यांच्या आयुष्यातील पहिली कार होती. कार खरेदी करताना स्क्रॅप पॉलिसी अंतर्गत सवलतीची कोणतीही माहिती दिली गेली नाही. दिव्य मराठी टीमकडून मिळालेल्या माहितीनंतर त्यांना कळले की त्यांच्या नावावर हरियाणा नंबरची एक शेवरले कार HR-68 B-5131 चे स्क्रॅप सर्टिफिकेट बनवण्यात आले आहे. हे सर्टिफिकेट 18 ऑक्टोबर 2025 रोजी जारी झाले. यामुळे मिळणारी सुमारे 50 हजार रुपयांची कर सवलत ग्राहकाला दिली गेली नाही. रमेश सुथार यांनी आम्हाला सांगितले की त्यांच्याकडे कधीही कोणती जुनी कार नव्हतीच. केस-2 : कोणतीही जुनी कार विकली नाही, ग्राहक म्हणाला- फसवणूक झाली, खटला दाखल करेन जोधपूरच्या तुलछाराम यांनी सांगितले की त्यांनी श्रीकृष्णा ऑटो सेल्समधून मार्च 2026 मध्ये बलेनो कार खरेदी केली होती. या कारची त्यांनी पूर्ण किंमत दिली. कोणतीही सवलत (डिस्काउंट) सांगितली गेली नाही आणि दिलीही गेली नाही. त्यांनी सांगितले- माझ्या नावावर हरियाणा नंबरची (HR33K4432) फोर्ड फिगो कारचे प्रमाणपत्र बनवले गेले. या नंबरची माझ्याकडे कधीही कोणतीही कार नव्हती आणि मी कोणाकडूनही प्रमाणपत्र खरेदी केले नाही. कार शोरूमवाल्यांनी सर्व काही माझ्या माहितीशिवाय केले आहे. सवलतही त्यांनी स्वतःच हडपली आहे. आता मी फसवणुकीचा गुन्हा दाखल करेन. केस-३: ३० हजार रुपयांच्या सवलतीचे आमिष, न सांगता प्रमाणपत्र बनवले जोधपूरच्या तिंवरी येथील रहिवासी किशोर कुमार यांनी सांगितले की, त्यांच्याकडे एक जुनी कार होती. इतर एक-दोन शोरूमवाल्यांनी कार स्क्रॅपमध्ये दिल्यास 25 हजार रुपयांची सवलत देऊ केली होती. कृष्णा ऑटो सेल्सशी संपर्क साधला असता, सेल्समन म्हणाला- 30 हजार रुपयांची सवलत देईल, यासाठी कार स्क्रॅपमध्ये देण्याची गरज नाही. मी माझी जुनी कार दुसरीकडे विकली आणि नवीन ग्रँड विटारा खरेदी केली. त्यावेळी माझे पॅन कार्ड, आधार कार्ड, बँक डिटेल्स यांसारखी अनेक कागदपत्रे घेतली होती. अनेक वेळा ओटीपी देखील मागितले होते. माझ्या कागदपत्रांवर हरियाणा नंबरच्या एका इंडिका कारचे (HR-04-L-4448) स्क्रॅप सर्टिफिकेट बनवतील हे मला माहीत नव्हते. सेल्समनने डिस्काउंट प्रक्रियेचा भाग असल्याचे सांगून माझ्याकडून 32 हजार रुपये घेतले होते. ते परत करण्याचे वचन दिले होते. पण परत केले नाहीत. मागितल्यावर फसवण्याची धमकी दिली. किशोर कुमार आणि एजन्सीच्या सेल्समनमधील संवादाचे काही अंश… ग्राहक : तुम्ही माझ्याकडून 32 हजार रुपये जमा करून घेतले होते, परत देईन असे सांगितले होते, पण दिले नाहीत. सेल्समन : ते पैसे तर स्क्रॅप सर्टिफिकेट बनवण्यात खर्च झाले…आता काही मिळणार नाही. ग्राहक : मला विचारल्याशिवाय सर्टिफिकेट बनवले आणि पैसेही देत नाही? सेल्समन : काही पैशांसाठी संबंध खराब करत आहात….सर्टिफिकेट तुमच्या नावावर बनले आहे. तक्रार केली तर तुम्हीच फसाल. ग्राहक : तुम्ही मला विचारल्याशिवाय सर्टिफिकेटही बनवले आणि पैसेही हडपले.
शोरूमच्या व्यवस्थापकाने कोणतेही उत्तर दिले नाही ग्राहकांच्या परवानगीशिवाय स्क्रॅप प्रमाणपत्र बनवून सवलत हडपल्याच्या प्रकरणात आम्ही श्रीकृष्णा ऑटो सेल्सचे जनरल मॅनेजर देवानंद लोहिया यांच्याशी बोलण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी फोन उचलला पण या प्रकरणावर उत्तर देण्यास नकार दिला. आता वाचा- बनावट प्रमाणपत्र बनवणाऱ्या नेटवर्कची चौकशी स्क्रॅप डीलर : व्यवस्थापक म्हणाला- दररोज 600 प्रमाणपत्रे काढतो राजस्थानमध्ये जुनी कार स्क्रॅपमध्ये बदलून COD (स्क्रॅप सर्टिफिकेट) जारी करण्यासाठी केवळ 4 कंपन्या अधिकृत आहेत. चौघांची कार्यालये जयपूरमध्ये आहेत. यापैकी एक आहे WORTECH RVSF कंपनी. दिव्य मराठी टीमने यूपीचा कार डीलर बनून कंपनीचे जनरल मॅनेजर अनिल कुमार यांच्याशी संपर्क साधला. फोनवर बोलल्यानंतर त्यांनी आम्हाला जयपूरच्या विद्याधर नगरमधील टाइम्स स्क्वेअर बिल्डिंगजवळ त्यांच्या ऑफिसमध्ये बोलावले. तिथे जे बोलणे झाले, त्याचे काही अंश वाचा… रिपोर्टर : सर, स्क्रॅप सर्टिफिकेट खरेदीचा व्यवहार करायचा होता. मॅनेजर : तुम्ही काय करता…कशासाठी पाहिजे. रिपोर्टर : यूपी (आग्रा) मध्ये आमची मारुतीची डीलरशिप आहे…ग्राहकाच्या नावावर सवलत घेण्यासाठी हवे आहेत. व्यवस्थापक : रोज किती स्क्रॅप सर्टिफिकेट लागतात…माझा अर्थ किती मागणी असेल. रिपोर्टर : जास्त नाही, महिन्याला 15 ते 20 च लागतात. व्यवस्थापक : मग तर तुमची मागणी खूप कमी आहे, आम्ही तर जेवढे हवे तेवढे बनवून देऊ. रिपोर्टर : एका स्क्रॅप सर्टिफिकेटचा काय दर असेल? व्यवस्थापक : राजस्थानमध्ये स्क्रॅप सर्टिफिकेटचा दर जास्त आहे, 25 ते 35 हजार रुपयांपर्यंत असतो. उदाहरणार्थ, आज घेतल्यास एक स्क्रॅप सर्टिफिकेट 28 हजार रुपयांना मिळेल. पेमेंट ऑनलाइन करावे लागेल, तुम्हाला जेवढे सर्टिफिकेट हवे तेवढे मिळतील. व्यवस्थापक म्हणाला- 45 हजार रुपयांपर्यंत विकले जाते एक प्रमाणपत्र कंपनीचे व्यवस्थापक अनिल कुमार यांच्याशी व्यवहार करताना त्याने धक्कादायक माहिती दिली. त्याने दावा केला की तो दरमहा 600 पेक्षा जास्त स्क्रॅप प्रमाणपत्रे कार डीलर्सना विकतो. कधीकधी एक प्रमाणपत्र 45 हजार रुपयांनाही विकले जाते. व्यवस्थापक अनिल कुमार यांनी सांगितले की, उत्तर प्रदेशात स्क्रॅप प्रमाणपत्रे बनवणाऱ्या कंपन्या जास्त आहेत. तेथे आरटीओ करात 12% सवलत असल्याने, केवळ 10 ते 15 हजार रुपयांमध्ये स्क्रॅप प्रमाणपत्र तयार होते. राजस्थानमध्ये आरटीओ करात 25% सूट असल्याने, येथे स्क्रॅप प्रमाणपत्राचा दर जास्त असतो. अशा फसवणुकीला कॅमेऱ्यात रेकॉर्ड करणे हा आमचा उद्देश होता. त्यामुळे दिव्य मराठी टीमने मॅनेजरकडे लवकरच 100 हून अधिक प्रमाणपत्रांच्या ऑर्डरचे निमित्त केले. स्क्रॅपमध्ये कार दिल्यावर किती सूट मिळते? या उदाहरणावरून समजून घ्या… समजा तुम्हाला मारुतीची Brezza LXI CNG मॉडेल कार खरेदी करायची आहे. याची ऑन रोड किंमत 10 लाख 37 हजार 846 रुपये येत आहे. स्क्रॅप प्रमाणपत्रावर किती सूट मिळेल, हे या ग्राफिकद्वारे समजून घेऊया….
स्क्रॅप पॉलिसी कशी बनली स्कॅम पॉलिसी जुनाट, अनफिट गाड्या रस्त्यावरून हटवून प्रदूषण कमी करण्यासाठी स्क्रॅप पॉलिसी आणली होती. या अंतर्गत जुनी गाडी स्क्रॅप केल्यास नवीन गाडी खरेदी करताना आरटीओ कर, स्क्रॅप बोनस आणि सीओडी (स्क्रॅप सर्टिफिकेट) द्वारे 50 हजार ते 1 लाख रुपयांपर्यंतची सूट मिळते. आरोप आहे की, काही कार डीलर्स विक्री वाढवण्यासाठी 30-35 हजार रुपयांमध्ये स्क्रॅप सर्टिफिकेटची व्यवस्था करून ग्राहकांना सूट मिळवून देत आहेत. यासाठी स्क्रॅप कंपन्या आधीच स्क्रॅप झालेल्या भंगार गाड्यांची कागदपत्रे आणि चेसिस नंबर वापरून नवीन ग्राहकांच्या नावावर सर्टिफिकेट हस्तांतरित करतात. नियमांमधील सर्टिफिकेट हस्तांतरणाच्या सुविधेचा फायदा घेऊन डीलर्स आणि स्क्रॅप कंपन्या कमाई करत आहेत, तर प्रत्यक्षात वाहन स्क्रॅप न करता सरकारी सवलतीचा लाभ घेतला जात आहे. जोथपूरचे जिल्हा परिवहन अधिकारी म्हणाले- चौकशी करू जोथपूरचे जिल्हा परिवहन अधिकारी पीआर जाट यांनी सांगितले- एखाद्या कार डीलरने ग्राहकाच्या परवानगीशिवाय स्क्रॅप प्रमाणपत्र बनवून सवलत घेतल्याची तक्रार आली, तर आम्ही चौकशी करू. चौकशीत गडबड आढळल्यास कारवाईही केली जाईल. परिवहन विभाग म्हणाला- निगराणीसाठी नवीन समिती स्थापन करू परिवहन विभागाचे उपायुक्त ओ.पी. बुनकर यांनी सांगितले की, जुन्या कारचा मालक आपली कार स्क्रॅप केल्यानंतर स्क्रॅप प्रमाणपत्र बनवतो. जर कार मालकाला स्क्रॅप प्रमाणपत्रातून मिळणाऱ्या सवलतीचा फायदा स्वतः घ्यायचा नसेल, तर तो ते दुसऱ्या कोणाला विकू किंवा हस्तांतरित करू शकतो. परंतु, धोरणामध्ये या नियमाचा फायदा घेऊन स्क्रॅप प्रमाणपत्र अनेक वेळा विकून फायदा घेण्यापासून रोखण्यासाठी, नुकतीच मंत्र्यांनी एक बैठकही घेतली होती. स्क्रॅप प्रमाणपत्र बनवणाऱ्या कंपन्यांच्या देखरेखीसाठी एक समिती स्थापन केली जाईल. याव्यतिरिक्त, येत्या काळात केवळ राजस्थानमधील गाड्यांचे स्क्रॅप प्रमाणपत्र बनवण्याचा नियम बनवण्यावर विचार सुरू आहे. अशा ग्राहकांची यादी, ज्यांच्या नावाने बनावट स्क्रॅप प्रमाणपत्रे बनवली गेली
Source link
