भटक्या कुत्र्यांच्या प्रकरणात SC आज निकाल देणार:मागील सुनावणीत म्हटले- मृत्यूसाठी डॉग फीडर्सही जबाबदार, सर्वत्र प्रशासन अपयशी

सर्वोच्च न्यायालय आज भटक्या कुत्र्यांची वाढती संख्या आणि कुत्र्यांच्या चाव्याच्या घटनांशी संबंधित प्रकरणात निकाल देईल. न्यायमूर्ती विक्रम नाथ, न्यायमूर्ती संदीप मेहता आणि न्यायमूर्ती एन.व्ही. अंजारिया यांचे खंडपीठ या प्रकरणाची सुनावणी करत आहे. मागील सुनावणी २९ जानेवारी रोजी झाली होती, ज्यात खंडपीठाने निकाल राखून ठेवला होता. यावेळी राज्ये, भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) आणि भारतीय प्राणी कल्याण मंडळाने (AWBI) युक्तिवाद सादर केले होते. न्यायालयाने म्हटले होते की, भटक्या कुत्र्यांच्या कोणत्याही हल्ल्यात दुखापत किंवा मृत्यू झाल्यास, महानगरपालिकेसोबतच कुत्र्यांना खायला घालणाऱ्यांची (डॉग फीडर्स) जबाबदारीही निश्चित केली जाऊ शकते. न्यायालयाने म्हटले होते की, आमच्या टिप्पणीला विनोद समजणे चुकीचे ठरेल. आम्ही गंभीर आहोत. न्यायालय जबाबदारी निश्चित करण्यापासून मागे हटणार नाही, कारण सध्याच्या व्यवस्थेत स्थानिक प्रशासनाचे अपयश समोर आले आहे. न्यायालयाने गेल्या वर्षी स्वतःहून दखल घेतली होती हे प्रकरण 28 जुलै 2025 रोजी सुरू झाले होते. सर्वोच्च न्यायालयाने देशातील भटक्या कुत्र्यांच्या हल्ल्यांची आणि त्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूंची स्वतःहून दखल घेतली होती. 11 ऑगस्ट 2025 रोजी न्यायालयाने दिल्ली-एनसीआरमधून 8 आठवड्यांच्या आत सर्व भटक्या कुत्र्यांना पकडून निवारागृहात पाठवण्याचे आदेश दिले होते. याविरोधात विरोध झाल्यानंतर 22 ऑगस्ट 2025 रोजी न्यायालयाने आपल्या आदेशात बदल केला. न्यायालयाने सांगितले की, ज्या कुत्र्यांना रेबीज नाही आणि जे आक्रमक नाहीत, त्यांना नसबंदी आणि लसीकरणानंतर त्याच परिसरात सोडले जाऊ शकते, जिथून त्यांना पकडले होते. नंतर या प्रकरणाची व्याप्ती संपूर्ण देशात वाढवण्यात आली. 7 नोव्हेंबर 2025 रोजी न्यायालयाने अंतरिम आदेशात राज्ये आणि NHAI ला महामार्ग, रुग्णालये, शाळा आणि इतर संस्थांच्या आसपासून भटक्या जनावरांना हटवण्यास सांगितले होते. प्रकरणात झालेल्या मागील 8 सुनावण्या… 29 जानेवारी 2026: न्यायमूर्ती विक्रम नाथ, न्यायमूर्ती संदीप मेहता आणि न्यायमूर्ती एन.व्ही. अंजारिया यांच्या खंडपीठाने म्हटले होते की, न्यायालय खाजगी पक्षांचे युक्तिवाद पूर्ण करून आजच सुनावणी संपवू इच्छिते. यानंतर राज्यांना एक दिवसाची संधी दिली जाईल. ९ जानेवारी, २०२६: अभिनेत्री शर्मिला टागोर यांच्या वकिलांनी सांगितले की, सर्व कुत्रे आक्रमक नसतात. दिल्ली एम्समध्ये गोल्डी नावाचा एक कुत्रा आहे, जो अनेक वर्षांपासून तिथे आहे पण त्याने कधीही कोणाला चावले नाही. यावर कोर्टाने टागोर यांच्या वकिलांना फटकारले आणि म्हटले- अशा कुत्र्यांना चांगले किंवा महान सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करू नका. 8 जानेवारी, 2026: न्यायमूर्ती नाथ म्हणाले होते की, कुत्रे माणसांची भीती ओळखतात म्हणून चावतात. यावर एका वकिलाने (कुत्र्यांच्या बाजूने असलेल्या) नकार दिला. मग न्यायमूर्ती म्हणाले- तुमचे डोके हलवू नका, ही गोष्ट मी माझ्या वैयक्तिक अनुभवावरून सांगत आहे. 7 नोव्हेंबर 2025: न्यायालयाने शैक्षणिक संस्था, रुग्णालये, रेल्वे स्थानके इत्यादी ठिकाणांहून भटक्या कुत्र्यांना हटवण्याचे निर्देश जारी केले. आदेशात म्हटले आहे की, ठिकाणांहून हटवलेल्या कुत्र्यांना पुन्हा तिथेच सोडू नये. 3 नोव्हेंबर 2025: मुख्य सचिवांना वैयक्तिकरित्या बोलावण्यास सांगितले. जेव्हा बिहारच्या मुख्य सचिवांनी निवडणुकीमुळे सूट मागितली, तेव्हा न्यायालयाने ही परवानगी दिली नाही. निवडणुकीत तुमची भूमिका विशेष नाही, त्यामुळे तुम्हाला हजर राहावेच लागेल, असे म्हटले. 27 ऑक्टोबर 2025: राज्यांना फटकारले. भटक्या कुत्र्यांच्या चावण्याच्या वाढत्या घटनांमुळे देशाच्या प्रतिमेला धक्का लागतो, असे म्हटले. 22 ऑगस्ट 2025: आधीच्या आदेशात बदल केला. नसबंदी-लसीकरणानंतर त्यांना त्यांच्या परिसरात परत सोडण्यास सांगितले. सार्वजनिक ठिकाणी विशिष्ट फीडिंग-झोन घोषित करणे 11–14 ऑगस्ट 2025: न्यायालयाने पहिल्यांदाच कुत्र्यांना रस्त्यांवरून उचलून शेल्टर होममध्ये ठेवण्याचा आदेश दिला होता.



Source link