भारतासह जगभरात 3 महिन्यांपर्यंत दुष्काळाची शक्यता:अल निनोचा परिणाम; केंद्राचा निर्देश- राज्यांनी यावर उपाययोजना करण्याची योजना लागू करावी

भारतीय हवामान विभागापाठोपाठ जागतिक हवामानशास्त्र संघटना (WMO) ने देखील जागतिक हवामानाबाबत इशारा जारी केला आहे. संयुक्त राष्ट्र (UN) च्या या हवामान संस्थेनुसार, पॅसिफिक महासागरातील समुद्राचे पाणी वेगाने गरम होत असल्यामुळे जून ते ऑगस्टदरम्यान अल निनो तयार होण्याची शक्यता 80% आहे. नोव्हेंबरपर्यंत ते 90% किंवा त्याहून अधिक राहण्याची शक्यता आहे. अल निनो पुढे जाऊन आणखी मजबूत होऊ शकतो. यामुळे भारतासह जगभरात दुष्काळ, पूर, सागरी-भूभागावरील उष्णतेची लाट आणि हवामानाची धोकादायक रूपे पाहायला मिळू शकतात. कृषी मंत्रालयाने राज्ये आणि संबंधित एजन्सींना निर्देश दिले आहेत की, सामान्यपेक्षा कमी मान्सून आणि अल निनोच्या शक्यतेमुळे जिल्हा स्तरावर योजना लागू कराव्यात. कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान म्हणाले की, त्याचबरोबर शेतकऱ्यांपर्यंत लवकर माहिती पोहोचवण्यासाठी डिजिटल आणि कॉल सेंटर सेवा मजबूत कराव्यात. अल निनो म्हणजे काय आणि तो का येतो प्रशांत महासागराच्या विषुववृत्तीय प्रदेशात जेव्हा समुद्रावरील वारे कमकुवत होतात, तेव्हा दक्षिण अमेरिकेच्या किनाऱ्यावरील पाणी असामान्यपणे गरम होऊ लागते. समुद्राचे पाणी गरम होण्याला अल निनो म्हणतात. हे जागतिक वारे आणि ढगांचे नमुने बदलून जगभरातील हवामानाला विस्कळीत करते. भारतात 2 सक्रिय प्रणालींमुळे मान्सून वाचू शकतो WMO नुसार, अल निनो असूनही भारतात मान्सून वाचू शकतो, जर या दोन प्रणाली सक्रिय राहिल्या तर- समुद्राचे पाणी 6°C जास्त गरम झाले WMO च्या शास्त्रज्ञांनुसार, समुद्राच्या पृष्ठभागाखालील पाणी सामान्यपेक्षा 6°C पर्यंत जास्त गरम आढळले आहे. ही चिंतेची बाब आहे. समुद्रात साचलेली हीच अतिरिक्त उष्णता पृष्ठभाग गरम करत आहे, ज्यामुळे अल निनोला गती मिळत आहे. प्रभावित देशांना तयार राहण्यास सांगितले संस्थेने गंभीर दुष्काळाची शक्यता वर्तवली आहे. त्यांनी भारत आणि इतर सर्व प्रभावित देशांच्या सरकारांना, कृषी, आरोग्य, ऊर्जा विभागांना युद्धपातळीवर तयार राहण्यास सांगितले आहे. वेळेवर मिळालेल्या अचूक इशाऱ्यामुळे आणि पूर्वतयारीमुळे लाखो जीव वाचू शकतात. यापूर्वी, 2023-24 चा अल निनो इतिहासातील पाच सर्वात शक्तिशाली टप्प्यांपैकी एक होता, ज्याने 2024 मध्ये जागतिक तापमानाचे सर्व विक्रम मोडले होते.



Source link