8 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
फूड रेग्युलेटर FSSAI ने डाबर इंडियाला भ्रामक आणि ‘100%’ दाव्यांसह अनेक खाद्य उत्पादने विकण्यापासून रोखले आहे. यात डाबरचे मध आणि गाईचे तूप यांचाही समावेश आहे.
FSSAI ने हे दावे दिशाभूल करणारे असल्याचे नमूद करत कंपनीला तात्काळ या चिन्हांकित वस्तूंची विक्री थांबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. FSSAI ने डाबरकडून 15 दिवसांच्या आत कारवाई अहवाल (ॲक्शन टेकन रिपोर्ट) मागवला आहे.
कोणत्या उत्पादनांवर बंदी घालण्यात आली?
- मध आणि ऑरगॅनिक मध
- गाईचे तूप
- सफरचंदाचे व्हिनेगर
- व्हर्जिन कोकोनट ऑइल आणि तिळाचे तेल
- नारळाचे पाणी आणि नारळाचे दूध
FSSAI च्या तपासणीत काय आढळले
FSSAI नुसार, कंपनीच्या वेबसाइटवर विकल्या जाणाऱ्या खाद्यपदार्थांवर अनेक प्रकारचे दिशाभूल करणारे ‘100%’ दावे आढळले होते. यामध्ये ‘100% नैसर्गिक’, ‘100% शुद्ध’, ‘100% शुद्धतेची हमी’, ‘100% सेंद्रिय’ आणि ‘100% कोवळ्या नारळाचे पाणी’ यांसारखे लेबल समाविष्ट होते.
नियामक म्हणतो की ‘100 टक्के’ दाव्यांचा हा वापर FSS (जाहिरात आणि दावे) नियम, 2018 चे उल्लंघन करतो. हे दावे अस्पष्ट, असत्यापित आणि सामान्य ग्राहकांना दिशाभूल करणारे आहेत.
नियमांचे इतर मोठे उल्लंघन
- ‘जैविक भारत’ लोगो: डाबर हिमालयन ऑरगॅनिक ॲपल सायडर व्हिनेगर आणि डाबर ऑरगॅनिक मध या उत्पादनांवर कोणत्याही वैध FSSAI ऑरगॅनिक एंडोर्समेंटशिवाय ‘जैविक भारत’ लोगो आढळला.
- कंपाउंड फूड्सवर चुकीचा दावा: डाबर होममेड कोकोनट मिल्कला “100% शुद्धता” च्या दाव्यासह बाजारात आणले जात होते. FSS नियम, 2018 नुसार कंपाउंड फूड्स (मिश्रित खाद्यपदार्थ) साठी असा दावा करण्याची परवानगी अजिबात नाही.
यापूर्वीही नोटीस देण्यात आली होती, कारवाई न झाल्याने निर्णय घेण्यात आला
FSSAI ने सांगितले की, त्यांनी यापूर्वीही डाबरला नोटीस बजावून अशा प्रकारच्या दिशाभूल करणाऱ्या “100%” दाव्यांना त्वरित थांबवण्याचे निर्देश दिले होते. मात्र, कंपनीकडून कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही, त्यामुळे FSSAI ला हा कठोर प्रतिबंध (बॅन) आदेश जारी करावा लागला. आता डाबरला 15 दिवसांच्या आत हे सांगावे लागेल की त्यांनी FSSAI च्या आदेशानंतर कोणती पावले उचलली आहेत.
नॉलेज बॉक्स: 100% दाव्यावर बंदी का?
अन्न विज्ञानानुसार, कोणतीही प्रक्रिया केलेल्या किंवा पॅक केलेल्या खाद्यपदार्थात नैसर्गिक आर्द्रता, हवा किंवा प्रक्रिया घटकांमुळे ‘100% शुद्ध’ असणे वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध करणे जवळजवळ अशक्य असते. म्हणून, ठोस प्रयोगशाळेच्या पुराव्याशिवाय हे लिहिणे कायदेशीर गुन्हा आहे.
