अयोध्या4 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
श्रीराम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टमध्ये बुधवारी मोठा प्रशासकीय बदल झाला. ट्रस्टने स्वामी गोविंद देव गिरी यांची नवीन महासचिव म्हणून नियुक्ती केली आहे. यापूर्वी ते ट्रस्टमध्ये कोषाध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळत होते. चंपत राय यांच्या महासचिव पदावरून पायउतार झाल्यानंतर ट्रस्टमध्ये नवीन व्यवस्था केली जात आहे. याच अंतर्गत स्वामी गोविंद देव गिरी यांना महासचिवपदाची महत्त्वाची जबाबदारी देण्यात आली आहे.
गोविंद देव गिरी महाराज केवळ राम मंदिर ट्रस्टशी संबंधित संत नाहीत, तर ते दीर्घकाळापासून वेद, उपनिषद, रामायण, महाभारत आणि भगवद्गीता यांसारख्या धर्मग्रंथांवर प्रवचन देत आहेत. 17 वर्षांच्या वयात त्यांनी आपल्या बेलापूर गावात पहिल्यांदा भगवद्गीतेवर प्रवचन दिले होते. त्यानंतर देश-विदेशात त्यांच्या धार्मिक प्रवचनांची मालिका सुरू राहिली.
राम मंदिर आंदोलन आणि मंदिर उभारणीच्या प्रक्रियेतही त्यांची महत्त्वाची भूमिका राहिली आहे. जानेवारी 2024 मध्ये रामललाच्या प्राणप्रतिष्ठेच्या वेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी आपला 11 दिवसांचा उपवास स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज यांच्या हस्ते ज्यूस पिऊन संपवला होता. आता ट्रस्टचे महासचिव म्हणून त्यांच्यासमोर मंदिराचे प्रशासन, व्यवस्थापन आणि ट्रस्टच्या कार्यांना पुढे नेण्याची मोठी जबाबदारी असेल.
महाराष्ट्रातील बेलापूरमध्ये जन्म, नाव होते किशोरजी व्यास
स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज यांचा जन्म 25 जानेवारी 1949 रोजी महाराष्ट्रातील अहिल्यानगर जिल्ह्यातील बेलापूर गावात झाला होता. त्यांचे मूळ नाव किशोर मदनगोपाल व्यास होते. नंतर ते आचार्य किशोरजी व्यास या नावानेही प्रसिद्ध झाले.
धार्मिक वातावरणात वाढलेल्या गोविंद देव गिरी यांनी बेलापूरमध्येच प्राथमिक शिक्षण घेतले. त्यानंतर ते स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंग शास्त्री आठवले यांनी स्थापन केलेल्या तत्त्वज्ञान विद्यापीठाशी जोडले गेले. येथे त्यांनी दर्शनशास्त्राचे शिक्षण घेतले. पुढे ते वाराणसीला पोहोचले, जिथे त्यांनी वेद, उपनिषद आणि भारतीय दर्शनाचा अभ्यास केला आणि वैदिक विद्वान डॉ. विश्वनाथजी देव यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘दर्शनाचार्य’ ही पदवी प्राप्त केली.
17 वर्षांच्या वयात पहिली कथा, त्यानंतर देश-विदेशात प्रवचन
गोविंद देव गिरी महाराज यांची ओळख सर्वप्रथम धर्मग्रंथांचे विद्वान आणि कथावाचक म्हणून झाली. त्यांनी अवघ्या 17 वर्षांच्या वयात आपल्या गावात श्रीमद्भागवत आणि भगवद्गीतेवर प्रवचन सुरू केले.
त्यानंतर त्यांनी रामायण, महाभारत, भगवद्गीता, ज्ञानेश्वरी, दासबोध, योग वशिष्ठ, श्रीदेवी भागवत, शिव पुराण आणि हनुमान कथा यांसारख्या विषयांवर प्रवचने केली. त्यांची प्रवचने भारताव्यतिरिक्त परदेशातही झाली आहेत.
स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज यांचा जन्म 25 जानेवारी 1949 रोजी महाराष्ट्रातील अहिल्यानगर जिल्ह्यातील बेलापूर गावात झाला होता.
2006 मध्ये परमहंस संन्यास घेतला, नाव गोविंद देव गिरी पडले
त्यांच्या आयुष्यात मोठा बदल 2006 साली आला. 30 एप्रिल 2006 रोजी हरिद्वारमध्ये गंगा नदीच्या काठी त्यांनी परमहंस संन्यासाची दीक्षा घेतली. ही दीक्षा स्वामी सत्यमित्रानंद गिरी यांच्याकडून झाली होती आणि कांची कामकोटि पीठाचे शंकराचार्य स्वामी जयेंद्र सरस्वती यांचा आशीर्वादही त्यांना मिळाला होता. संन्यास घेतल्यानंतर आचार्य किशोरजी व्यास यांचे नाव अधिकृतपणे स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज असे झाले.
वेदांच्या प्रचारासाठी संस्था स्थापन केली
गोविंद देव गिरी महाराजांनी केवळ प्रवचनांपर्यंतच आपल्या कार्याला मर्यादित ठेवले नाही. त्यांनी वेदांच्या अध्ययन आणि प्रचार-प्रसारासाठी महर्षि वेदव्यास प्रतिष्ठानची स्थापना केली. या संस्थेची स्थापना 21 फेब्रुवारी 1990 रोजी आळंदी येथे करण्यात आली होती. या संस्थेशी संबंधित विविध वैदिक विद्यालयांच्या माध्यमातून वेद आणि वैदिक परंपरेच्या अध्ययनाला प्रोत्साहन देण्याचे काम करण्यात आले.
राम मंदिर ट्रस्टमध्ये सुरुवातीपासूनच महत्त्वाची भूमिका
श्रीराम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टमध्ये गोविंद देव गिरी महाराजांना सुरुवातीपासूनच महत्त्वाची जबाबदारी मिळाली. ते ट्रस्टचे कोषाध्यक्ष होते आणि मंदिराशी संबंधित आर्थिक बाबींच्या देखरेखीमध्ये त्यांची भूमिका होती. ट्रस्टचे सदस्य म्हणून ते मंदिर बांधकाम आणि प्रशासनाशी संबंधित महत्त्वाच्या निर्णयांमध्येही सहभागी होते.
जुलै 2026 मध्ये राम मंदिरात अर्पणाच्या चोरीचा वाद समोर आल्यानंतर ट्रस्टच्या कार्यप्रणाली आणि आर्थिक नियंत्रणावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले. त्यावेळी गोविंद देव गिरी यांनी सांगितले होते की, व्यवस्थेत त्रुटी राहिल्या आहेत आणि प्रशासकीय शिस्त मजबूत करण्याची गरज आहे. त्यांनी चंपत राय यांचा बचाव करत त्यांच्या हेतूवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित न करण्याचेही सांगितले होते.
प्राणप्रतिष्ठेवेळी पंतप्रधान मोदींचे उपवास सोडवले
22 जानेवारी 2024 रोजी अयोध्येत रामललाच्या प्राणप्रतिष्ठेदरम्यान गोविंद देव गिरी महाराज यांची भूमिका विशेषतः चर्चेत राहिली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी प्राणप्रतिष्ठेपूर्वी 11 दिवसांचे उपवास ठेवले होते. समारंभानंतर त्यांनी स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज यांच्या हस्ते प्रसाद ग्रहण करून आपले उपवास सोडले होते. या चित्रानंतर स्वामी गोविंद देव गिरी महाराज राष्ट्रीय स्तरावर अधिक चर्चेत आले.
पंतप्रधान मोदींनी स्वामी गोविंद देव गिरी यांच्या हस्ते प्रसाद ग्रहण करून आपले उपवास सोडले होते
आता महासचिव म्हणून काय जबाबदारी असेल?
महासचिव पद राम मंदिर ट्रस्टच्या प्रशासकीय व्यवस्थेत अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ट्रस्टचे निर्णय लागू करणे, विविध समित्यांमध्ये समन्वय साधणे, मंदिर आणि संबंधित व्यवस्थांवर देखरेख ठेवणे तसेच ट्रस्टच्या प्रशासकीय कार्यांना पुढे नेण्यात महासचिवाची भूमिका महत्त्वाची असेल.
चंपत राय यांच्या राजीनाम्यानंतर कृष्ण मोहन यांना अंतरिम महासचिवपदाची जबाबदारी देण्यात आली होती. जुलै 2026 च्या ट्रस्ट बैठकीत स्थायी महासचिवांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. आता स्वामी गोविंद देव गिरी यांना ही जबाबदारी मिळाल्याने ट्रस्टच्या नवीन प्रशासकीय संघाचे स्वरूप स्पष्ट झाले आहे.
CEO सोबत मिळून सांभाळतील नवीन व्यवस्था
राम मंदिर ट्रस्टने याच बैठकीत माजी एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा यांची ट्रस्टचे पहिले मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) म्हणून नियुक्ती केली आहे. म्हणजेच आता ट्रस्टमध्ये धार्मिक आणि आध्यात्मिक नेतृत्वासोबत व्यावसायिक प्रशासकीय व्यवस्थाही मजबूत केली जात आहे.
एका बाजूला CEO मंदिर आणि ट्रस्टच्या प्रशासकीय कामकाजाचे व्यवस्थापन करण्याची जबाबदारी सांभाळतील, तर दुसरीकडे महासचिव म्हणून स्वामी गोविंद देव गिरी ट्रस्टच्या निर्णय प्रक्रियेत आणि विविध उपक्रमांच्या समन्वयात महत्त्वाची भूमिका बजावतील.
——————————-
ही बातमी देखील वाचा-
राममंदिराचे पहिले CEO बनले माजी एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा:चंपत राय यांच्या जागी गोविंद देव गिरी सरचिटणीस; ट्रस्टमध्ये 3 नवीन सदस्य समाविष्ट
माजी एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा अयोध्या राम मंदिर ट्रस्टचे पहिले CEO असतील. श्रीराम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टने बुधवारी याची घोषणा केली. मिश्रा यांनी ऑपरेशन सिंदूरमध्ये पश्चिम वायु कमांडचे नेतृत्व केले आणि वायुसेनेत 39 वर्षे काम केले. पूर्ण बातमी वाचा….
