ज्येष्ठ विचारवंत डॉ. आ. ह. साळुंखे यांना डी.लिट:महात्मा गांधी मिशन विद्यापीठाकडून सन्मान

ज्येष्ठ विचारवंत, साहित्यिक आणि संशोधक डॉ. आ. ह. साळुंखे यांना छत्रपती संभाजीनगर येथील महात्मा गांधी मिशन विद्यापीठाकडून ज्ञानक्षेत्रातील सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या डी.लिट. (Doctor of Letters) पदवीने सन्मानित करण्यात येणार आहे. विद्यापीठाचे कुलपती डॉ. अंकुश कदम यांनी ही घोषणा केली. विद्यापीठाच्या 26 सप्टेंबर 2026 रोजी होणाऱ्या दीक्षांत समारंभात डॉ. साळुंखे यांना ही पदवी सन्मानपूर्वक प्रदान करण्यात येणार आहे. डॉ. आ. ह. साळुंखे यांनी गेल्या अनेक दशकांपासून भारतीय समाज, संस्कृती, इतिहास, धर्म, तत्त्वज्ञान आणि बहुजन विचारपरंपरेचा अभ्यास केला आहे. भारतीय संस्कृतीतील तुलनेने दुर्लक्षित आणि अप्रकाशित राहिलेल्या बहुजन विचारप्रवाहांचा शोध घेऊन त्यावर त्यांनी सातत्याने लेखन व संशोधन केले. त्यांच्या प्रदीर्घ साहित्यिक आणि वैचारिक प्रवासात 65 ग्रंथांचे लेखन झाले आहे. अवैदिक विचारप्रवाहाची पुनर्मांडणी हे डॉ. साळुंखे यांच्या संशोधनाचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते. चार्वाक तत्त्वज्ञान, बळी परंपरा, बौद्ध विचार, संत साहित्य तसेच वैदिक धर्माची चिकित्सक मांडणी या विषयांवर त्यांनी विस्तृत लेखन केले आहे. पारंपरिक समजुतींना चिकित्सक दृष्टीने तपासून सामाजिक आणि ऐतिहासिक संदर्भात विचार मांडणे, ही त्यांच्या लेखनाची महत्त्वाची बाजू राहिली आहे. डॉ. साळुंखे यांच्या ‘आस्तिक शिरोमणी चार्वाक’, ‘विद्रोही तुकाराम’, ‘बळीवंश’, ‘मनुस्मृतीच्या समर्थकांची संस्कृती’, ‘महाभारतातील स्त्रिया’, ‘हिंदू संस्कृती आणि स्त्री’, ‘सर्वोत्तम भूमिपुत्र गोतम बुद्ध’ आदी ग्रंथांची मराठी वैचारिक विश्वात मोठी चर्चा झाली. विशेषतः भारतीय तत्त्वज्ञान, संतपरंपरा, स्त्रीविषयक प्रश्न, जातिव्यवस्था आणि बहुजन इतिहास यांचा चिकित्सक अभ्यास त्यांच्या लेखनातून दिसून येतो. लेखनासोबतच हजारो व्याख्यानांच्या माध्यमातून त्यांनी प्रबोधनाच्या चळवळीशी सातत्याने संवाद साधला. विविध सामाजिक, सांस्कृतिक आणि वैचारिक विषयांवर त्यांनी महाराष्ट्रभर व्याख्याने दिली. त्यांच्या विचारमांडणीमुळे अनेक सामाजिक प्रश्नांवर चर्चा आणि वैचारिक संवादाला चालना मिळाली. दीर्घकाळ केलेले संशोधन, विपुल साहित्यनिर्मिती आणि वैचारिक क्षेत्रातील योगदान लक्षात घेऊन महात्मा गांधी मिशन विद्यापीठाने त्यांना डी.लिट. पदवी देण्याचा निर्णय घेतला आहे. 26 सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या दीक्षांत समारंभात हा सन्मान प्रदान केला जाणार असल्याने डॉ. आ. ह. साळुंखे यांच्या वैचारिक आणि साहित्यिक कार्याचा गौरव होणार आहे.



Source link